VietinBank quý II/2026: Lõi kinh doanh tăng nhanh hơn bảng cân đối

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

Đằng sau sự cải thiện mạnh của hoạt động cốt lõi là một quý tái phân bổ tài sản rõ nét và hiệu quả vận hành tốt hơn. Tuy nhiên, nợ xấu tăng trở lại so với quý I, CASA giảm và chi phí dự phòng vẫn cao là những biến số đáng theo dõi trong nửa cuối năm.

Cuối tháng 6/2026, tổng tài sản hợp nhất của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank - CTG) đạt hơn 2,962 triệu tỷ đồng, tăng 1,3% so với cuối quý I, 7% so với đầu năm và 13,5% so với cùng kỳ năm trước.

Trong bộ dữ liệu 27 ngân hàng niêm yết được khảo sát, VietinBank tiếp tục đứng thứ hai về tổng tài sản, sau BIDV.

Vị trí tương tự cũng được duy trì ở dư nợ cho vay khách hàng và tiền gửi khách hàng. Đến cuối quý II, dư nợ cho vay đạt gần 2,093 triệu tỷ đồng, tiền gửi khách hàng đạt gần 1,891 triệu tỷ đồng.

Nhưng điều đáng chú ý trong quý II không phải là VietinBank mở rộng bảng cân đối nhanh đến đâu.

Trái lại, các con số cho thấy thu nhập và lợi nhuận cốt lõi đang tăng nhanh hơn nhiều so với quy mô tài sản.

VietinBank: Lợi nhuận cốt lõi tăng nhanh hơn lợi nhuận sau dự phòng

Đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nguồn: BCTC hợp nhất VietinBank; TheLEADER tính toán.

Quy mô tăng chậm hơn ngành

Nếu nhìn vào bảng cân đối, VietinBank không thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất trong 12 tháng qua. Tổng tài sản tăng 13,5% so với cùng kỳ, thấp hơn mức khoảng 20,1% của mẫu 27 ngân hàng.

Dư nợ cho vay khách hàng tăng 10,2%, trong khi tổng dư nợ của mẫu tăng khoảng 17,8%. Tiền gửi khách hàng tăng 9,9%, cũng thấp hơn mức khoảng 12% của ngành.

Tính từ đầu năm, khoảng cách còn rõ hơn: tổng tài sản mới tăng 7%, tín dụng tăng 5% và tiền gửi khách hàng tăng 5,4%.

Nhưng việc bảng cân đối không tăng nhanh không đồng nghĩa hoạt động kinh doanh chậm lại. Quý II cho thấy VietinBank đang tạo ra nhiều thu nhập hơn trên một nền tài sản tăng tương đối vừa phải.

VietinBank: Quy mô tăng chậm, thu nhập cốt lõi tăng nhanh

Tăng/giảm quý II/2026 so với cùng kỳ; đơn vị: %.

Nguồn: BCTC 27 ngân hàng do TheLEADER tổng hợp và tính toán.

65.000 tỷ đồng được đưa thêm vào cho vay trong một quý

Một chuyển động đáng chú ý diễn ra bên trong bảng cân đối. So với cuối quý I, cho vay khách hàng ròng của VietinBank tăng hơn 65.000 tỷ đồng. Chứng khoán đầu tư tăng thêm khoảng 18.100 tỷ đồng.

Ngược lại, tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác giảm khoảng 47.500 tỷ đồng.

Kết quả, tỷ trọng cho vay khách hàng ròng trong tổng tài sản tăng từ khoảng 68,2% lên 69,5% chỉ sau một quý, trong khi tỷ trọng tiền gửi và cho vay liên ngân hàng giảm từ 20,5% xuống còn 18,7%.

Đây là một thay đổi đáng chú ý bởi tổng tài sản trong quý chỉ tăng khoảng 37.800 tỷ đồng.

Nói cách khác, sự mở rộng hoạt động cho vay lớn hơn đáng kể mức tăng tổng tài sản, phần nào được thực hiện thông qua việc thu hẹp các khoản tiền gửi và cho vay trên thị trường liên ngân hàng.

Bảng cân đối vì vậy đang có sự dịch chuyển, thay vì đơn thuần phình to.

VietinBank dịch chuyển tài sản sang cho vay và chứng khoán đầu tư

Mức thay đổi từ cuối quý I đến cuối quý II/2026; đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nguồn: BCTC hợp nhất VietinBank; TheLEADER tính toán.

Thu nhập lãi tăng ba lần tốc độ tín dụng

Hiệu quả của sự dịch chuyển này thể hiện khá rõ trên báo cáo kết quả kinh doanh.

Thu nhập lãi thuần quý II đạt 20.730 tỷ đồng, tăng 6,9% so với quý I và tới 30,9% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, dư nợ cho vay chỉ tăng 10,2% so với cùng kỳ.

