VN-Index bật tăng hơn 11 điểm sau thông tin nâng hạng FTSE

Khách hàng giao dịch tại Hội sở chính Công ty Chứng khoán Bảo Việt. Ảnh minh họa: Trần Việt/TTXVN

Trước đó, trong những phút đầu phiên, VN-Index có thời điểm giảm điểm. Đến 9 giờ 24 phút, VN-Index tăng gần 4 điểm; HNX-Index giảm hơn 2 điểm và UPCOM-Index tăng 0,55 điểm. Trong rổ VN30, có 17 mã tăng giá và 8 mã giảm giá.

Sau khi có thời điểm lùi về sát mốc tham chiếu, VN-Index nhanh chóng bật tăng trở lại. Đến 9 giờ 40 phút, chỉ số có thời điểm tăng hơn 11 điểm. Trong khi đó, diễn biến tại HNX-Index vẫn kém tích cực hơn khi chỉ số này tiếp tục giảm.

Diễn biến tích cực của VN-Index diễn ra sau khi FTSE Russell công bố tài liệu FAQ phiên bản 1.3; trong đó, lần đầu lượng hóa cụ thể tỷ trọng dự kiến của Việt Nam trong các bộ chỉ số FTSE sau khi hoàn tất quá trình nâng hạng.

Theo tài liệu công bố tối 25/8 theo giờ Hà Nội, Việt Nam sẽ bắt đầu được đưa vào hệ thống chỉ số FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) từ ngày 21/9/2026, sau khi được chuyển từ thị trường cận biên (Frontier) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging). Quá trình này được thực hiện theo 4 giai đoạn và dự kiến hoàn tất vào tháng 9/2027.

Đáng chú ý, FTSE Russell dự kiến Việt Nam có thể chiếm 0,488% FTSE Emerging All Cap Index khi hoàn tất toàn bộ lộ trình. Trong giai đoạn đầu từ tháng 9/2026, với 10% tỷ trọng có thể đầu tư được áp dụng, tỷ trọng của Việt Nam trong chỉ số này ở mức khoảng 0,049%.

Đối với FTSE Emerging Index, tỷ trọng của Việt Nam tương ứng là 0,031% trong giai đoạn đầu và 0,3089% khi hoàn tất. Trong FTSE Global All Cap, tỷ trọng tăng từ 0,0049% lên 0,049%, còn FTSE All-World từ 0,0031% lên 0,0311%.

Dòng vốn vào thị trường được chia thành 4 giai đoạn

Theo lộ trình của FTSE Russell, trong kỳ rà soát tháng 9/2026, cổ phiếu Việt Nam sẽ được đưa vào các chỉ số với 10% tỷ trọng có thể đầu tư. Đến tháng 3/2027, tỷ trọng tích lũy tăng lên 30%; tháng 6/2027 lên 65% và đến tháng 9/2027 mới đạt 100%.

FTSE Russell cho biết cách thức phân kỳ này nhằm hạn chế xáo trộn thị trường, tạo điều kiện để thị trường hấp thụ dòng vốn mới và giúp các quỹ mô phỏng chỉ số có thời gian điều chỉnh danh mục.

Với một cổ phiếu có tỷ trọng đầu tư 49%, chẳng hạn, tỷ trọng được đưa vào chỉ số trong đợt đầu chỉ tương đương 4,9%. Sau tháng 3/2027, tỷ trọng tích lũy lên 14,7%; tháng 6/2027 lên 31,85% và đến tháng 9/2027 mới đạt đủ 49%.

Theo ước tính của Công ty Chứng khoán Yuanta, tổng dòng tiền có khả năng được các quỹ liên quan đến FTSE giải ngân vào cổ phiếu Việt Nam có thể đạt khoảng 1,5 tỷ USD khi hoàn tất toàn bộ lộ trình. Trong đó, khoảng 150 triệu USD có thể được giải ngân trong đợt đầu và khoảng 1,35 tỷ USD phân bổ trong ba giai đoạn tiếp theo.

Tuy nhiên, dòng tiền này sẽ không phân bổ đồng đều giữa các cổ phiếu. Những doanh nghiệp có vốn hóa lớn, tỷ trọng cao trong chỉ số và thanh khoản phù hợp được kỳ vọng nhận được lực cầu rõ nét hơn.

