Vụ thảm án ở Đồng Nai: Bị cáo bị tuyên án tử hình, cha mẹ có phải bồi thường thay?

TAND Thành phố Đồng Nai vừa tuyên phạt Nguyễn Đức Anh 6 năm tù về tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và tử hình về tội Giết người, tổng hợp hình phạt là tử hình. Bên cạnh đó, đối tượng này còn phải bồi thường cho gia đình các nạn nhân hơn 1,1 tỷ đồng.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Lê Hồng Vân, Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, theo quy định hiện hành người phạm tội bị kết án tử hình nhưng hành vi của đối tượng này lại gây thiệt hại nghiêm trọng tới quyền lợi, lợi ích, xâm phạm đến tài sản, thân thể, tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của nạn nhân thì phải đền bù cho họ một khoản tiền theo bản án.

Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015, người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. Như vậy, nghĩa vụ bồi thường là trách nhiệm dân sự của người phạm tội, không phụ thuộc hình phạt mà tòa án áp dụng đối với họ và dù người phạm tội bị tuyên phạt tù chung thân và tử hình thì họ vẫn phải chấp hành nghĩa vụ bồi thường với những thiệt hại mà họ đã gây ra.

Trường hợp người phạm tội được Chủ tịch nước ân xá từ tử hình xuống còn chung thân thì việc họ chấp hành xong phần bồi thường dân sự sẽ là một trong những điều kiện để xem xét, giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù.

Bị cáo Nguyễn Đức Anh tại phiên tòa

Do đó, việc TAND Thành phố Đồng Nai tuyên phạt Nguyễn Đức Anh án tử hình và buộc bồi thường hơn 1,1 tỷ đồng là hoàn toàn có căn cứ - luật sư Lê Hồng Vân nhấn mạnh.

Trường hợp người phạm tội không tự nguyện bồi thường hoặc không có điều kiện bồi thường thì người thân của người phạm tội không có nghĩa vụ bồi thường thay (ngoại trừ việc họ tự nguyện bồi thường thay một phần hoặc toàn bộ thiệt hại cho bị hại để bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự).

Từ quy định trên có thể thấy, nếu bị kết án tử hình, người phạm tội vẫn phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường trong thời hạn quy định. Nếu hết thời hạn này, họ không tự nguyện thì cơ quan thi hành án dân sự sẽ ra quyết định cưỡng chế bằng một trong các biện pháp như: Khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án; Trừ vào thu nhập của người phải thi hành án; Kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài sản đang do người thứ ba giữ;

Khai thác tài sản của người phải thi hành án; Buộc chuyển giao vật, chuyển giao quyền tài sản, giấy tờ; Buộc người phải thi hành án thực hiện hoặc không được thực hiện công việc nhất định.

Tuy nhiên, nếu bị cáo qua đời mà có để lại di sản thì nghĩa vụ tài sản của người chết được thực hiện theo quy định về thừa kế.

Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015 quy định, những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại trong phạm vi di sản mà họ được hưởng.

Như vậy, nếu kẻ phạm tội bị thi hành án tử hình nhưng có để lại di sản như nhà đất, tiền hoặc tài sản khác thì những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản của người chết trong phạm vi di sản được hưởng. Họ không phải dùng tài sản riêng của mình để thực hiện nghĩa vụ vượt quá phần di sản đó – luật sư Lê Hồng Vân nhận định.