Vùng 4 Hải quân: Truyền thống 51 năm hun đúc bản lĩnh vững vàng

Truyền thống hun đúc bản lĩnh

Ngày 26-10-1975, Vùng 4 Duyên hải, tiền thân của Vùng 4 Hải quân ngày nay, được thành lập có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vùng biển rộng hơn 360.000km², từ Cù Lao Xanh (tỉnh Gia Lai) đến Mũi Ba Kiệm (tỉnh Lâm Đồng), trọng tâm là Trường Sa, gắn với bảo vệ quân cảng Cam Ranh. Trọng trách trên vùng biển, đảo có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng vừa là niềm vinh dự, vừa đặt ra yêu cầu rất cao đối với bản lĩnh, ý chí của mỗi cán bộ, chiến sĩ.

Đại tá Bùi Xuân Bình, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Vùng 4 Hải quân (đứng thứ 2, bên trái) thăm hỏi, động viên bộ đội dịp kỷ niệm Quốc khánh 2-9-2026. 

Những ngày đầu thành lập, điều kiện bảo đảm còn khó khăn, lực lượng phân tán, phạm vi quản lý rộng, nhiệm vụ mới mẻ và nặng nề. Cán bộ, chiến sĩ vừa xây dựng lực lượng, củng cố đơn vị, vừa quản lý, bảo vệ vùng biển, đảo được phân công. Trong gian khó, tinh thần tự lực, tự cường, ý thức tổ chức kỷ luật và sự đoàn kết hiệp đồng từng bước được hình thành, trở thành những phẩm chất bền vững của người chiến sĩ Vùng 4 Hải quân.

Qua các giai đoạn, nhất là trong những năm tháng đấu tranh bảo vệ chủ quyền Trường Sa, cán bộ, chiến sĩ đã không quản ngại gian khổ, hy sinh, kiên cường bám biển, bám đảo. Trước những tình huống phức tạp, họ luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết; kiên quyết về nguyên tắc, bình tĩnh, khôn khéo trong xử trí. Tinh thần “Còn người, còn đảo; còn biển, còn Tổ quốc” được trao truyền qua nhiều thế hệ, bồi đắp nên truyền thống “Chiến đấu anh dũng, khắc phục khó khăn, đoàn kết hiệp đồng, làm chủ vùng biển”.

Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 162, Vùng 4 Hải quân huấn luyện phương án chiến đấu đối không. 

Bước vào thời kỳ xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, Vùng 4 tiếp nhận nhiều loại vũ khí, trang bị kỹ thuật mới và thực hiện ngày càng nhiều nhiệm vụ dài ngày, đột xuất, phức tạp. Vũ khí, trang bị có thể thay đổi, nhưng con người có bản lĩnh chính trị vững vàng vẫn là nhân tố quyết định. Thực tiễn 51 năm qua cho thấy, bản lĩnh ấy được tạo nên từ sự lãnh đạo chặt chẽ của cấp ủy, tổ chức đảng; quá trình giáo dục, rèn luyện thường xuyên; môi trường kỷ luật nghiêm minh, tình đồng chí, đồng đội và sự thử thách trong thực tiễn.

Đổi mới giáo dục gắn với rèn luyện trong thực tiễn

Nhận thức rõ vai trò của nhân tố chính trị, tinh thần, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Vùng 4 Hải quân và cấp ủy, chỉ huy các cấp luôn xác định giáo dục chính trị, tư tưởng là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Nội dung xây dựng bản lĩnh, ý chí, niềm tin được đưa vào nghị quyết lãnh đạo, chương trình công tác và gắn với nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị. Chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy chủ động định hướng tư tưởng trước những nhiệm vụ quan trọng, đột xuất, dài ngày; kịp thời giải quyết vấn đề nảy sinh, giữ vững sự thống nhất về nhận thức và hành động.

Công tác giáo dục chính trị được đổi mới theo hướng thiết thực, sát nhiệm vụ, sát đối tượng; kết hợp giáo dục cơ bản với giáo dục truyền thống, pháp luật, thời sự; kết hợp học tập tại hội trường với giáo dục trên thao trường, boong tàu, đảo xa, đài, trạm. Các mô hình “Mỗi tuần một sự kiện, mỗi tháng một điển hình”, “Hội đồng tư vấn tâm lý, tình cảm quân nhân”, giáo dục chính trị “3 linh hoạt” được triển khai gắn với đời sống bộ đội. Các đơn vị đồng thời đẩy mạnh số hóa bài giảng, sử dụng phần mềm trình chiếu và từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hệ thống hóa tư liệu, xây dựng nội dung trực quan; xác định công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi nội dung chính xác, người dạy làm chủ phương pháp và mỗi bài học giải quyết được những vấn đề cụ thể trong nhận thức, tư tưởng của bộ đội.

Cán bộ, chiến sĩ tìm hiểu truyền thống, bồi đắp niềm tự hào và trách nhiệm nơi đảo xa. 

Kết quả giáo dục được kiểm chứng bằng chuyển biến trong nhận thức, kỷ luật và thực hiện nhiệm vụ. Hằng năm, Vùng hoàn thành 100% chương trình giáo dục chính trị cho các đối tượng; kiểm tra nhận thức chính trị có 100% đạt yêu cầu, trong đó hơn 80% khá, giỏi. Tỷ lệ vi phạm kỷ luật thông thường được kiểm soát dưới 0,2%, không xảy ra vụ việc vi phạm kỷ luật nghiêm trọng; 100% tổ chức cơ sở đảng hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ.

