VKS khởi kiện, thu hồi gần 193.700m² đất công tại xã Sóc Sơn

Khởi kiện bảo vệ lợi ích công

Theo hồ sơ vụ án, ngày 11/4/2003, UBND xã Tiên Dược (cũ, nay thuộc xã Sóc Sơn) ký Hợp đồng kinh tế số 33/HĐ-KT cho ông Trần Văn Khoái thuê khu vực ao, hồ, gò nổi tại hồ Đồng Đắp để nạo vét lòng hồ, tích trữ nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và một số hoạt động khác. Hợp đồng có thời hạn 18 năm, đến ngày 11/4/2021.

Quang cảnh phiên tòa xét xử vụ án dân sự công ích do Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 7 khởi kiện diễn ra sáng 30-9. Ảnh: Vũ Cường.

Ngày 26/4/2017, UBND xã Tiên Dược (cũ) ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND chấm dứt hợp đồng giao khoán, thuê, thầu đất công trái thẩm quyền, yêu cầu ông Khoái thu dọn tài sản, trả lại mặt bằng. Tuy nhiên, sau nhiều lần được yêu cầu, việc bàn giao đất vẫn chưa được thực hiện dứt điểm. Biên bản kiểm tra ngày 5/11/2021 ghi nhận 5 hạng mục công trình với tổng diện tích khoảng 2.458m²; đến ngày 26/3/2026 tiếp tục ghi nhận 7 hạng mục công trình trên đất.

Ngày 10/6/2026, UBND xã Sóc Sơn chuyển thông tin, tài liệu đề nghị Viện KSND Khu vực 7 tiếp nhận, xử lý. Viện kiểm sát đã thụ lý, phối hợp kiểm tra, xác minh. Ngày 6/8/2026, Viện KSND Khu vực 7 ban hành quyết định yêu cầu ông Khoái chấm dứt hành vi xâm phạm lợi ích công, tự giác thu dọn, tháo dỡ công trình, tài sản trên đất và bàn giao mặt bằng.

Ngày 12/8/2026, Viện KSND Khu vực 7 ban hành Quyết định số 01/QĐ-VKS-KV7 khởi kiện vụ án dân sự công ích về việc “Đòi tài sản” đối với ông Trần Văn Khoái.

Hiện trạng khoảng 19.4 ha đất công bị chiếm dụng nhiều năm tại xã Sóc Sơn. Ảnh: VKS ND Khu vực 7 - Hà Nội.

Quá trình giải quyết vụ án, Viện KSND Khu vực 7 và TAND Khu vực 7 trực tiếp xem xét, thẩm định hiện trạng khu đất. Kết quả đo đạc ngày 18/8/2026 xác định diện tích thực tế ông Khoái đang quản lý, sử dụng là 193.695m² và ông Khoái đã xác nhận kết quả này. Ngày 14/9, Tòa án, Viện kiểm sát và UBND xã tiếp tục xem xét, thẩm định tại chỗ.

Việc Viện kiểm sát trực tiếp khởi kiện được thực hiện theo cơ chế đặc thù tại Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội. Theo quy định này, Viện kiểm sát có thẩm quyền khởi kiện vụ án dân sự công ích để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng trong lĩnh vực đất đai khi có hành vi xâm phạm và các biện pháp yêu cầu chấm dứt vi phạm trước đó chưa giải quyết dứt điểm.

Bản án buộc trả lại gần 19,4ha đất công

Tại phiên tòa ngày 30/9, sau khi xem xét các tài liệu, chứng cứ và nội dung vụ án, Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện KSND Khu vực 7 - Hà Nội đối với ông Trần Văn Khoái về việc tranh chấp đòi tài sản liên quan đến vụ án dân sự công ích.

Đại diện VKS ND Khu vực 7 - Hà Nội trình bày quan điểm tại phiên tòa sáng 30-9. Ảnh: Vũ Cường.

Theo phán quyết, ông Trần Văn Khoái và gia đình phải chấm dứt việc quản lý, sử dụng và bàn giao, trả lại cho UBND xã Sóc Sơn toàn bộ diện tích 193.695m² đất tại khu hồ Đồng Đắp. Vị trí, kích thước, ranh giới khu đất được xác định theo Trích đo hiện trạng thửa đất số 751/2026 do Công ty TNHH Đo đạc Bản đồ Đại La lập ngày 18/8/2026; trích đo này là bộ phận không thể tách rời của bản án.

Tòa đồng thời buộc ông Khoái và gia đình tự tháo dỡ, di chuyển, thu dọn cây cối, hoa màu, vật tư, vật kiến trúc, công trình và toàn bộ tài sản khác thuộc quyền sở hữu trên diện tích đất phải hoàn trả để bàn giao mặt bằng cho UBND xã Sóc Sơn quản lý. Trong quá trình thực hiện, bị đơn và gia đình phải bảo đảm an toàn cho người, tài sản, công trình xung quanh, không làm hư hại tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng hợp pháp của các tổ chức, cá nhân khác.

Ông Trần Văn Khoái tại phiên tòa diễn ra sáng 30-9. Ảnh: Vũ Cường.

Đáng chú ý, Tòa án quyết định phần bản án về trả lại đất và tháo dỡ, di chuyển tài sản được thi hành ngay, mặc dù bản án có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định tại Nghị quyết số 205/2025/QH15. Khi bản án có hiệu lực pháp luật, cơ quan thi hành án dân sự chủ động ra quyết định thi hành theo Nghị quyết 205 và pháp luật về thi hành án dân sự.

Từ một vụ việc quản lý, sử dụng đất công kéo dài, Viện KSND Khu vực 7 đã vận dụng cơ chế khởi kiện bảo vệ lợi ích công để đưa vụ việc ra Tòa án, tạo cơ sở pháp lý khôi phục quyền quản lý của Nhà nước đối với diện tích đất gần 19,4ha.

Đây được xem là vụ kiện bảo vệ lợi ích công có hiệu quả rất lớn trên địa bàn thành phố Hà Nội, đồng thời là một trường hợp đáng chú ý trong quá trình các địa phương triển khai thí điểm Nghị quyết số 205/2025/QH15. Kết quả vụ án không chỉ được thể hiện bằng việc thu hồi một diện tích đất công đặc biệt lớn, mà còn cho thấy vai trò của cơ chế tố tụng mới: từ phát hiện, xác minh, khởi kiện đến phán quyết và thi hành đều hướng tới mục tiêu bảo vệ, khôi phục quyền quản lý đối với tài sản công.