VNeID biến dữ liệu số thành tiện ích phục vụ người dân

Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu

Ngày 28.9.2026, Nghị định số 320/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 69/2024/NĐ-CP quy định về định danh và xác thực điện tử, có hiệu lực thi hành. Theo Nghị định, khi tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công, thực hiện giao dịch dân sự và các hoạt động khác, cơ quan, tổ chức, cá nhân phải khai thác, sử dụng danh tính điện tử, thông tin và giấy tờ đã được tích hợp trên VNeID.

VNeID tích hợp nhiều nhóm tiện ích như thủ tục hành chính, an sinh xã hội và hồ sơ sức khỏe

Cơ quan, tổ chức không được yêu cầu người dân nộp hoặc xuất trình bản chính, bản sao của những giấy tờ đã được tích hợp. Quy định này chuyển nguyên tắc “dữ liệu đã có thì không yêu cầu cung cấp lại” thành trách nhiệm của bên tiếp nhận và giải quyết công việc.

Trước đây, người dân thường phải mang giấy tờ từ một cơ quan nhà nước đến một cơ quan nhà nước khác. Một giấy tờ đã được cấp vẫn phải photo, chứng thực và đưa vào nhiều bộ hồ sơ. Cùng một thông tin về nhân thân, cư trú hoặc quan hệ gia đình có thể phải kê khai nhiều lần.

Khi dữ liệu đã được tích hợp, trách nhiệm tìm kiếm và xác minh thông tin phải chuyển dần từ người dân sang cơ quan giải quyết thủ tục. Người dân không còn phải đóng vai trò trung gian chuyển giấy tờ giữa những hệ thống quản lý khác nhau.

Nghị định số 320/2026/NĐ-CP quy định danh mục 66 loại giấy tờ cấp cho cá nhân và 140 loại giấy tờ cấp cho cơ quan, tổ chức được tích hợp, cập nhật trên VNeID.

Phạm vi đối với cá nhân không chỉ gồm căn cước, giấy phép lái xe, đăng ký xe hoặc bảo hiểm y tế mà còn mở rộng sang hộ tịch, cư trú, xuất nhập cảnh, giáo dục, lao động, thuế và tài sản.

Khi cơ sở dữ liệu đã kết nối, những giấy tờ không thuộc bí mật nhà nước được tự động đồng bộ vào hệ thống. Nếu thông tin thay đổi, cơ quan có thẩm quyền phải cập nhật; trường hợp khách quan chưa thể thực hiện ngay, thời gian cập nhật không quá 24 giờ. Khi công dân yêu cầu cập nhật trực tiếp trên VNeID, thời gian thực hiện không quá 5 phút.

Cùng với khai thác giấy tờ, VNeID được sử dụng làm tài khoản duy nhất của cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến từ ngày 1.7.2024. Người dân không phải tạo nhiều tài khoản riêng trên hệ thống của từng bộ, ngành và địa phương.

Trên VNeID, người dân có thể thực hiện hoặc tiếp cận các dịch vụ như đăng ký thường trú, tạm trú, khai báo lưu trú; đề nghị cấp phiếu lý lịch tư pháp; phản ánh, kiến nghị, tố giác tội phạm; tra cứu thông tin, theo dõi hồ sơ và thanh toán trực tuyến.

Ứng dụng cũng đang được mở rộng để liên kết tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng và tài khoản tiền di động, phục vụ thanh toán dịch vụ công, chi trả an sinh xã hội và những giao dịch hợp pháp khác.

Ngành Giáo dục cũng đang số hóa dữ liệu văn bằng, chứng chỉ đã cấp. Theo yêu cầu của Chính phủ, 12 triệu dữ liệu văn bằng, chứng chỉ phải được làm sạch, gắn số định danh để tích hợp trên VNeID trước ngày 30.10.2026. Việc đồng bộ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được yêu cầu hoàn thành trước ngày 30.11.2026.

