Việt Nam trước cơ hội thúc đẩy chương trình nghị sự về bình đẳng giới

Cơ hội để Việt Nam khẳng định vai trò với quốc tế

“Việt Nam có điều kiện thúc đẩy hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và đưa các cam kết về trao quyền kinh tế cho phụ nữ vào những chương trình hành động cụ thể”, bà Caroline T. Nyamayemombe, Trưởng Đại diện UN Women tại Việt Nam, chia sẻ với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội.

Bà Caroline T. Nyamayemombe, Trưởng Đại diện UN Women tại Việt Nam. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Bà Caroline T. Nyamayemombe cho rằng, APEC 2027 là cơ hội để Việt Nam thúc đẩy chương trình nghị sự khu vực về trao quyền kinh tế cho phụ nữ, gắn với những xu hướng đang định hình châu Á - Thái Bình Dương, gồm biến đổi nhân khẩu học, chuyển đổi số và quá trình chuyển dịch sang nền kinh tế xanh, bao trùm hơn.

Việt Nam có thể khuyến khích các nền kinh tế thành viên tăng cường hợp tác, tạo môi trường làm việc thân thiện với gia đình, hỗ trợ doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo và thu hút đầu tư vào các lĩnh vực tạo thêm cơ hội việc làm cho phụ nữ. Những nội dung này cần được đặt trong mối liên hệ với các thay đổi về nhân khẩu học, công nghệ và cơ cấu kinh tế của khu vực.

Ở cấp độ toàn cầu, vai trò thành viên Hội đồng Chấp hành UN Women (nhiệm kỳ 2025-2027) tạo điều kiện để Việt Nam đưa kinh nghiệm và thực tiễn tốt của khu vực châu Á - Thái Bình Dương vào các cuộc thảo luận quốc tế, đồng thời tiếp thu kinh nghiệm quốc tế để xây dựng giải pháp phù hợp với điều kiện trong nước.

Bà Caroline T. Nyamayemombe nhấn mạnh: “Việc phát huy đồng thời hai vai trò này có thể giúp chuyển hóa cam kết chính trị thành các hoạt động hợp tác và đầu tư cụ thể”. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam khẳng định vai trò của các hệ thống chăm sóc đối với trao quyền kinh tế cho phụ nữ và tăng trưởng bền vững, bao trùm.

Chuyển cơ hội thành các ưu tiên chính sách

Để phát huy tốt hơn kỹ năng, đóng góp lao động và năng lực lãnh đạo của phụ nữ, Việt Nam cần có những bước chuẩn bị cụ thể trước APEC 2027. Theo bà Caroline T. Nyamayemombe, trước hết, Việt Nam cần tăng cường thu thập dữ liệu về thời gian dành cho công việc chăm sóc. Các đánh giá tại địa phương cũng cần xác định nhu cầu chăm sóc, dịch vụ hiện có và những khoảng trống về chi phí, chất lượng dịch vụ, nhân lực. Những dữ liệu này là căn cứ để định hướng đầu tư phù hợp với từng địa bàn và nhóm dân cư.

Việt Nam nỗ lực xây dựng chính sách để tăng cường trao quyền cho phụ nữ. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Cùng với dữ liệu, Việt Nam cần xây dựng khuôn khổ chính sách và pháp luật đồng bộ hơn. Hiện nay, các vấn đề chăm sóc vẫn được giải quyết thông qua những chính sách riêng lẻ theo từng ngành, trong khi còn khoảng trống về nguồn tài chính, tiêu chuẩn dịch vụ và bảo vệ người lao động trong lĩnh vực này.

“Trong quá trình chuẩn bị cho APEC 2027, Việt Nam cần tập hợp các bộ, ngành liên quan, người sử dụng lao động và tổ chức đại diện người lao động để xác định những vấn đề cấp thiết còn tồn tại, đồng thời thống nhất lộ trình cải cách phù hợp”, bà Caroline lưu ý.

Một số giải pháp có thể triển khai trước mắt là xây dựng tiêu chuẩn năng lực cho các nghề chăm sóc, thí điểm mô hình đào tạo và tăng cường bảo đảm an sinh xã hội cho người giúp việc gia đình, người làm công việc chăm sóc tại nhà. Những kết quả ban đầu có thể được chia sẻ tại APEC, qua đó thúc đẩy hợp tác và hỗ trợ các cải cách dài hạn, hướng tới nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo việc làm thỏa đáng.

Ưu tiên thứ ba là bảo đảm phụ nữ tham gia thực chất vào quá trình xây dựng chính sách và dịch vụ. Việc sửa đổi Luật Người cao tuổi và xây dựng hệ thống chăm sóc dài hạn toàn diện là cơ hội để lấy ý kiến của người lao động trong lĩnh vực chăm sóc, phụ nữ cao tuổi, nữ doanh nhân và các tổ chức phụ nữ. Kinh nghiệm của họ cần được phản ánh trong các đề xuất về cung cấp dịch vụ, tài chính, tiêu chuẩn chất lượng và hỗ trợ lực lượng lao động, bảo đảm các giải pháp đáp ứng nhu cầu thực tế.

Trong các ưu tiên trên, phát triển hệ thống chăm sóc có ý nghĩa trực tiếp đối với trao quyền kinh tế cho phụ nữ. Bà Caroline T. Nyamayemombe nêu rõ: “Chăm sóc chính là một phần của hạ tầng kinh tế”. Theo bà, đầu tư vào dịch vụ chăm sóc trẻ em, người cao tuổi và chăm sóc dài hạn tạo điều kiện để phụ nữ tham gia thị trường lao động, đồng thời góp phần tạo việc làm thỏa đáng và tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Hiện nay, phụ nữ đảm nhận phần lớn công việc chăm sóc trong gia đình, cộng đồng và các dịch vụ công. Việc ghi nhận đúng giá trị của đóng góp này, nâng cao chất lượng việc làm trong lĩnh vực chăm sóc và bảo đảm trách nhiệm chăm sóc không hạn chế lựa chọn của phụ nữ là những yêu cầu cần được chú trọng.

“Đầu tư vào chăm sóc có thể giúp phụ nữ phát huy tiềm năng trên toàn nền kinh tế, với tư cách là người lao động, doanh nhân và nhà lãnh đạo”, bà Caroline T. Nyamayemombe khẳng định.

Theo phân tích của Trưởng đại diện UN Women, Việt Nam cần phát huy vai trò định hình chương trình nghị sự về bình đẳng giới bằng những chính sách và hành động thiết thực, tạo nền tảng cho tăng trưởng bao trùm và bền vững.

Phụ nữ Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò trong các lĩnh vực vốn do nam giới đảm nhiệm, trong đó có lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc. Ảnh: Kiều Thoan Thu