Vinataba lập kỷ lục lợi nhuận, nhưng hàng tồn kho vẫn chiếm hơn nửa tài sản

Báo cáo tài chính hợp nhất bán niên 2026 cho thấy hoạt động kinh doanh của Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) có sự cải thiện rõ rệt trong nửa đầu năm. Doanh thu thuần đạt khoảng 17.200 tỷ đồng, tăng gần 12% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp đạt hơn 3.160 tỷ đồng, tăng khoảng 22%, qua đó đưa biên lợi nhuận gộp lên khoảng 18,3%.

Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế của Vinataba đạt hơn 1.339 tỷ đồng, tăng gần 62% so với cùng kỳ và là mức lợi nhuận bán niên cao nhất từ trước đến nay của doanh nghiệp.

Vinataba lập kỷ lục lợi nhuận, nhưng hàng tồn kho vẫn chiếm hơn nửa tài sản.

Lợi nhuận tăng nhanh hơn doanh thu

Điểm đáng chú ý trong kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm là tốc độ tăng lợi nhuận cao hơn đáng kể so với doanh thu.

Trong khi doanh thu tăng gần 12%, lợi nhuận gộp tăng hơn 22%.

Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh đạt khoảng 1.347 tỷ đồng, tăng hơn 55% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 1.652 tỷ đồng, tăng trên 60%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 1.339 tỷ đồng.

Một yếu tố khác hỗ trợ kết quả là doanh thu tài chính. Trong 6 tháng, khoản này đạt hơn 387 tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi cùng kỳ. Phần tăng chủ yếu đến từ cổ tức và lợi nhuận được chia, bên cạnh hơn 102 tỷ đồng tiền lãi từ tiền gửi và cho vay.

Chi phí tài chính và chi phí bán hàng đều giảm, lần lượt khoảng 10% và hơn 4%. Ngược lại, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng khoảng 23%, lên hơn 1.500 tỷ đồng. Trong đó, chi phí nhân viên trên 712 tỷ đồng và các khoản nộp quỹ của ngành thuốc lá hơn 413 tỷ đồng là những khoản mục lớn.

Hàng tồn kho vẫn là khoản mục lớn nhất trên bảng cân đối

Ở thời điểm cuối tháng 6, tổng tài sản hợp nhất của Vinataba đạt khoảng 26.700 tỷ đồng, giảm gần 3% so với đầu năm. Đáng chú ý, hàng tồn kho vẫn chiếm hơn một nửa tổng tài sản của doanh nghiệp.

Theo thuyết minh báo cáo tài chính, giá trị hàng tồn kho theo giá gốc khoảng 14.665 tỷ đồng. Trong đó, nguyên vật liệu chiếm khoảng 10.564 tỷ đồng, thành phẩm khoảng 1.756 tỷ đồng và hàng mua đang đi đường khoảng 1.418 tỷ đồng. So với đầu năm, hàng tồn kho đã giảm khoảng 9%.

Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của Vinataba trong kỳ cũng đạt khoảng 1.563 tỷ đồng, cao hơn đáng kể mức gần 593 tỷ đồng cùng kỳ.

Tuy nhiên, với quy mô hàng tồn kho vẫn lên tới hơn 14.600 tỷ đồng, tương đương khoảng 55% tổng tài sản, đây vẫn là khoản mục cần được theo dõi. Đặc biệt, phần lớn tài sản tồn kho nằm ở nguyên vật liệu, khiến hiệu quả sử dụng vốn phụ thuộc đáng kể vào tốc độ sản xuất, tiêu thụ và quản trị nguyên liệu của doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, các khoản phải thu khách hàng lại tăng khá mạnh. Cuối tháng 6, phải thu khách hàng đạt khoảng 925 tỷ đồng, so với hơn 405 tỷ đồng đầu năm, tức tăng khoảng 128%, trong khi doanh thu chỉ tăng gần 12%.

Bên cạnh đó, tổng giá trị các khoản phải thu quá hạn hoặc khó có khả năng thu hồi là khoảng 32,9 tỷ đồng, trong đó giá trị có thể thu hồi chỉ khoảng 2,44 tỷ đồng.

Dòng tiền đầu tư âm hơn 2.500 tỷ đồng

Một trong những thay đổi đáng chú ý khác của Vinataba là cơ cấu tài chính đang theo hướng giảm đòn bẩy. Vay và nợ thuê tài chính giảm từ khoảng 5.154 tỷ đồng đầu năm xuống còn khoảng 4.604 tỷ đồng cuối tháng 6, tương đương giảm hơn 10%.

Trong khi đó, tiền và các khoản tương đương tiền giảm, nhưng tiền gửi có kỳ hạn lại tăng mạnh. Cuối kỳ, Vinataba có tổng cộng hơn 6.900 tỷ đồng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng.

Dòng tiền kinh doanh cũng chuyển biến tích cực. Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh đạt khoảng 1.563 tỷ đồng, trong khi doanh nghiệp đồng thời chi đáng kể cho hoạt động đầu tư và trả nợ.

Trong khi đó, dòng tiền đầu tư âm khá lớn, khoảng 2.524 tỷ đồng, cao gần gấp 3 lần cùng kỳ. Vinataba chi khoảng 3.909 tỷ đồng cho vay/mua các công cụ nợ của đơn vị khác.

Về kế hoạch cả năm, Vinataba đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất khoảng 34.667 tỷ đồng, tăng gần 10%, sản lượng thuốc lá điếu tiêu thụ khoảng 5.285 triệu bao và lợi nhuận trước thuế khoảng 2.230 tỷ đồng. Với hơn 1.652 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 6 tháng, doanh nghiệp đã thực hiện khoảng 74% mục tiêu lợi nhuận năm.

Dù vậy, triển vọng những năm tới không hoàn toàn chỉ phụ thuộc vào khả năng duy trì tăng trưởng hiện tại. Từ năm 2027, thuốc lá sẽ chịu đồng thời thuế tiêu thụ đặc biệt theo tỷ lệ phần trăm 75% và thuế tuyệt đối tăng dần, từ 2.000 đồng/bao 20 điếu năm 2027 lên 10.000 đồng/bao từ năm 2031. Chính sách này có thể tạo thêm áp lực lên giá bán, sản lượng tiêu thụ và biên lợi nhuận của các doanh nghiệp trong ngành.