Vụ 'thổi giá' kít xét nghiệm Việt Á: Khởi tố nhiều lãnh đạo cấp vụ thuộc Bộ Y tế, Bộ KH-CN
Cáo buộc Lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ, Cơ quan điều tra Bộ Công an đã khởi tố 2 bị can là vụ trưởng 2 vụ thuộc Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ.
Ngày 31-12, trao đổi với Báo Người Lao Động, Trung tướng Tô Ân Xô, Chánh văn phòng kiêm người phát ngôn Bộ Công an, cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định bổ sung quyết định khởi tố vụ án về các tội Đưa hối lộ, Nhận hối lộ và Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ liên quan đến vụ nâng khống giá kit xét nghiệm Covid-19 tại Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á (Công ty Việt Á).
![Các bị can Nguyễn Minh Tuấn, Nguyễn Nam Liên và Trịnh Thanh Hùng (từ trái qua phải)](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2021_12_31_15_41375419/dc69aa58021aeb44b20b.jpg)
Các bị can Nguyễn Minh Tuấn, Nguyễn Nam Liên và Trịnh Thanh Hùng (từ trái qua phải)
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đang điều tra vụ án Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á (Công ty Việt Á), Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Hải Dương (CDC Hải Dương) và các đơn vị, địa phương có liên quan theo Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 67/QĐ-CSKT-P9 ngày 17-12-2021.
Kết quả điều tra đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an thấy có căn cứ xác định dấu hiệu sai phạm trong việc quản lý, nghiên cứu, chuyển giao Đề tài khoa học về sản phẩm Kit xét nghiệm Covid-19 tại Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN) và trong việc cấp phép đăng ký lưu hành tạm thời (theo Quyết định số 774/QĐ-BYT ngày 4-3-2020), cấp phép đăng ký lưu hành chính thức (theo Quyết định số 5071/QĐ-BYT ngày 4-12-2020) sản phẩm Kit xét nghiệm Covid- 19, việc hiệp thương giá sản phẩm Kit xét nghiệm Covid-19 với Công ty Việt Á tại Bộ Y tế.
Trong quá trình mở rộng điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố 12 bị can. Đáng chú ý, trong số này có bị can Nguyễn Minh Tuấn, nguyên vụ trưởng vụ Trang thiết bị và Công trình y tế; Nguyễn Nam Liên, Vụ trưởng vụ kế hoạch tài chính, Bộ Y tế; Trịnh Thanh Hùng, Phó vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ các ngành kinh tế kỹ thuật, Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng về tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ.
Tại buổi họp báo ngày 29-12, phóng viên báo chí đặt câu hỏi về kết quả điều tra dấu hiệu thông đồng nâng giá kit xét nghiệm của Công ty Cổ phần Việt Á với các địa phương khác ngoài Hải Dương. Kết quả xác minh lời khai của các bị can về việc chi "hoa hồng" cho CDC Nghệ An đến đâu? Bên cạnh đó, Cơ quan điều tra có làm rõ trách nhiệm của Bộ Khoa học và công nghệ, Bộ Y tế khi đề án dùng tiền nhà nước nghiên cứu nhưng để cho Việt Á kinh doanh từ đó nâng giá gây thiệt hại tài sản nhà nước?
Ông Nguyễn Văn Thành, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an), cho biết vụ án này xảy ra tại Công ty Việt Á, ngày 17-12, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng. Đến nay, C03 đã khởi tố 7 bị can có sai phạm về tội danh này.
"Sau khi khởi tố các bị can, cơ quan điều tra công bố các thông tin cần thiết. Mọi khía cạnh của vụ án sẽ được làm rõ và xử lý nghiêm, không có vùng cấm"- ông Thành thông tin.
Theo ông Thành, căn cứ tài liệu điều tra ban đầu, lời khai của các bị can cho thấy kit xét nghiệm của Việt Á được công ty này trực tiếp và gián tiếp bán tại 62 địa phương. Có thể một số địa phương tự mua, cũng có thể do các đơn vị mua tài trợ cho địa phương.
