Vững tuyến y tế cơ sở: Chiến lược dài hơi của 'siêu đô thị' TP.HCM

Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao năng lực điều trị tại chỗ, giúp bệnh viện tuyến dưới đủ khả năng xử trí các ca bệnh nặng, qua đó giảm chuyển tuyến và củng cố niềm tin của người dân vào y tế địa phương.

Chọn đúng “điểm nghẽn” để hỗ trợ

Một ca chấn thương sọ não nặng vừa được cứu sống ngay tại Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), với sự hỗ trợ trực tiếp của ê kíp Bệnh viện Nhân dân Gia Định, đang cho thấy hiệu quả rõ nét của chiến lược nâng cao năng lực điều trị tại tuyến cơ sở mà ngành y tế TP.HCM theo đuổi.

Bệnh nhân là thiếu niên 16 tuổi, nhập viện trong tình trạng đa chấn thương nguy kịch. Thay vì chuyển tuyến như trước, bệnh viện đã khẩn trương hội chẩn và phối hợp phẫu thuật tại chỗ với các bác sĩ tuyến trên, tận dụng “thời gian vàng” để cứu sống người bệnh.

Lần đầu tiên phẫu thuật chấn thương sọ não phức tạp tại BV đa khoa Vũng Tàu (Ảnh: BVCC)

Theo lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu, ca bệnh này không chỉ mang ý nghĩa cứu sống người bệnh, mà còn mở ra tiền đề để bệnh viện từng bước làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu, giảm dần sự phụ thuộc vào tuyến trên.

Theo TS.BS Mai Phan Tường Anh, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, hỗ trợ tuyến dưới không chỉ là đưa kỹ thuật xuống, mà quan trọng hơn là giúp tuyến dưới tự đứng vững. Bệnh viện dựa trên phân tích dữ liệu chuyển tuyến, mô hình bệnh tật và nhu cầu thực tế của địa phương, từ đó xác định lộ trình can thiệp phù hợp.

Trước khi triển khai hỗ trợ, nhiều ca bệnh nặng tại Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu, đặc biệt là các trường hợp chấn thương phức tạp, buộc phải chuyển lên tuyến cuối. Việc chuyển viện không chỉ tiềm ẩn rủi ro cho người bệnh, mà còn gây áp lực cho các bệnh viện nội đô.

Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu được sự hỗ trợ chuyên môn trực tiếp của BV Nhân dân Gia Định (Ảnh: Sở Y tế)

Từ thực tiễn đó, hai đơn vị thống nhất ưu tiên nhóm bệnh chấn thương, nhất là chấn thương sọ não.

"Giai đoạn đầu chuyển giao bằng cách cầm tay chỉ việc, mình xuống mổ trực tiếp với họ, sau thời gian sẽ chuyển giao để đồng nghiệp tự làm, có quy chế hội chẩn từ xa duy trì, thường xuyên. Khi có ca mổ, bệnh viện sẽ cử ê-kip tốt nhất xuống Vũng Tàu. Nói chung về vấn đề ngoại khoa, 2 bệnh viện chọn lĩnh vực khó chứ không phải đơn giản", TS.BS Mai Phan Tường Anh cho hay.

Chiến lược “vươn” ra ngoài nội đô

Bệnh viện Từ Dũ - cơ sở 2 tại xã Cần Giờ, mô hình bệnh viện đa khoa liên kết vừa chính thức đi vào hoạt động hơn 1 tháng qua, với sự tham gia phối hợp của 9 bệnh viện chuyên khoa đầu ngành của TP.HCM.

Đến nay, bệnh viện đã tiếp nhận hơn 5.000 lượt khám ngoại trú, triển khai đồng bộ nhiều chuyên khoa và xử trí an toàn các ca phẫu thuật, cấp cứu, sản khoa tại chỗ.

Bệnh viện Từ Dũ – Cơ sở 2 chào đón em bé đầu tiên của năm 2026 (Ảnh: BVCC)

Theo BS.CKII Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ TP.HCM, việc phát triển Bệnh viện Từ Dũ 2 tại Cần Giờ là bước đi phù hợp với chiến lược củng cố y tế cơ sở và giảm áp lực cho khu vực trung tâm.

