Vụ Viện Pháp y tâm thần Trung ương: Bị cáo 'đầu vụ' phủ nhận cáo buộc, cựu Viện trưởng khai nhận hơn 8 tỉ đồng
Tại tòa, Nguyễn Thị Mai Anh phủ nhận nhiều cáo buộc về hành vi đưa hối lộ và cho rằng mình từng ép buộc các cán bộ, nhân viên Viện pháp y tâm thần Trung ương phải nhận tiền; trong khi đó, 2 cựu Viện trưởng cùng các thuộc cấp thừa nhận việc nhận tiền để can thiệp vào hoạt động giám định và tạo điều kiện cho bị cáo ra vào Viện trái quy định.
Ngày 29/9, phiên tòa xét xử sơ thẩm 2 cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương cùng 63 bị cáo trong vụ án "Tàng trữ trái phép chất ma túy, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Đưa hối lộ; Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Làm sai lệch hồ sơ vụ án, Đánh bạc và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương bước sang ngày làm việc thứ hai tiếp tục với phần xét hỏi.

Hồi đồng xét xử xét hỏi các bị cáo.
Trong vụ án này, bị cáo “đầu vụ” là Nguyễn Thị Mai Anh (SN 1979, trú tại phường Thanh Xuân, Hà Nội; có 1 tiền án về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; 6 lần bị cơ quan điều tra khởi tố về các tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”, “Sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan nhà nước” và “Gây rối trật tự công cộng”. Chồng của Mai Anh là bị cáo Lê Văn Đông (SN 1979, tức Đông "Timo"; có 2 tiền án; 5 tiền sự).
Phủ nhận cáo buộc đưa hối lộ, đe dọa nhân viên bảo vệ
Tại phiên tòa, 2 vợ chồng Nguyễn Thị Mai Anh và Lê Văn Đông bị cách ly trong suốt thời gian HĐXX xét hỏi các bị cáo khác.
Được dẫn giải quay lại phòng xử án, trình bày trước tòa, bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh phủ nhận nhiều nội dung trong cáo trạng, liên quan đến hành vi môi giới, đưa và nhận hối lộ, đồng thời cho rằng lời khai của mình có nhiều điểm khác với lời khai của các bị cáo khác.

Đại diện VKSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa tham gia xét hỏi.
Khi được hỏi về việc dùng tiền để tác động đến lãnh đạo, bác sĩ, điều dưỡng và bảo vệ của Viện nhằm được tự do ra vào nơi chữa bệnh bắt buộc, Mai Anh cho rằng những người này không đòi hỏi tiền mà chính bị cáo đã ép họ nhận tiền.
Theo lời khai của Mai Anh, để được ra ngoài về nhà với con nhỏ, có lần bị cáo đã hành hung bảo vệ tại cổng, dùng vũ lực buộc bảo vệ mở cửa. Sau đó, bị cáo cho rằng mình ép bảo vệ và điều dưỡng nhận tiền để tạo điều kiện cho bị cáo tự do ra ngoài.
Lời khai này khác với nội dung các bị cáo nguyên là lãnh đạo, cán bộ Viện Pháp y tâm thần Trung ương đã trình bày trước đó tại phiên tòa. Những bị cáo này thừa nhận đã nhận tiền từ Mai Anh để tạo điều kiện cho vợ chồng bị cáo ra ngoài trái quy định, trong đó có bị cáo Đặng Thị Hòa, cán bộ Phòng Đào tạo, nghiên cứu khoa học và chỉ đạo tuyến, đồng thời là vợ cựu Viện trưởng Trần Văn Trường.
Trước tòa, bị cáo Đặng Thị Hòa thừa nhận đã nhận tiền và tác động đến chồng để tạo điều kiện cho Mai Anh được ở phòng riêng. Trước sự mâu thuẫn trong lời khai, Mai Anh cho rằng bị cáo không hiểu vì sao những người này lại khai như vậy.

Quang cảnh phiên tòa.
Ngoài việc bị cáo buộc đưa tiền cho cán bộ Viện, Mai Anh còn bị cáo buộc sử dụng người khác để đánh, đe dọa, gây sức ép buộc một số người phải làm theo yêu cầu của mình.
Tại phiên tòa, Mai Anh khai có lần cho người đến nhà đánh Nguyễn Đức Hinh, Điều dưỡng trưởng Khoa Điều trị bắt buộc nữ, nhằm buộc Hinh bỏ qua sai phạm của bị cáo trong thời gian chữa bệnh bắt buộc. Theo cáo trạng, Hinh sau đó đã nhận hơn 70 triệu đồng của Mai Anh.
Đối với nhóm bị cáo nguyên là nhân viên bảo vệ của Viện pháp y tâm thần Trung ương, lời khai tại phiên tòa cũng thể hiện việc những người này bị gây sức ép khi thực hiện nhiệm vụ.
Bị cáo Lý Văn Xuân, nhân viên tổ bảo vệ Viện Pháp y tâm thần Trung ương, khai từng bị đe dọa rằng nếu không tạo điều kiện cho vợ chồng Mai Anh thì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng. Sau đó, Xuân thừa nhận đã nhận tiền thông qua lái xe của Mai Anh.
Tương tự, bị cáo Phùng Văn Chơn, một nhân viên bảo vệ khác, khai bị “đàn em” của Mai Anh đe dọa gia đình nên phải tạo điều kiện cho vợ chồng Mai Anh ra vào Viện.

Bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh trước bục khai báo.
Theo cáo trạng, các bị cáo Nguyễn Văn Ngọc, Đặng Hoa Bốn, Lý Văn Xuân và Phùng Văn Chơn, mặc dù biết Mai Anh và Lê Văn Đông đang chữa bệnh bắt buộc tại Viện nhưng vẫn nhiều lần cho hai người ra, vào Viện trái quy định.
Đổi lại, Ngọc và Bốn mỗi người được Mai Anh cho tổng cộng 570.000 đồng; Xuân và Chơn mỗi người nhận 400.000 đồng. Theo cáo trạng, trong các ca trực của Xuân, Mai Anh ra khỏi Viện 30 lần, Đông ra ngoài 8 lần. Trong các ca trực của Chơn, Mai Anh ra ngoài 37 lần, Đông ra ngoài 11 lần.
Cựu Viện trưởng thừa nhận làm sai lệch kết quả giám định
Liên quan đến hành vi đưa hối lộ, tại phiên tòa, Mai Anh thừa nhận từng mang gần 200 triệu đồng đến nhà cựu Viện trưởng Trần Văn Trường. Tuy nhiên, bị cáo phủ nhận đây là tiền đưa hối lộ. Mai Anh khai số tiền này nhằm nhờ vợ ông Trường tác động đến chồng để bị cáo được ở phòng riêng cùng hai con và người giúp việc.
Trong khi đó, trả lời câu hỏi của Hội đồng xét xử và đại diện Viện kiểm sát, các bị cáo nguyên là lãnh đạo, cán bộ Viện Pháp y tâm thần Trung ương đã khai về quá trình bàn bạc, thống nhất kết luận giám định đối với một số trường hợp không đúng thực trạng bệnh.

Bị cáo Trần Văn Trường, cựu Viện trưởng Viện pháp y tâm thần Trung ương trước bục khai báo.
Theo cáo trạng, cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Ngô Văn Vinh là giám định viên tâm thần có năng lực, kinh nghiệm và biết rõ một số người được giám định không mắc bệnh tâm thần đến mức mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Tuy nhiên, sau khi nhận 90 triệu đồng từ Trần Văn Trường, khi đó là Phó Viện trưởng, Vinh đã thống nhất với các thành viên Hội đồng giám định để đưa ra kết luận không đúng thực trạng bệnh của một số trường hợp.
Tại phiên tòa, bị cáo Vinh thừa nhận hành vi vi phạm pháp luật khi giúp làm tăng các triệu chứng bệnh tại thời điểm giám định đối với những người được giám định.
Theo lời khai của bị cáo Vinh, tại thời điểm giám định, một số người đã có các triệu chứng như ảo thanh, rối loạn cảm xúc, hoang tưởng nhưng chưa rõ nét. Trong quá trình giám định, Vinh đã giúp làm tăng các triệu chứng này để người được giám định được đánh giá là mất khả năng điều khiển hành vi tại thời điểm giám định.
Trước khi các thành viên Hội đồng giám định đưa ra ý kiến, giám định viên thư ký Hội đồng tổng hợp tình trạng bệnh của người được giám định tâm thần. Sau đó, các bị cáo đồng ý với đề xuất của giám định viên thư ký, dẫn đến hành vi phạm tội.

Các bị cáo tại phiên xét xử.
Sau khi Ngô Văn Vinh nghỉ hưu, Trần Văn Trường được bổ nhiệm giữ chức Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Theo cáo trạng, trong thời gian giữ chức vụ Viện trưởng, Trần Văn Trường đã nhận 4,6 tỉ đồng từ Nguyễn Thị Mai Anh và một số đối tượng khác để đưa ra kết luận giám định tâm thần đối với 27 trường hợp là bị can, bị cáo, bị án không đúng thực trạng bệnh.
Mục đích của việc đưa ra các kết luận này là để những người được giám định được đi chữa bệnh bắt buộc, qua đó tránh việc bị giam, giữ hoặc phải chấp hành hình phạt tù.
Ngoài khoản tiền trên, Trường còn bị cáo buộc nhận hơn 3,3 tỉ đồng từ cán bộ của Viện pháp y tâm thần Trung ương để tuyển dụng một số cá nhân vào làm việc; nhận tiền từ Mai Anh để tạo điều kiện cho bị cáo được ở phòng riêng cùng hai con nhỏ và xin cho một số nhân viên của Viện được đi học, chuyển khoa.
Theo cáo trạng, tổng số tiền Trần Văn Trường phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi nhận hối lộ là hơn 8 tỉ đồng, trong đó bị cáo hưởng lợi cá nhân 6,8 tỉ đồng.