Theo ước tính, nhóm vốn hóa lớn có thể chiếm khoảng 53% tổng giá trị mua dự kiến trong đợt đầu, riêng VIC và VHM chiếm gần 49%. MCH, VIC và VHM được đánh giá là những cổ phiếu có tương quan đáng chú ý giữa lượng tiền dự kiến được mua và thanh khoản hiện tại.
27 cổ phiếu vượt qua vòng sàng lọc

Trong kỳ rà soát tháng 9/2026, FTSE Russell công bố 27 cổ phiếu Việt Nam vượt qua các tiêu chí đủ điều kiện tham gia FTSE GEIS, với dữ liệu chốt tại ngày 30/6/2026.

Nhóm vốn hóa lớn gồm VCB, VIC và VHM. Nhóm vốn hóa vừa gồm BID, HPG và VPB. 21 cổ phiếu còn lại thuộc nhóm vốn hóa nhỏ, gồm FPT, GEX, HDB, HCM, MCH, MSN, NVL, SHB, STB, SSB, SSI, TCX, VCI, VJC, VNM, MSB, VRE, VPL, VIX, VND và VCK.

Đáng chú ý, 6 cổ phiếu VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB đồng thời được thêm vào FTSE All-World, một trong những chỉ số quan trọng của FTSE GEIS, tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và vừa trên thị trường toàn cầu.

Nếu tính trên FTSE Total-Cap, tổng số cổ phiếu Việt Nam được thêm mới lên tới 117 mã, trong đó 27 mã thuộc FTSE All-Cap và 90 mã thuộc nhóm Micro Cap.

Việc được đưa vào các bộ chỉ số quốc tế được kỳ vọng mở rộng cơ sở nhà đầu tư nước ngoài và tăng khả năng kết nối của thị trường Việt Nam với dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi giữa các cổ phiếu sẽ không giống nhau.

Khả năng thu hút dòng vốn phụ thuộc vào tỷ trọng của từng cổ phiếu trong chỉ số, quy mô vốn hóa, thanh khoản và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng. Bên cạnh đó, triển vọng lợi nhuận, chất lượng tài sản và khả năng tăng trưởng của từng doanh nghiệp vẫn là những yếu tố quyết định giá trị dài hạn.

Thêm cơ hội cho các doanh nghiệp mới niêm yết

Một thay đổi đáng chú ý khác là từ ngày 21/9/2026, các cổ phiếu IPO (bán cổ phần lần đầu ra công chúng) của Việt Nam có thể được xem xét gia nhập nhanh (Fast Entry) vào FTSE GEIS nếu đáp ứng các tiêu chí về vốn hóa và khả năng đầu tư.

Theo bộ ngưỡng áp dụng cho quý III/2026, cổ phiếu muốn được xét Fast Entry vào nhóm Large Cap phải có vốn hóa toàn phần khoảng 9,49 tỷ USD nếu free float trên 5%, đồng thời vốn hóa có thể đầu tư đạt khoảng 3,16 tỷ USD.

Với cổ phiếu có free float từ 5% trở xuống, yêu cầu về vốn hóa có thể đầu tư cao hơn, ở mức khoảng 4,93 tỷ USD. Điều này cho thấy quy mô vốn hóa và cơ cấu cổ đông, đặc biệt là tỷ lệ free float, sẽ có vai trò quan trọng đối với khả năng gia nhập nhanh các bộ chỉ số FTSE. Dù vậy, ngay cả những cổ phiếu đáp ứng điều kiện Fast Entry vẫn được đưa vào chỉ số theo lộ trình 10%, 20%, 35% và 35%.

Việc FTSE Russell chính thức xác định lộ trình nâng hạng và lượng hóa tỷ trọng Việt Nam trong các bộ chỉ số là thông tin đáng chú ý đối với thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, dòng vốn quốc tế dự kiến sẽ được giải ngân theo từng giai đoạn, thay vì tập trung trong một thời điểm.

Diễn biến đầu phiên cho thấy thông tin nâng hạng đang tạo thêm lực hỗ trợ cho thị trường. Tuy nhiên, do phiên giao dịch vẫn đang diễn ra, diễn biến của VN-Index và các nhóm cổ phiếu trong những giờ tiếp theo sẽ tiếp tục quyết định trạng thái chung của thị trường.

Về dài hạn, việc duy trì thanh khoản, cải thiện tỷ lệ free float, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và tiếp tục hoàn thiện hạ tầng thị trường sẽ quyết định mức độ chuyển hóa cơ hội nâng hạng thành dòng vốn quốc tế ổn định.

Ngày 21/9/2026 sẽ là cột mốc quan trọng khi Việt Nam chính thức bắt đầu được đưa vào các bộ chỉ số FTSE GEIS, mở ra quá trình từng bước tăng tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong các chỉ số quốc tế đến tháng 9/2027.