Vững lý luận, sát thực tiễn trong xây dựng Đề án phát huy quyền làm chủ của Nhân dân

Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương Nguyễn Quang Đức và Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thắng chủ trì Hội thảo.

Chủ trì Hội thảo có ông Nguyễn Quang Đức - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương; ông Trần Thắng - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Nhân dân là mục tiêu và chủ thể của sự phát triển

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thắng phát biểu tại Hội thảo.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thắng cho biết, cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ” là một trong những nội dung cơ bản trong nhận thức về tổ chức và vận hành của hệ thống chính trị ở nước ta. Cùng với đó, phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” đã từng bước được thể chế hóa, cụ thể hóa trong nhiều chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và được triển khai trong thực tiễn.

Trước những yêu cầu mới của sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, vấn đề phát huy quyền làm chủ của Nhân dân đang đặt ra nhiều yêu cầu cần tiếp tục nghiên cứu, cả về nhận thức lý luận, thể chế và phương thức tổ chức thực hiện. Đặc biệt, cần làm rõ hơn Nhân dân tham gia xây dựng Đảng, hệ thống chính trị với tư cách là chủ thể của quyền lực như thế nào; cơ chế nào để ý kiến, nguyện vọng, sáng kiến và sự giám sát của Nhân dân thực sự được tiếp nhận, phản hồi và chuyển hóa thành những quyết sách, giải pháp trong lãnh đạo, quản lý; làm thế nào để quyền làm chủ của Nhân dân được thực hiện thực chất, hiệu quả, đồng thời gắn với kỷ luật, kỷ cương và thượng tôn pháp luật.

Các chuyên gia, nhà khoa học đóng góp ý kiến tại Hội thảo.

"Chủ đề Hội thảo có phạm vi rộng, liên quan trực tiếp đến một trong những vấn đề cốt lõi của xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước và hệ thống chính trị: Mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân; trong đó Nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là chủ thể và nguồn lực quan trọng của sự phát triển đất nước" - Phó Chủ tịch Trần Thắng gợi mở.

Phó Chủ tịch Trần Thắng khẳng định, những kết quả nghiên cứu, trao đổi tại Hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục tổng kết thực tiễn, bổ sung và phát triển lý luận, hoàn thiện các nội dung của Đề án phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong tham gia xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị thông qua cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ” và phương châm “Dân là gốc”, “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”; xây dựng văn bản mới trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư đáp ứng yêu cầu phát huy mạnh mẽ hơn quyền làm chủ của Nhân dân trong xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị trong giai đoạn mới.

Các vị chủ trì Hội thảo lắng nghe ý kiến tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận, đóng góp ý kiến nhằm làm rõ nhận thức về Nhân dân là chủ thể của quyền lực; xác định rõ hơn cơ chế vận hành mối quan hệ “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”; đồng thời đề xuất được những cơ chế, giải pháp thiết thực để phương châm “Dân là gốc”, “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” được thực hiện ngày càng thực chất, hiệu quả.

Dựa vào Nhân dân, lắng nghe Nhân dân

Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương Nguyễn Quang Đức phát biểu tại Hội thảo.

Kết luận Hội thảo, ông Nguyễn Quang Đức - Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương cho biết, các ý kiến tham luận đã tập trung vào những vấn đề trọng tâm cả về lý luận và thực tiễn, từ vị trí, vai trò chủ thể của Nhân dân, cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ” đến những vấn đề đặt ra trong tổ chức thực hiện và các cơ chế, giải pháp cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Theo ông Nguyễn Quang Đức, các ý kiến thống nhất khẳng định, Nhân dân là chủ thể của quyền lực; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân là vấn đề có tính nguyên tắc trong xây dựng Đảng, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hệ thống chính trị. Quan điểm “Dân là gốc” đặt ra yêu cầu quyền làm chủ của Nhân dân phải được tôn trọng, bảo đảm và phát huy trong hoạt động của hệ thống chính trị.

Đồng thời, các tham luận đã làm rõ hơn mối quan hệ và cơ chế vận hành giữa “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”. Ba thành tố của cơ chế có quan hệ thống nhất, chặt chẽ với nhau. Sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước phải bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; việc thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Điều cần tiếp tục cụ thể hóa là trách nhiệm của từng chủ thể; phạm vi, phương thức và hình thức Nhân dân tham gia; trách nhiệm tiếp nhận, xử lý, phản hồi, giải trình đối với ý kiến, kiến nghị và kết quả giám sát của Nhân dân; cơ chế phối hợp giữa cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội. Cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ” phải ngày càng rõ hơn về trách nhiệm, phương thức thực hiện và cơ chế phối hợp trong thực tiễn.

“Cấp ủy, tổ chức đảng phải dựa vào Nhân dân, lắng nghe Nhân dân và tạo điều kiện để Nhân dân tham gia xây dựng Đảng. Cơ quan nhà nước phải thể chế hóa, bảo đảm các điều kiện để Nhân dân thực hiện quyền làm chủ, nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội phải phát huy vai trò nòng cốt chính trị để Nhân dân làm chủ, thực hiện tốt chức năng đại diện, giám sát, phản biện xã hội, tập hợp và phản ánh ý kiến, kiến nghị của Nhân dân”, ông Nguyễn Quang Đức khẳng định.

Cụ thể hóa cơ chế thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân

Quang cảnh Hội thảo.

Ghi nhận những ý kiến tham luận tại Hội thảo, ông Nguyễn Quang Đức đề nghị cơ quan chủ trì, Tổ biên tập nghiên cứu, tiếp thu nghiêm túc, có chọn lọc các ý kiến; tiếp tục rà soát, khảo sát, bổ sung những vấn đề với cách tiếp cận khác nhau.

Trong đó cần xác định đúng những vấn đề Đề án cần tập trung giải quyết trên cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc. Đề án cần kế thừa đầy đủ những quan điểm, chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật và kết quả tổng kết thực tiễn có liên quan; đồng thời tập trung nhận diện những vấn đề đang đặt ra trong quá trình thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân.

Theo ông Nguyễn Quang Đức, trọng tâm của Đề án phải hướng vào cụ thể hóa cơ chế thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân, tiếp tục cụ thể hóa cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”. Đặc biệt, cần làm rõ cơ chế tiếp nhận, xử lý, phản hồi, giải trình đối với ý kiến, phản ánh, kiến nghị và kết quả giám sát của Nhân dân; khắc phục những khâu còn thiếu sự kết nối hoặc chưa rõ trách nhiệm. Cơ chế đề xuất phải rõ chủ thể, rõ trách nhiệm, rõ phương thức thực hiện và điều kiện bảo đảm; có khả năng thực hiện, kiểm tra và đánh giá.

“Cần làm rõ cơ chế để Nhân dân tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị thực chất, hiệu quả. Đồng thời hệ thống nhiệm vụ, giải pháp phải xuất phát từ đúng vấn đề, đúng nguyên nhân, bảo đảm khả thi và có trọng tâm, trọng điểm. Các đề xuất của Đề án phải đáp ứng những yêu cầu mới từ sự thay đổi về tổ chức, phương thức quản trị và chuyển đổi số.” - ông Nguyễn Quang Đức nhấn mạnh.