Khoảng cách này đặc biệt đáng chú ý khi đặt cạnh mẫu 27 ngân hàng: thu nhập lãi thuần của toàn mẫu chỉ tăng khoảng 17%.

Xét các cấu phần, tổng thu nhập lãi của VietinBank tăng 34,5%, từ 34.876 tỷ lên 46.919 tỷ đồng. Chi phí lãi cũng tăng rất nhanh, khoảng 37,6%, lên 26.188 tỷ đồng.

Do đó, không thể đơn giản quy toàn bộ mức tăng của thu nhập lãi thuần cho việc chi phí vốn giảm

Tính chung sáu tháng, thu nhập lãi thuần đạt 40.116 tỷ đồng, tăng 28,1% so với cùng kỳ. Dịch vụ trở thành điểm sáng của nguồn thu ngoài lãi. Nguồn thu ngoài lãi không tăng mạnh như thu nhập lãi nhưng cơ cấu bên trong có sự thay đổi đáng kể.

Tổng thu nhập ngoài lãi quý II đạt khoảng 5.654 tỷ đồng, tăng 11,4% so với cùng kỳ nhưng giảm nhẹ khoảng 1,1% so với quý I.

Động lực nổi bật nhất là dịch vụ.

Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 2.269 tỷ đồng, tăng hơn 58% so với quý II/2025.

Phần tăng thêm hơn 834 tỷ đồng của dịch vụ đã bù đắp đáng kể sự suy giảm ở một số mảng khác.

Lãi thuần kinh doanh ngoại hối giảm 16,3%; mua bán chứng khoán kinh doanh giảm hơn 83%; lãi từ chứng khoán đầu tư gần như không đáng kể so với cùng kỳ.

Lãi thuần từ hoạt động khác vẫn tăng hơn 7%, lên 2.328 tỷ đồng.

Điều này làm cho bức tranh thu nhập quý II có chất lượng tương đối khác biệt: động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ thu nhập lãi và dịch vụ, thay vì dựa vào chứng khoán hay ngoại hối.

CIR giảm xuống 24%: đòn bẩy hoạt động bắt đầu rõ hơn

Tổng thu nhập hoạt động quý II đạt 26.385 tỷ đồng, tăng 26,1% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, chi phí hoạt động chỉ tăng 8,7%, lên 6.356 tỷ đồng.

Khoảng cách lớn giữa tốc độ tăng doanh thu và chi phí kéo tỷ lệ CIR từ gần 28% của quý II/2025 xuống còn khoảng 24,1%.

Mức này cũng thấp đáng kể so với khoảng 28,9% của mẫu 27 ngân hàng.

Hiệu quả vận hành vì vậy trở thành một trong những yếu tố quan trọng nhất phía sau mức tăng lợi nhuận.

Lợi nhuận trước dự phòng quý II đạt 20.029 tỷ đồng, tăng gần 33% so với cùng kỳ — cao hơn khá xa mức tăng khoảng 22,4% của mẫu ngân hàng.

Nếu chỉ dừng ở đây, VietinBank đang có một quý tăng trưởng cốt lõi vượt trội.

Nhưng từ lợi nhuận trước dự phòng đến lợi nhuận cuối cùng, câu chuyện thay đổi.

Dự phòng hấp thụ gần một nửa phần tăng lợi nhuận cốt lõi

Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng quý II đạt khoảng 5.300 tỷ đồng, tăng tới 78,3% so với cùng kỳ.

Vì vậy, dù lợi nhuận trước dự phòng tăng 32,9%, lợi nhuận trước thuế chỉ tăng 21,8%, đạt 14.729 tỷ đồng.

Tốc độ này thậm chí thấp hơn mức tăng khoảng 24,5% của mẫu 27 ngân hàng.

Đây là một nghịch lý đáng chú ý: hoạt động cốt lõi tăng nhanh hơn ngành nhưng lợi nhuận sau dự phòng lại tăng chậm hơn ngành.

Nếu nhìn theo quý, diễn biến lại theo chiều ngược lại.

Chi phí dự phòng giảm từ 7.701 tỷ đồng trong quý I xuống 5.300 tỷ đồng trong quý II, tức giảm khoảng 2.401 tỷ đồng.

Trong khi đó, lợi nhuận trước dự phòng chỉ tăng khoảng 1.189 tỷ đồng.

Lợi nhuận trước thuế nhờ vậy tăng khoảng 3.589 tỷ đồng, tương đương 32,2%.

Xét thuần về số học, khoảng hai phần ba phần tăng lợi nhuận trước thuế so với quý I đến từ việc chi phí dự phòng giảm, còn khoảng một phần ba đến từ sự cải thiện của lợi nhuận trước dự phòng.