Liên quan đến vụ án này, trước đó, như Báo Người Lao Động đã đưa tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố bị can đối với tổng giám đốc Công ty Việt Á Phan Quốc Việt và Giám đốc CDC tỉnh Hải Dương Phạm Duy Tuyến; Vũ Đình Hiệp và Phan Tôn Noel Thảo cùng 3 người khác về hành vi vi phạm quy định đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Để điều tra vụ án này, Cơ quan điều tra Bộ Công an đã khám xét khẩn cấp 16 địa điểm tại 8 tỉnh, thành gồm: Hà Nội, TP HCM, Hải Dương, Thừa Thiên - Huế, Bình Dương, Long An, Cần Thơ, Nghệ An đồng thời triệu tập ghi lời khai hơn 30 đối tượng liên quan
Trong quá trình điều tra, C03 đã phong tỏa, ngăn chặn, kê biên nhiều tài khoản, sổ tiết kiệm của Phan Quốc Việt và các đối tượng thuộc Công ty Việt Á trị giá trên 320 tỉ đồng, 100.000 USD, 20 bất động sản; 8 bất động sản của Phạm Duy Tuyến… C03 đang tiếp tục điều tra mở rộng đối với các cá nhân, đơn vị liên quan cũng như rà soát, kê biên tài sản của các đối tượng để bảo đảm thu hồi cho Nhà nước.
Công ty Việt Á do Phan Quốc Việt thành lập, giữ chức Chủ tịch HĐQT kiêm tổng giám đốc, người đại diện pháp luật. Tháng 4-2020, Công ty Việt Á được Bộ Y tế cấp phép đăng ký lưu hành sản phẩm kit xét nghiệm Covid-19. Đến nay, Công ty Việt Á đã cung ứng kit xét nghiệm Covid-19 cho CDC và các cơ sở y tế khác của 62 tỉnh, thành trên cả nước với doanh thu gần 4.000 tỉ đồng.
Bước đầu, Phan Quốc Việt và các lãnh đạo chủ chốt Công ty Việt Á đã khai nhận quá trình kinh doanh, tiêu thụ kit xét nghiệm Covid-19 của công ty này. Lợi dụng tính cấp bách về nhu cầu test Covid-19, sản phẩm kit test thuộc danh mục được áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn nên Phan Quốc Việt đã chủ động cung ứng thiết bị, vật tư, sinh phẩm y tế trước cho các bệnh viện (BV), CDC các tỉnh, thành sử dụng.
Sau đó, Phan Quốc Việt thông đồng với lãnh đạo các đơn vị này hợp thức hồ sơ chỉ định thầu bằng cách công ty sử dụng các pháp nhân trong hệ thống (công ty liên danh, công ty con) lập hồ sơ chào hàng sản phẩm, xác nhận khống các báo giá... để hoàn thiện hồ sơ, ký hợp đồng, thanh quyết toán cho công ty theo giá do công ty đưa ra, cao hơn nhiều so với giá thành sản xuất.
Phan Quốc Việt còn thỏa thuận, thống nhất, chi cho cán bộ, lãnh đạo các đơn vị mua hàng với số tiền rất lớn. Nhằm thu lợi nhuận bất chính và chi tiền ngoài hợp đồng, Phan Quốc Việt và các đối tượng của Công ty Việt Á đã nâng khống giá thiết bị, chi phí nguyên vật liệu đầu vào đưa vào thuyết minh cơ cấu giá xác định giá bán là 470.000 đồng/kit; thỏa thuận và chi tiền phần trăm hợp đồng cho lãnh đạo BV, CDC các tỉnh, thành trong quá trình cung cấp sản phẩm.
Đến nay, C03 xác định Công ty Việt Á bán kit xét nghiệm Covid-19 cho CDC Hải Dương thông qua 5 hợp đồng với tổng giá trị 151 tỉ đồng. Phan Quốc Việt đã chi tiền phần trăm ngoài hợp đồng cho ông Phạm Duy Tuyến gần 30 tỉ đồng. Hành vi của Phạm Duy Tuyến, Phan Quốc Việt và các đối tượng liên quan là vi phạm nguyên tắc công bằng, minh bạch trong đấu thầu.