Vòng 1/16 World Cup 2026: Nhật Bản, Morocco và sứ mệnh phá vỡ trật tự cũ

Theo cây bút thể thao Jonathan Wilson của tờ The Guardian, World Cup luôn trong trạng thái biến đổi không ngừng về quy mô, địa điểm tổ chức hay những luật lệ mới, nhưng cuối cùng vẫn luôn có 1 trong 8 quốc gia từ Tây Âu hoặc Nam Mỹ giành chức vô địch.

Kể từ World Cup 1978 tại Argentina đến nay đã có hai nhà vô địch mới, đó là Pháp và Tây Ban Nha, những quốc gia đến từ trung tâm của UEFA, và thành công của họ dựa trên chiến lược tối đa hóa vị thế của những nước châu Âu giàu có. Không quốc gia nào thành công như Pháp và Tây Ban Nha trong việc công nghiệp hóa quá trình đào tạo trẻ, đến mức giờ đây họ trở thành hình mẫu cho mọi quốc gia muốn đầu tư vào các chương trình đào tạo trẻ.

Tiền vệ Gessime Yassine (bên phải) của Morocco cùng đồng đội ăn mừng bàn thắng trong trận gặp Haiti tại vòng bảng World Cup 2026. Ảnh: ESPN

Câu hỏi liệu một đội bóng nằm ngoài khu vực châu Âu hay Nam Mỹ có thể vô địch World Cup hay không ngày càng được đặt ra một cách khẩn thiết hơn kể từ khi Cameroon lọt vào tứ kết World Cup 1990, rồi lần lượt Nigeria và Cameroon giành huy chương vàng Olympic các năm 1996 và 2000. Ở vòng 1/16 của World Cup năm nay sẽ diễn ra cuộc đối đầu giữa hai ứng cử viên sáng giá cho chức vô địch và hai đội bóng thuộc “giới tinh hoa đương nhiệm”: Brazil gặp Nhật Bản, còn Hà Lan gặp Morocco. Trong đó, đội tuyển Hà Lan dù chưa từng vô địch World Cup nhưng đã ba lần vào chung kết và vẫn được coi là đại diện cho “trật tự cũ” nhờ vị trí địa lý cũng như kinh tế.

Nhật Bản và Morocco đã gây ấn tượng trong giai đoạn chạy đà cho World Cup năm nay và nhìn chung duy trì được phong độ ở vòng bảng, nhưng họ đến với vòng 32 đội bằng những con đường rất khác nhau.

Thành tích của Morocco tại World Cup vượt xa những gì họ đã làm được tại Cúp bóng đá châu Phi. Năm 1986, họ trở thành đội bóng châu Phi đầu tiên vượt qua vòng bảng World Cup, trước khi trở thành đội đầu tiên lọt vào bán kết tại giải đấu ở Qatar cách đây 4 năm. Không thể phủ nhận rằng đội tuyển Morocco được hưởng lợi từ cộng đồng người Morocco ở nước ngoài, bởi trong danh sách 26 cầu thủ mà họ mang đến World Cup lần này có tới 19 người sinh ra ở nước ngoài, 3 trong số đó ở Hà Lan. Nhiều cầu thủ còn có lợi thế được đào tạo tại các học viện hàng đầu châu Âu, nơi nguồn lực tài chính đem lại hệ thống đào tạo bóng đá mà những nơi khác không thể có.

Nhưng Morocco cũng đang tự đầu tư cho hệ thống phát triển bóng đá của mình. Học viện bóng đá Mohammed VI ngay ngoại ô Rabat từng cung cấp 4 cầu thủ cho đội hình chinh chiến ở World Cup 2022 và chương trình đã được mở rộng sang 4 thành phố khác. Có lý do để tin rằng trong thập kỷ tới cơ hội dành cho các cầu thủ bóng đá trẻ đầy triển vọng lớn lên ở Morocco sẽ gia tăng đáng kể.

Các cầu thủ Nhật Bản ăn mừng sau khi ghi bàn gỡ hòa 2-2 trước đội tuyển Hà Lan. Ảnh: The Sun

Còn ở Nhật Bản, sự giàu có không phải là vấn đề. Giải bóng đá chuyên nghiệp J-League, được thành lập năm 1992, đã gặt hái được thành công vang dội. Dù Tây Âu vẫn là điểm đến của những cầu thủ giỏi nhất đất nước Mặt trời mọc và chỉ có 3 cầu thủ trong đội hình đội tuyển quốc gia Nhật Bản hiện tại chơi ở trong nước, điều đáng nói là họ được đào tạo ngay tại quê nhà. Các câu lạc bộ lớn ở châu Âu giờ đây cũng ít phàn nàn về việc ký hợp đồng với cầu thủ từ J-League.

Đồng thời, có thể nhận thấy một phong cách Nhật Bản rất rõ rệt, thứ bóng đá đã “trổ hoa” trong đội tuyển quốc gia nước này sau 8 năm nắm quyền của huấn luyện viên Hajime Moriyasu. Họ gây áp lực với đối thủ theo từng đợt có tổ chức và trình diễn lối chơi kiểm soát bóng gọn gàng, kỹ thuật. Bàn thắng của Daizen Maeda vào lưới Thụy Điển ở vòng bảng mang đậm dấu ấn Nhật Bản.

Ở trận đấu tới, Morocco sẽ phải tìm cách đối phó với sức mạnh của tiền đạo Brian Brobbey bên phía Hà Lan, hoặc ít nhất là ngăn chặn những đường chuyền kiến tạo cho anh ta. Cuộc đối đầu giữa Achraf Hakimi (Morocco) và ngôi sao Cody Gakpo của Hà Lan dường như cũng rất quan trọng. Trong khi đó, Nhật Bản chưa từng thắng một trận đấu loại trực tiếp nào tại World Cup. Đối với họ, một phần của trận chiến sắp tới sẽ là vấn đề tâm lý, dù việc họ lội ngược dòng từ thế bị dẫn trước 2 bàn để thắng Brazil 3-2 trong trận giao hữu ở Tokyo hồi tháng 10 năm ngoái có thể giúp áp lực vơi đi phần nào.

Đây chỉ là hai trận đấu, nhưng đều hứa hẹn rất kịch tính. Brazil và Hà Lan đều có thể giành chiến thắng và hy vọng về một cuộc lật đổ có thể tan biến chỉ sau vài giờ. Nhưng biết đâu, một trật tự mới trong thế giới túc cầu sẽ hình thành…