Điều này rất quan trọng khi đọc con số tăng trưởng 32% theo quý: quý II tốt hơn quý I không chỉ vì hoạt động kinh doanh tạo thêm thu nhập mà còn vì gánh nặng dự phòng đã nhẹ hơn đáng kể.

Nợ xấu tăng trở lại sau quý I

Chi phí dự phòng cao so với cùng kỳ cũng có thể được nhìn trong bối cảnh chất lượng tài sản.

Tổng nợ nhóm 3-5 cuối tháng 6 đạt khoảng 25.079 tỷ đồng, tăng gần 4.500 tỷ đồng chỉ trong một quý, tương đương tăng khoảng 21,8%.

Tỷ lệ nợ xấu vì vậy tăng từ 1,02% cuối quý I lên 1,20% cuối quý II.

Dù vậy, nếu so với một năm trước, bức tranh lại tốt hơn.

Cuối quý II/2025, tỷ lệ nợ xấu khoảng 1,31%. Quy mô nợ xấu hiện tại thực tế chỉ cao hơn khoảng 1% so với cùng kỳ, trong khi dư nợ đã tăng hơn 10%.

Và so với mặt bằng mẫu 27 ngân hàng khoảng 2,01%, tỷ lệ nợ xấu của VietinBank vẫn thấp đáng kể.

Điểm cần chú ý hơn nằm ở bộ đệm dự phòng.

Dự phòng cho vay khách hàng đạt khoảng 33.595 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ bao phủ nợ xấu gần 134%.

Con số này cao hơn nhiều mức khoảng 79% của toàn mẫu, nhưng đã giảm mạnh từ 167% cuối quý I.

Tuy nhiên, mức 134% gần như tương đương cùng kỳ năm trước.

Như vậy, diễn biến quý II có thể được hiểu là chất lượng tài sản xấu đi so với điểm rất tốt cuối quý I, nhưng chưa xấu hơn so với một năm trước.

Một chi tiết khác đáng chú ý là nợ cần chú ý giảm từ 21.662 tỷ xuống 19.564 tỷ đồng trong quý II. Điều đó cho thấy sự gia tăng nợ xấu không đi kèm với việc nợ nhóm 2 cùng tăng trong quý.

Nợ xấu tăng trở lại, tỷ lệ bao phủ thu hẹp

Tỷ lệ nợ xấu và tỷ lệ bao phủ nợ xấu của VietinBank.

Nguồn: BCTC hợp nhất VietinBank; TheLEADER tính toán. Nợ xấu gồm nợ nhóm 3-5.

Tiền gửi tăng nhưng CASA giảm khá mạnh

Phía nguồn vốn cũng xuất hiện một chuyển động đáng quan sát.

Tiền gửi khách hàng tăng hơn 66.600 tỷ đồng chỉ trong quý II, tương đương 3,7%.

Nhưng toàn bộ phần tăng không đến từ tiền gửi không kỳ hạn.

CASA thực tế giảm gần 9.800 tỷ đồng, từ 439.347 tỷ xuống 429.532 tỷ đồng.

Trong khi đó, tiền gửi tiết kiệm và có kỳ hạn tăng tới hơn 75.600 tỷ đồng.

Kết quả, CASA giảm từ 24,08% xuống 22,72% chỉ sau một quý. So với quý II/2025, tỷ lệ này cũng giảm từ 24,25%.

Dù vẫn cao hơn mức khoảng 20,1% của mẫu 27 ngân hàng, hướng dịch chuyển này không thuận lợi như giai đoạn trước.

Đáng chú ý, chi phí lãi trong quý II tăng 17,5% so với quý I, nhanh hơn nhiều mức tăng 3,7% của tiền gửi khách hàng.

Không thể từ đó kết luận trực tiếp chi phí huy động đã tăng bao nhiêu, bởi chi phí lãi còn bao gồm tiền vay và giấy tờ có giá. Tuy nhiên, việc cơ cấu tiền gửi chuyển từ CASA sang tiền gửi có kỳ hạn là một biến số cần được theo dõi nếu xu hướng này kéo dài.

Ở chiều khác, VietinBank giảm hơn 50.000 tỷ đồng các khoản nợ Chính phủ và NHNN trong quý, đồng thời giảm hơn 6.000 tỷ đồng giấy tờ có giá.

Như vậy, tiền gửi khách hàng đang đóng vai trò lớn hơn trong việc tài trợ tăng trưởng tài sản của quý II.

Tiền gửi tăng nhưng cơ cấu dịch chuyển sang kỳ hạn

Cơ cấu tiền gửi khách hàng; cột: nghìn tỷ đồng, đường: CASA (%).

Nguồn: BCTC hợp nhất VietinBank; TheLEADER tính toán.