Nếu giáo dục chính trị tạo nền tảng nhận thức thì huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và thực hiện nhiệm vụ là môi trường trực tiếp rèn luyện bản lĩnh. Trong từng ca trực, trên thao trường hay trong những chuyến công tác dài ngày trên biển, cán bộ, chiến sĩ phải duy trì cảnh giác, nắm chắc tình hình, hiệp đồng chặt chẽ, làm chủ vũ khí, trang bị và xử trí chính xác các tình huống. Với lực lượng làm nhiệm vụ tại Trường Sa, bản lĩnh còn thể hiện ở khả năng thích ứng với điều kiện khắc nghiệt, cuộc sống xa đất liền và yêu cầu sẵn sàng chiến đấu thường xuyên. Trong tìm kiếm cứu nạn, hỗ trợ tàu cá, chăm sóc ngư dân gặp nạn và đối ngoại quốc phòng, bộ đội luôn chủ động, trách nhiệm, góp phần làm sáng đẹp phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ - Người chiến sĩ Hải quân và củng cố “thế trận lòng dân” trên biển.

Trao cờ và tặng quà ngư dân trong khuôn khổ Chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển”.

Cùng với giáo dục và rèn luyện, Vùng chú trọng xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, đoàn kết, kỷ luật. Thủ trưởng Bộ tư lệnh Vùng và chỉ huy các cấp thường xuyên đến đơn vị, tàu, đảo, đài, trạm để động viên, lắng nghe tâm tư của bộ đội. Công tác chính sách, hậu phương Quân đội và chăm lo đời sống được thực hiện bằng những việc làm cụ thể, giúp cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác, gắn bó với đơn vị.

Vững vàng trước yêu cầu nhiệm vụ mới

Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo đặt ra yêu cầu ngày càng cao; các đơn vị đóng quân phân tán, nhiều lực lượng hoạt động dài ngày trong điều kiện khắc nghiệt. Công nghệ số, mạng xã hội, thông tin xấu độc và các quan điểm sai trái, thù địch cũng tác động trực tiếp đến nhận thức, tâm lý của bộ đội. Công tác xây dựng bản lĩnh chính trị vì thế phải chủ động, nhạy bén, toàn diện và đi trước một bước.

Trước hết, cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng; phát huy vai trò của chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy và trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì. Xây dựng bản lĩnh chính trị phải gắn với xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh; đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, uy tín; cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”.

Phút thư giãn của các chiến sĩ trên đảo Sơn Ca. 

Cùng với đó, Vùng tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức giáo dục chính trị theo hướng ngắn gọn, thiết thực, lấy chuyển biến về nhận thức và hành động làm thước đo. Nội dung giáo dục phải kịp thời cập nhật tình hình, làm rõ nhiệm vụ, đối tác, đối tượng; coi trọng truyền thống, pháp luật, kỷ luật và kỹ năng xử lý thông tin. Trước tác động của không gian mạng, các đơn vị duy trì nền nếp nắm, quản lý, dự báo và giải quyết tình hình tư tưởng; phát huy vai trò của các lực lượng trong tuyên truyền thông tin tích cực, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc; trang bị cho bộ đội kỹ năng kiểm chứng, chọn lọc và sử dụng thông tin.

Đặc biệt, xây dựng bản lĩnh chính trị phải gắn chặt với huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật và thực hiện nhiệm vụ. Mỗi buổi huấn luyện, ca trực, chuyến tàu, nhiệm vụ đột xuất phải trở thành môi trường giáo dục và thử thách ý chí; xây dựng cho cán bộ, chiến sĩ tinh thần dám nhận nhiệm vụ, dám chịu trách nhiệm, quyết tâm khắc phục khó khăn, làm chủ vũ khí, trang bị và xử trí đúng đối sách trong mọi tình huống. Chất lượng hoàn thành nhiệm vụ chính trị và sức mạnh chiến đấu tổng hợp của đơn vị là thước đo thực chất chất lượng cán bộ, của công tác xây dựng con người.

Đồng thời, cần tiếp tục chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, thực hiện tốt chính sách Quân đội và hậu phương Quân đội; xây dựng đoàn kết cán binh, đoàn kết quân dân. Sự quan tâm đúng lúc, việc giải quyết thấu đáo tâm tư, nguyện vọng chính đáng và môi trường đơn vị nhân văn, kỷ luật sẽ củng cố niềm tin, tạo động lực để cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.

Truyền thống 51 năm là niềm tự hào, đồng thời đặt lên vai mỗi cán bộ, chiến sĩ Vùng 4 hôm nay trách nhiệm tiếp nối các thế hệ đi trước. Kế thừa truyền thống, đổi mới giáo dục và lấy thực tiễn nhiệm vụ làm môi trường rèn luyện, cán bộ, chiến sĩ toàn Vùng sẽ tiếp tục giữ vững bản lĩnh chính trị, đoàn kết, làm chủ vũ khí, trang bị, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc.