Vụ Mr Pips: Tranh luận về tình tiết tăng nặng và căn cứ buộc tội

Các bị cáo tại phiên tòa.

Đề nghị không áp dụng một số tình tiết tăng nặng

Tại phiên tòa ngày hôm nay, luật sư Phạm Mai Hồng, người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Hòa Bình cho rằng thân chủ của mình bị truy tố về tội “Rửa tiền” với tình tiết định khung là: “Tiền, tài sản phạm tội trị giá 500.000.000 đồng trở lên”, cũng tại, khoản 2 điều luật này có quy định tình tiết định khung là “phạm tội 2 lần trở lên”. Theo luật sư Hồng Mai, căn cứ theo số tiền đã rửa, VKS đã truy tố định khung tăng nặng hơn cho bị cáo tại khoản 3 Điều 324 là phù hợp.

Tuy nhiên, luật sư cho rằng việc VKS tiếp tục đề nghị áp dụng tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với tình tiết phạm tội 2 lần trở lên là không phù hợp.

Luật sư viện dẫn khoản 2 Điều 52- BLHS quy định: “Các tình tiết đã được Bộ luật này quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết tăng nặng”. Đồng thời, Điều 5 Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP quy định: “Trường hợp tình tiết định khung đồng thời là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 52 - BLHS mà không cùng một khoản định khung của điều luật thì áp dụng tình tiết định khung cao nhất và các tình tiết còn lại không coi là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự”.

Luật sư Phạm Mai Hồng, người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Hòa Bình.

Do vậy, luật sư đề nghị HĐXX xem xét áp dụng theo nguyên tắc có lợi cho bị cáo, không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 2 lần trở lên” đối với bị cáo Bình.

Đề nghị xác minh, làm rõ các cổng trung gian thanh toán khác

Theo luật sư Mai Hồng, việc làm này của bị cáo Bình là nhằm đảm bảo cho việc hoàn trả lại tiền cho những bị hại góp phần ngăn chặn và giảm bớt thiệt hại do tội phạm gây ra.

Bên cạnh đó, sau khi nhận thấy các sàn Forex của bị cáo Phó Đức Nam nhận được quá nhiều khiếu nại, phản ánh về việc có dấu hiệu lừa đảo, năm 2022, bị cáo Nguyễn Hòa Bình đã chủ động ngừng cung cấp dịch vụ cho tất cả các sàn Forex này.

Trong khi đến năm 2024, bị cáo Phó Đức Nam mới bị cơ quan Công an khởi tố, điều tra.

Cũng liên quan đến việc khắc phục hậu quả cho các bị hại, luật sư đề nghị các cơ quan tiến hành tố tụng xác minh, làm rõ các cổng trung gian thanh toán khác trong vụ án, xem còn tiền của các bị hại trong các cổng trung gian thanh toán này không, để có biện pháp thu hồi lại tiền cho bị hại sớm nhất trong trường hợp hậu quả của vụ án này không được các bị cáo khắc phục đầy đủ.

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Hòa Bình khai, sau khi bị cáo nhận được các công văn xác minh của CQĐT và các đơn thư khiếu nại về các sàn Forex của bị cáo Phó Đức Nam, bị cáo Bình đã yêu cầu các nhân viên thống kê các ví đang có rủi ro để yêu cầu thực hiện xác minh danh tính khách hàng (KYC).

Đồng thời, cung cấp giấy tờ đăng ký kinh doanh và bảo đảm tài khoản ngân hàng nhận tiền rút trùng khớp với thông tin đăng ký kinh doanh; yêu cầu ký quỹ thông qua việc trích một tỷ lệ phần trăm trên số tiền khách hàng nạp vào ví Ngân lượng.

Bị cáo Nguyễn Hòa Bình tại phiên tòa xét xử .

Theo cáo trạng, từ tháng 6/2020, bị cáo Bình biết các sàn giao dịch của Phó Đức Nam hoạt động phạm tội, bị cơ quan Công an xác minh điều tra.

Tuy nhiên, để hưởng lợi từ việc thu phí giao dịch, Bình đã chỉ đạo nhân viên tiếp tục hoạt động chăm sóc khách hàng cho ví Ngân lượng của các sàn này hoạt động.

Đồng thời, chỉ đạo làm giả dữ liệu rồi cung cấp thông tin và lịch sử giao dịch của ví giả cho cơ quan Công an nhằm gây cản trở cho việc xác minh quá trình luân chuyển tiền của bị hại và hoạt động của các ví Ngân lượng nêu trên.

Cùng trong phần tranh luận, luật sư của nhiều bị cáo khác trong vụ án cũng đề nghị HĐXX không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 2 lần trở lên” cho thân chủ của mình.

Luật sư Nguyễn Đức Thịnh, người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Quang Độ - quản lý văn phòng 72 Trần Đăng Ninh trong Công ty của Phó Đức Nam đề nghị HĐXX và đại diện VKS xem xét bỏ tình tiết “phạm tội có tổ chức” làm tình tiết tăng nặng cho bị cáo thân chủ của mình.