Sáu tháng: lợi nhuận tăng gần 37%

Nếu kéo góc nhìn ra cả nửa đầu năm, hiệu quả kinh doanh hiện rõ hơn.

Thu nhập lãi thuần sáu tháng đạt 40.116 tỷ đồng, tăng 28,1%.

Tổng thu nhập hoạt động đạt 51.486 tỷ đồng, tăng 24,5%.

Chi phí hoạt động tăng khoảng 11%, thấp hơn đáng kể tốc độ thu nhập, đưa lợi nhuận trước dự phòng lên 38.869 tỷ đồng, tăng 29,5%.

Sau khi trích hơn 13.000 tỷ đồng dự phòng, lợi nhuận trước thuế đạt 25.868 tỷ đồng, tăng tới 36,7% so với sáu tháng đầu năm trước.

Về quy mô lợi nhuận tuyệt đối, VietinBank đứng thứ hai trong mẫu 27 ngân hàng ở thời điểm giữa năm.

Đây là vị thế đáng chú ý: ngân hàng đứng thứ hai về tài sản, tín dụng, huy động và đồng thời đứng thứ hai về lợi nhuận.

Đã hoàn thành gần 61% kế hoạch lợi nhuận sau thuế

Tài liệu ĐHĐCĐ 2026 do VietinBank cung cấp đặt ra một số chỉ tiêu cơ bản, trong đó lợi nhuận sau thuế 34.080 tỷ đồng, ROE 17,95%, tỷ lệ nợ xấu không quá 1,8% và tỷ lệ nợ có khả năng mất vốn không quá 1,6%.

Sau sáu tháng, lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt khoảng 20.744 tỷ đồng, tương đương 60,9% kế hoạch cả năm.

Để hoàn thành kế hoạch, VietinBank cần tạo thêm khoảng 13.337 tỷ đồng trong nửa cuối năm.

Con số này thấp hơn đáng kể lợi nhuận đã tạo ra trong sáu tháng đầu năm.

Về chất lượng tài sản, tỷ lệ nợ xấu 1,20% vẫn có khoảng cách tương đối lớn so với trần 1,8%.

Nợ có khả năng mất vốn khoảng 15.611 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,75% dư nợ, cũng thấp hơn đáng kể ngưỡng 1,6% trong kế hoạch.

Riêng chỉ tiêu “doanh thu 179.673 tỷ đồng”, bộ tài liệu hiện có chưa cho phép xác định chắc chắn cách VietinBank định nghĩa “doanh thu” tương ứng với khoản mục nào trên BCTC, nên không nên lấy tổng thu nhập hoạt động để tính tỷ lệ hoàn thành.

Tương tự, ROE là chỉ tiêu cả năm nên việc so sánh trực tiếp với một tỷ lệ sáu tháng chưa được chuẩn hóa có thể gây sai lệch.

VietinBank đã hoàn thành gần 61% kế hoạch lợi nhuận sau thuế

Kế hoạch LNST 2026: 34.080 tỷ đồng; đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nguồn: BCTC VietinBank quý II/2026 và tài liệu ĐHĐCĐ 2026. Tỷ lệ nợ xấu cuối quý II là 1,20%, so với mục tiêu không quá 1,8%.

Lợi thế hiện nằm ở sức tạo lợi nhuận, không phải tốc độ phình bảng cân đối

Quý II/2026 của VietinBank vì vậy có thể được tóm lược bằng một sự đối lập.

Một mặt, ngân hàng tăng tổng tài sản, tín dụng và tiền gửi chậm hơn bình quân của mẫu 27 ngân hàng.

Mặt khác, thu nhập lãi thuần, tổng thu nhập và đặc biệt lợi nhuận trước dự phòng lại tăng nhanh hơn đáng kể so với ngành.

Điều đó cho thấy tăng trưởng lợi nhuận hiện tại không phụ thuộc chủ yếu vào việc mở rộng bảng cân đối.

Tái phân bổ tài sản từ thị trường liên ngân hàng sang cho vay khách hàng, nguồn thu dịch vụ tăng mạnh và chi phí hoạt động được hấp thụ tốt hơn đang tạo ra mức tăng cao của lợi nhuận cốt lõi.

Hai biến số cần theo dõi trong nửa cuối năm là chất lượng tài sản và nguồn vốn.

Nợ xấu đã tăng trở lại so với quý I và tỷ lệ bao phủ thu hẹp. Đồng thời, CASA giảm khi tăng trưởng huy động chủ yếu đến từ tiền gửi có kỳ hạn.

Nếu hai xu hướng này được kiểm soát trong khi thu nhập lãi và hiệu quả chi phí tiếp tục duy trì, VietinBank có cơ sở khá lớn để giữ một mặt bằng lợi nhuận cao trong năm 2026.

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"