Đây là địa bàn xa trung tâm nhưng có điều kiện tự nhiên thuận lợi, không gian xanh, môi trường trong lành, phù hợp cho điều trị và phục hồi sức khỏe. Việc đưa một bệnh viện chuyên sâu về sản phụ khoa đến khu vực này giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại nơi sinh sống, qua đó thu hẹp dần khoảng cách chăm sóc sức khỏe giữa vùng ven và trung tâm TP.

"Một yếu tố quan trọng khác là sự đồng thuận và phối hợp chặt chẽ giữa 9 bệnh viện được giao nhiệm vụ phối hợp chuyên môn cho Bệnh viện Từ Dũ - Cần Giờ, và tất cả đều sẵn sàng tham gia, hỗ trợ với tinh thần trách nhiệm cao. Các giám đốc bệnh viện đều xác định sứ mệnh là phải chăm sóc và điều trị thành công cho người dân Cần Giờ hiện tại và tương lai", BS Trần Ngọc Hải nói.

Một trường hợp sản phụ vượt biển từ xã đảo Thiềng Liềng vào sinh kịp thời ở Bệnh viện Từ Dũ - Cơ sở 2 (Ảnh BVCC)

Trong chiến lược mở rộng năng lực điều trị ra các khu vực xa trung tâm, ngành y tế TP.HCM triển khai nhiều mô hình hỗ trợ linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng địa bàn.

Tại đặc khu Côn Đảo, chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện đầu ngành được tổ chức theo hướng vừa trực tiếp điều trị, vừa nâng cao năng lực y tế tại chỗ. Sau thời gian triển khai, hàng nghìn lượt người dân được tiếp cận dịch vụ chuyên khoa ngay tại địa phương.

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết, trong bối cảnh phát triển của “thành phố mới”, ngành y tế cần một chiến lược mang tính hệ thống, dài hạn và linh hoạt.

Trọng tâm của chiến lược là xây dựng hệ sinh thái y tế theo hướng đa tầng, đa cực và đa trung tâm, nhằm bảo đảm người dân ở mọi khu vực đều được tiếp cận dịch vụ y tế phù hợp, từ chăm sóc ban đầu đến điều trị chuyên sâu.

Ở mô hình đa tầng, ngành y tế xác định rõ vai trò của từng tuyến, đồng thời đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật, nâng cao năng lực tại chỗ cho tuyến dưới, qua đó giảm áp lực dồn bệnh nhân về các bệnh viện trung tâm.

Ê-kip Trung tâm y tế đặc khu Côn Đảo cùng các bác sĩ chuyên khoa tuyến trên phẫu thuật cấp cứu bệnh nhân (Ảnh: Sở Y tế)

Song song đó, ngành y tế TP.HCM đang định hướng phát triển theo mô hình đa cực.

"Với một thành phố mới, mở rộng thêm khu vực ở Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, còn rất nhiều địa bàn chưa có các bệnh viện phát triển, có thể đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân. Hoặc cũng có nhưng mà con số rất ít. Như vậy chúng ta phải xác định hình thành các địa điểm, làm “cực mới” để luân phiên hoặc là để chuyển giao kỹ thuật, đáp ứng được các nhu cầu thiết thực của người dân về chăm sóc sức khỏe, ông Tăng Chí Thượng nói.

Về dài hạn, TP.HCM hướng đến phát triển các trung tâm y tế chất lượng cao gắn với những khu vực có thế mạnh đào tạo y khoa, từng bước trở thành trung tâm đào tạo và cung ứng dịch vụ y tế chất lượng cao của khu vực.

Cũng theo Giám đốc Sở Y tế, trong thời gian qua, đã có nhiều ký kết liên kết giữa bệnh viện tuyến trên và tuyến dưới như bệnh viện cửa ngõ ở Thủ Đức, Hóc Môn, Củ Chi, Bà Rịa - Vũng Tàu…Trong điều kiện sáp nhập, thêm nhiều cơ sở y tế được mở rộng, đòi hỏi các bệnh viện đầu ngành có trách nhiệm hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn, quản lý cho các cơ sở y tế tuyến dưới.

Kim Dung/VOV-TP.HCM