Theo luật sư Thịnh, đây đã là tình tiết định khung của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tình tiết định khung ở khoản thấp hơn không được chuyển thành một tình tiết tăng nặng độc lập.

Luật sư đề nghị xem lại cáo buộc với Nguyễn Thanh Phong

Cùng trong phần tranh luận, luật sư bào chữa cho bị cáo Nguyễn Thanh Phong đã viện dẫn lại lời khai tại phiên tòa của Phó Đức Nam, theo đó Nam khẳng định chưa từng nói với Nguyễn Thanh Phong về việc sử dụng các sàn giao dịch để chiếm đoạt tiền khách hàng. Phong cũng chưa từng đến các văn phòng do Nam điều hành.

Theo đó, luật sư đề nghị HĐXX và đại diện VKS xem lại căn cứ buộc tội thân chủ về hai tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Rửa tiền”.

Các luật sư tham gia bào chữa cho các bị cáo.

Liên quan đến cáo buộc tham gia tổ tư vấn giúp sức cho Nam, luật sư cho rằng không có tổ chức với sự phân công nhiệm vụ cụ thể. Những trao đổi giữa Nam với Nguyễn Bá Sơn và Phạm Trường Sơn được thực hiện riêng, không có sự tham gia của Phong.

Đối với nhóm Telegram “Đầu tư rượu vang”, luật sư cho biết chưa có dữ liệu tin nhắn chứng minh nhóm được lập nhằm phục vụ hoạt động lừa đảo.

Trước đó, khai tại tòa, bị cáo Phó Đức Nam xác nhận không thành lập tổ tư vấn, không phân chia tổ trưởng, tổ phó; tên gọi các nhóm là do Nam tự nghĩ ra. Nam chỉ nhờ Phong, Trường Sơn và Bá Sơn tìm hiểu quy định pháp luật Việt Nam để đăng ký giấy phép hoạt động và trả tiền cho việc tìm hiểu đó.

Về tội “Rửa tiền”, luật sư cho rằng bị cáo Nguyễn Thanh Phong không biết khoản 1 tỷ đồng Phó Đức Nam góp mua bốn thửa đất tại Tây Ninh có nguồn gốc từ hoạt động phạm tội. Bản thân Nam cũng khai tại tòa rằng không nói cho Phong biết nguồn gốc số tiền.

Trình bày về thân chủ mình, luật sư cho biết Phong xuất thân trong gia đình nông dân có hoàn cảnh khó khăn, từng nỗ lực học tập, đảm nhiệm vị trí công tác quan trọng và được tặng nhiều huy chương, bằng khen. Bị cáo cũng tích cực tham gia hoạt động từ thiện, hiến máu nhân đạo.

Ngoài ra, mặc dù bị cáo không thừa nhận khoản tiền nhận từ Phó Đức Nam là tiền công giúp sức lừa đảo, Phong vẫn nhờ gia đình nộp lại hơn 1 tỷ đồng trong thời gian bị tạm giam.

Trên cơ sở đó, luật sư đề nghị đại diện VKS, HĐXX xem xét, đánh giá lại hành vi của Nguyễn Thanh Phong.

Theo cáo trạng, trong thời gian từ tháng 10/2021 - 5/2023, Nguyễn Thanh Phong, Phạm Trường Sơn và Nguyễn Bá Sơn biết Phó Đức Nam hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua tạo lập các sàn giao dịch chứng khoán quốc tế, forex.

Tuy nhiên, Phong, Trường Sơn và Bá Sơn đã thỏa thuận với Phó Đức Nam để thành lập “Tổ tư vấn” để hướng dẫn Nam và các nhân viên trong công ty cách thức làm việc để không bị các bị hại khiếu kiện hoặc bị cơ quan chức năng xử lý và được Nam trả công.

Bị cáo Phó Đức Nam (tức Mr Pips) trình bày tại phiên tòa.

Phó Đức Nam xin tòa xem xét hoàn cảnh gia đình

Trước đó, khi được HĐXX cho phép tự bào chữa trước tòa, bị cáo Phó Đức Nam cho biết, bị cáo không có ý kiến về bản luận tội của đại diện VKS cũng như mức án bị đề nghị, chỉ mong HĐXX xem xét hoàn cảnh gia đình khi cả bố và mẹ đều vướng án.

Bị cáo Phó Đức Nam xin HĐXX cho bố hoặc mẹ được ở ngoài để có người chăm sóc người còn lại. Bị cáo cũng bày tỏ sự hối lỗi khi để bố mẹ phải liên lụy, bị đưa ra xét xử trong cùng vụ án.

Phó Đức Nam trình bày, gia đình bị cáo ở Việt Nam chỉ có 3 người, hiện đều phải đứng trước tòa. “Bị cáo xin lỗi vì đã vô tình kéo bố mẹ vào chuyện này”, bị cáo Nam nói.

Bên cạnh đó, Nam cũng nói lời xin lỗi đến các bị hại. “Bị cáo xin lỗi các anh chị bị hại ở đây, một lần nữa gửi lời xin lỗi”, bị cáo Nam nói.