Việt Nam xếp thứ 37 thế giới về năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo

Ngày 11/11, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ công bố kết quả của Việt Nam trong WDAIR 2026 do Viện Phát triển Quản lý Quốc tế (IMD), Thụy Sĩ, thực hiện.

Sự kiện có sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, đại diện các Bộ, ngành, địa phương, tổ chức nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và cộng đồng doanh nghiệp. Giáo sư Arturo Bris, Giám đốc Trung tâm Năng lực cạnh tranh thế giới thuộc IMD, cùng các chuyên gia tham gia trực tuyến, giới thiệu báo cáo, phương pháp đánh giá và kết quả xếp hạng.

Bước tiến trong thực hiện Nghị quyết số 57

Với vị trí thứ 37/70 nền kinh tế, Việt Nam nằm trong nhóm 50 nền kinh tế đứng đầu bảng xếp hạng ngay trong năm đầu chính thức tham gia. Tại Đông Nam Á, Việt Nam đứng thứ 3 trong nhóm 6 nền kinh tế được đánh giá, gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Indonesia và Philippines. Kết quả này ghi nhận những nỗ lực phát triển hạ tầng số, thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức quản trị.

Bên cạnh thứ hạng tổng thể, Việt Nam đạt thứ hạng đáng chú ý ở các nội dung thành phần, gồm thứ 13 về Ứng dụng AI, thứ 15 về Quản trị số và AI, thứ 21 ở nhóm Hiệu quả. Các kết quả này cho thấy những điểm mạnh của Việt Nam trong ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và quản trị số so với các nền kinh tế tham gia đánh giá.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á, nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số. Đối chiếu với định hướng này, vị trí của Việt Nam trong WDAIR 2026 là kết quả bước đầu đáng ghi nhận trong quá trình triển khai Nghị quyết, tạo thêm cơ sở để tiếp tục phấn đấu và nâng cao năng lực cạnh tranh số quốc gia.

Việc tham gia một hệ thống đánh giá quốc tế cũng thể hiện sự chủ động hội nhập, tiếp cận các chuẩn mực chung và sử dụng dữ liệu để phục vụ hoạch định chính sách. Kết quả xếp hạng giúp các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp nhận diện rõ hơn vị trí, điểm mạnh và những nội dung cần cải thiện của Việt Nam.

Tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh số và AI

WDAIR 2026 đánh giá 70 nền kinh tế theo phương pháp được điều chỉnh, bổ sung để phản ánh rõ hơn vai trò của công nghệ số và AI đối với năng lực cạnh tranh quốc gia. Báo cáo kết hợp dữ liệu thống kê và khảo sát, cung cấp nguồn tham chiếu quốc tế cho việc theo dõi, so sánh và xây dựng chính sách phát triển.

Trên cơ sở kết quả năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp nghiên cứu, đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh số. Các ưu tiên đặt ra gồm tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và nhân lực, đồng thời thúc đẩy ứng dụng AI gắn với nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ.

Kết quả WDAIR 2026 tạo thêm động lực để Việt Nam triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW, phát huy giá trị của dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, nâng cao năng suất, chất lượng quản trị và đời sống Nhân dân, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho đất nước.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng. (Ảnh: N.T)

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao những nỗ lực của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp, các nhà khoa học và người dân. Đồng thời, đánh giá cao công tác phối hợp của Bộ Khoa học và Công nghệ, các cơ quan liên quan và sự hợp tác chuyên môn của IMD, qua đó giúp chúng ta có thêm cơ sở tham chiếu quốc tế để đánh giá năng lực cạnh tranh số và AI của Việt Nam.

Theo Phó Thủ tướng, Bảng xếp hạng cho thấy vị trí tương đối giữa các nền kinh tế được khảo sát; việc IMD thay đổi cấu trúc và bổ sung các chỉ tiêu AI trong năm 2026 cũng đòi hỏi thận trọng khi so sánh với các năm trước. Thành quả chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành năng suất cao hơn, doanh nghiệp mạnh hơn, dịch vụ công tốt hơn và chất lượng cuộc sống của người dân được nâng lên. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số suy cho cùng là bảo đảm sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Để biến dấu mốc này thành động lực phát triển lâu dài, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung vào ba yêu cầu trọng tâm.

Thứ nhất, hành động quyết liệt, thực chất, tạo chuyển biến rõ nét và có kết quả đo lường được. Các bộ, cơ quan, địa phương cần tập trung nâng cao chất lượng thể chế, hiệu lực thực thi và chất lượng quản trị; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu; tạo điều kiện để doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số và AI vào sản xuất, kinh doanh, khắc phục tình trạng đầu tư, ứng dụng công nghệ nhưng hiệu quả thực tế còn hạn chế.

Thứ hai, tập trung đầu tư phát triển các nền tảng chiến lược, tạo lập năng lực cạnh tranh trong tương lai. Ưu tiên phát triển hạ tầng viễn thông thế hệ mới, hạ tầng dữ liệu và tài nguyên tính toán, đồng thời có giải pháp giảm chi phí tiếp cận AI cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ chiến lược, đào tạo nhân lực AI đáp ứng nhu cầu thực tế; gắn đầu tư với khả năng khai thác và hiệu quả sử dụng. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là lực lượng tiên phong; viện nghiên cứu và trường đại học phát huy vai trò phát triển tri thức, công nghệ, nhân lực; bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu và sử dụng AI có trách nhiệm.

Thứ ba, chuyển hóa kết quả xếp hạng thành những chương trình hành động và giải pháp cải thiện cụ thể, thực chất nhất là những chỉ số còn thấp. Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương liên quan nghiên cứu đầy đủ phương pháp luận mới của IMD, phân tích theo từng nhóm yếu tố, nhóm thành phần và chỉ tiêu; phân biệt dữ liệu thống kê với kết quả khảo sát, xác định đúng nguyên nhân của các điểm mạnh, đặc biệt là những chỉ số còn hạn chế. Trên cơ sở đó, đề xuất nhiệm vụ và giải pháp có trọng tâm, rõ cơ quan chịu trách nhiệm, sản phẩm đầu ra và cơ chế đánh giá định kỳ; ưu tiên các vấn đề về chất lượng thể chế, hiệu quả dịch vụ công, hạ tầng, nhân lực và chi phí ứng dụng AI.

Từ kết quả của Lễ công bố, Thứ trưởng Phạm Đức Long khẳng định, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc kết nối giữa đánh giá quốc tế với hoạch định chính sách, giữa kết quả nghiên cứu với tổ chức thực hiện và giữa những mục tiêu chiến lược với các nhiệm vụ cụ thể.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long. (Ảnh: N.T)

Thông điệp của Bộ Khoa học và Công nghệ là: Không dừng lại ở công bố kết quả, mà phải chuyển kết quả đánh giá thành thông tin hữu ích cho chính sách, chuyển những vấn đề được nhận diện thành nhiệm vụ cụ thể và chuyển những cam kết thành kết quả có thể theo dõi, đánh giá.

Đây cũng là cách Bộ Khoa học và Công nghệ cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh số của Việt Nam trong thời gian tới.