Vụ bé 20 tháng tử vong tại bệnh viện Sản - Nhi Lào Cai: Nhiều dấu hiệu chưa đúng quy định chuyên môn

Luật sư cho rằng, có nhiều dấu hiệu chưa đúng quy định chuyên môn trong vụ việc vụ bé gái 20 tháng tuổi tử vong tại Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Lào Cai . Ảnh: Nguyễn Hải

Những phát ngôn gây tranh cãi của bệnh viện

Bé gái P.N.G.L (20 tháng tuổi, trú phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai) nhập viện tại Bệnh viện Sản – Nhi Lào Cai từ ngày 5/1 với chẩn đoán viêm phế quản phổi, được điều trị bằng kháng sinh Amapower.

Theo gia đình, trong những ngày điều trị, tình trạng sức khỏe của cháu cải thiện rõ rệt; đến ngày 8/1 cháu đã hết ho, ăn ngủ tốt, không sốt. Tuy nhiên, sáng 9/1, bác sĩ điều trị chỉ định bổ sung thêm kháng sinh Amikacin. Sau khi dùng thuốc, cháu L. sốc phản vệ và tử vong vào tối 10/1.

Kết luận của Hội đồng chuyên môn bệnh viện cho rằng việc chẩn đoán, điều trị là đúng phác đồ; việc bổ sung Amikacin xuất phát từ nhận định bệnh nhi "không cải thiện", với các dấu hiệu lâm sàng được ghi trong bệnh án: ho nhiều đờm, khò khè nhiều, phổi có nhiều rales ẩm to nhỏ hạt, rales rít, rales ngáy hai bên phổi.

Sự ra đi của cháu L. khiến gia đình vô cùng đau xót.

Tuy nhiên, trong buổi đối thoại ngày 14/1 giữa bệnh viện và gia đình, bác sĩ điều trị H.P.M.L. thừa nhận: "Em có sai vì không giải thích kỹ cho gia đình về loại thuốc này, vì thường người già không nhớ được. Em còn yếu kém về chuyên môn, quá tự tin vào khám lâm sàng và không làm các xét nghiệm cận lâm sàng, còn chủ quan khi đưa ra quyết định. Một buổi sáng phải khám rất nhiều bệnh nhân nên không thể khám quá kỹ".

Đáng chú ý, bác sĩ này cũng xác nhận tại thời điểm khám sáng 9/1, cháu L. "không ho", trong khi bệnh án cùng ngày lại ghi nhận triệu chứng "ho nhiều đờm".

Một nội dung nhận trách nhiệm của bác sĩ L. được chính bệnh viện ghi nhận trong biên bản đối thoại.

Ngày 26/1, trước những câu hỏi của phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam, ông Đinh Công Mạnh, Phó Giám đốc Bệnh viện Sản – Nhi Lào Cai thừa nhận, khi khám bằng ống nghe, bác sĩ chỉ có thể xác định các dấu hiệu thực thể như rales phổi, không thể kết luận triệu chứng "ho nhiều đờm", bởi đây là triệu chứng cơ năng, phải được quan sát trực tiếp hoặc ghi nhận từ người nhà bệnh nhân.

Theo ông Mạnh, các dấu hiệu rales phổi đã đủ cơ sở để bác sĩ quyết định bổ sung thuốc điều trị. Tuy nhiên, trước đó, trong buổi đối thoại với gia đình bệnh nhi, chính ông Mạnh từng thừa nhận việc ghi thêm triệu chứng "ho" trong bệnh án là nhằm "phù hợp với điều kiện chỉ định thêm thuốc", đồng thời coi đây là "lỗi hệ thống" xuất phát từ việc muốn thuốc được bảo hiểm chi trả. Phát ngôn này làm dấy lên nghi vấn về tính trung thực và độ chính xác của hồ sơ bệnh án so với diễn biến thực tế của người bệnh.

Phó Giám đốc bệnh viện cũng khẳng định bác sĩ không cần xin ý kiến người nhà khi bổ sung thuốc; việc chỉ định Amikacin là quyền chuyên môn, không bắt buộc phải làm xét nghiệm cận lâm sàng. Ông cũng phủ nhận lời của bác sĩ điều trị thừa nhận trước đó: "Một số phát ngôn của bác sĩ là do gia đình gây áp lực tâm lý, nên nội dung chưa được kiểm soát".

Về trách nhiệm, ông Mạnh cho rằng bệnh viện không có trách nhiệm và không có căn cứ xử lý kỷ luật bác sĩ.

Ông Đinh Công Mạnh, Phó Giám đốc bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Lào Cai. Ảnh: Nguyễn Hải

Những mâu thuẫn giữa diễn biến thực tế, hồ sơ bệnh án và các phát ngôn của lãnh đạo bệnh viện đã khiến gia đình bệnh nhi phản đối gay gắt, đồng thời làm dấy lên hàng loạt vấn đề pháp lý nghiêm trọng cần được làm rõ.

Nhiều dấu hiệu chưa đúng quy định chuyên môn

Dưới góc độ pháp lý, trao đổi với phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam, Luật sư Hoàng Văn Hà – Giám đốc Công ty Luật ARC Hà Nội cho rằng hoạt động khám bệnh, chữa bệnh là lĩnh vực đặc biệt, liên quan trực tiếp đến tính mạng con người, do đó pháp luật đặt ra yêu cầu rất cao về tính thận trọng, chính xác, minh bạch và trách nhiệm nghề nghiệp.

Luật sư Hà dẫn Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, trong đó Điều 7 quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm việc tẩy xóa, sửa chữa hồ sơ bệnh án nhằm làm sai lệch thông tin về khám bệnh, chữa bệnh. Hồ sơ bệnh án là căn cứ pháp lý quan trọng xác định trách nhiệm y khoa; nếu thiếu trung thực, các kết luận chuyên môn dựa trên đó cần được xem xét lại một cách nghiêm túc.

Theo luật sư, nếu việc ghi nhận triệu chứng "ho nhiều đờm" được xác định là không đúng thực tế lâm sàng mà chỉ nhằm đáp ứng điều kiện thanh toán bảo hiểm, thì có thể bị xem là hành vi chỉnh sửa, làm sai lệch nội dung hồ sơ bệnh án. Đây là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, có thể bị xử lý hành chính, kỷ luật nghề nghiệp; trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng còn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Bên cạnh đó, Luật Khám bệnh, chữa bệnh quy định rõ quyền của người bệnh tại các Điều 9, 11 và 13, bao gồm quyền được cung cấp đầy đủ thông tin, được tư vấn về phương pháp điều trị và rủi ro có thể xảy ra; được lựa chọn hoặc từ chối khám, chữa bệnh, trừ trường hợp pháp luật quy định bắt buộc điều trị.

Luật sư Hoàng Văn Hà – Giám đốc Công ty Luật ARC Hà Nội.

Theo luật sư Hà, quan điểm cho rằng "bác sĩ chỉ cần thông báo bổ sung thuốc, không cần xin ý kiến người bệnh" là chưa phù hợp với tinh thần pháp luật. Pháp luật không chỉ bảo đảm quyền được thông tin mà còn bảo đảm quyền lựa chọn và quyền quyết định phương pháp điều trị của người bệnh và người đại diện hợp pháp. Nếu việc bổ sung kháng sinh Amikacin không được giải thích rõ ràng về mục đích, lợi ích và nguy cơ, thì các quyền này chưa được bảo đảm đầy đủ.

Ngoài trách nhiệm cá nhân của bác sĩ, Điều 60 Luật Khám bệnh, chữa bệnh quy định cơ sở y tế phải chịu trách nhiệm về hoạt động chuyên môn và kết quả khám, chữa bệnh của người hành nghề thuộc phạm vi quản lý. Trường hợp không bảo đảm điều kiện chuyên môn hoặc quản lý thiếu chặt chẽ, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể bị xử lý hành chính, kỷ luật và chịu trách nhiệm liên đới đối với sai sót xảy ra.

Ngoài ra, nếu thiệt hại phát sinh do lỗi của bác sĩ hoặc cơ sở y tế, người bị thiệt hại hoặc người đại diện hợp pháp có quyền yêu cầu bồi thường theo quy định của Bộ luật Dân sự. Trường hợp vi phạm gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, làm người bệnh tử vong, các cá nhân, tổ chức liên quan còn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Từ góc độ đó, luật sư Hoàng Văn Hà cho rằng việc lãnh đạo bệnh viện khẳng định "bệnh viện không có trách nhiệm" và "không có căn cứ xử lý kỷ luật bác sĩ" là nhận định chưa phù hợp với quy định của pháp luật.

Nguyễn Hải