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc nhóm giấy tờ được tích hợp, cập nhật trên VNeID

Khi các dữ liệu này được kết nối, người dân có thể sử dụng thông tin văn bằng hoặc quyền sử dụng đất từ nguồn có thẩm quyền, giảm việc sao chụp và chứng thực giấy tờ trong mỗi lần phát sinh thủ tục.

Đến kết quả thực chất

Trước khi thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp được đưa lên VNeID, Hà Nội có thời điểm phải tiếp nhận khoảng 900-1.000 người mỗi ngày. Người dân phải đến cơ quan có thẩm quyền nộp hồ sơ, chờ tiếp nhận và quay lại lấy kết quả, tạo áp lực cho cả người thực hiện thủ tục và cán bộ giải quyết.

Hiện người dân trên toàn quốc có thể đề nghị cấp phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến qua VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia. Từ ngày 1.7.2026, thẩm quyền cấp phiếu thuộc Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an và Công an cấp tỉnh.

Người có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 có thể kê khai, gửi yêu cầu, thanh toán và nhận phiếu điện tử mà không phải trực tiếp đến cơ quan giải quyết. Thông tin nhân thân đã được xác thực và tự động điền; phiếu điện tử có giá trị pháp lý như bản giấy và được hiển thị trên VNeID để công dân sử dụng khi cần thiết.

Thời hạn cấp phiếu được rút từ 10 ngày xuống còn 5 ngày làm việc; trường hợp có thông tin án tích cần xác minh thì không quá 15 ngày. Tại Ninh Bình, từ ngày 1.7.2026 đến giữa tháng 9, hơn 13.800 trong tổng số hơn 14.000 hồ sơ đề nghị cấp phiếu được tiếp nhận trực tuyến, đạt tỷ lệ 98,2%.

Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID cũng cho thấy sự thay đổi tương tự trong lĩnh vực y tế. Đến tháng 2.2026, hơn 34 triệu sổ đã được khởi tạo, cập nhật và khai thác.

Thay vì lưu giữ nhiều đơn thuốc, phiếu xét nghiệm và sổ khám bệnh rời rạc, người dân có thể tra cứu thông tin về cơ sở khám, thời gian nhập viện, ra viện, chẩn đoán, kết quả điều trị, các chỉ số lâm sàng, cận lâm sàng, thuốc đã sử dụng, phẫu thuật và thủ thuật đã thực hiện.

Dữ liệu Sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID được sử dụng thay giấy tờ y tế tương ứng trong giải quyết thủ tục hành chính khi thông tin đã được liên thông, tích hợp và hiển thị đầy đủ. Những kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh còn giá trị cũng có thể được bác sĩ tham khảo, hạn chế việc chỉ định thực hiện lại không cần thiết.

“Ví giấy tờ” của VNeID cũng đang tiếp tục được bổ sung. Một số người dân cho biết, trên tài khoản VNeID của họ đã được tích hợp thêm các giấy tờ quan trọng như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy khai sinh. Người dân chỉ cần kiểm tra, xác nhận thông tin do cơ quan có thẩm quyền cập nhật, thay vì tự chụp và tải giấy tờ lên ứng dụng.

Cách thức này khác với việc lưu ảnh giấy tờ trong điện thoại. Dữ liệu được tạo lập từ cơ quan có thẩm quyền, đối soát với số định danh cá nhân rồi tích hợp vào đúng tài khoản của người sở hữu. Người tiếp nhận giấy tờ có thể kiểm tra thông tin từ nguồn dữ liệu chính thức, thay vì chỉ nhìn vào một hình ảnh do người dùng cung cấp.

Với chủ đề “Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất”, Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 đặt trọng tâm vào giá trị được tạo ra từ những hệ thống đã xây dựng. VNeID đã chứng minh năng lực biến dữ liệu thành giá trị thực chất, phục vụ trực tiếp lợi ích người dân.