Vùng vải sớm Phúc Hòa nỗ lực phục hồi sau bão số 11

Người dân trao đổi, đánh giá tình trạng lộc và mầm hoa trên cây vải sớm, chủ động điều chỉnh kỹ thuật chăm sóc sau thiên tai. Ảnh: Đồng Thúy-TTXVN

Sau những thiệt hại nặng nề do bão số 11/2025 gây ra, vùng vải sớm Phúc Hòa (tỉnh Bắc Ninh) đang bước vào giai đoạn phục hồi. Người trồng vải tập trung chăm sóc, cắt tỉa, xử lý kỹ thuật nhằm hạn chế tác động bất lợi của thời tiết, giữ ổn định sản xuất.

Với gần 1.000 ha vải sớm – diện tích lớn nhất toàn tỉnh, đây là cây trồng chủ lực, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương, vì vậy việc giữ nhịp sản xuất sau bão không chỉ mang ý nghĩa trước mắt mà còn tạo nền tảng cho vụ vải sớm 2026 an toàn, hiệu quả.

* Bám vườn, giữ cây

Ba tháng sau bão số 11, trở lại vùng vải sớm Phúc Hòa vào những ngày cuối năm, dấu tích tàn phá của thiên tai đã dần lùi lại phía sau. Trên các triền đồi, những mảng xanh non đang phủ kín, nhiều vườn vải đã phục hồi, chồi và lá mới phát triển sau quá trình chăm sóc, cắt tỉa.

Cùng Trưởng thôn Quất Du 2 Ngô Văn Nghĩa đi thăm các vườn vải từng bị ngập sâu, có thể thấy phần lớn diện tích đã hồi sinh, nhiều cây bắt đầu nhú hoa, một số diện tích bật lộc non. Theo ông Nghĩa, toàn thôn có hơn 30 ha vải thiều, được chăm sóc theo quy trình VietGAP, GlobalGAP nên những năm trước tiêu thụ thuận lợi, giá bán ổn định. Do ảnh hưởng của bão số 11, khoảng 30% diện tích vải của thôn bị ngập sâu trong gần một tuần, có nơi nước ngập tới ngọn cây. Ngay sau khi nước rút, người dân đã khẩn trương bám vườn, khử chua đất, bón kích rễ, tập trung chăm sóc để cứu cây.

Tuy nhiên, một số diện tích bị ngâp nước kéo dài đã bị chết, nhiều vườn cây có bộ rễ bị tổn thương. Bão đến đúng thời điểm phân hóa mầm hoa, cộng với thời tiết mưa nhiều, độ ẩm cao khiến tỷ lệ ra hoa ở một số vườn giảm, sản lượng năm nay dự báo thấp hơn so với vụ trước.

Người trồng vải xã Phúc Hòa (Bắc Ninh) kiểm tra sinh trưởng, theo dõi tình trạng lộc và khả năng ra hoa của cây vải sớm sau bão số 11. Ảnh: Đồng Thúy-TTXVN

Trong tiết trời nắng nhẹ của những ngày đông cuối năm, bà Lưu Thị Hoa, thôn Quất Du 2, tranh thủ ra vườn cắt tỉa lộc non trên các cây vải không ra hoa nhằm điều chỉnh sinh trưởng cho cây. Bà Hoa cho biết, gia đình có gần 1 ha vải, với khoảng 400 gốc, vụ trước thu trên 10 tấn quả, giá bán bình quân khoảng 20.000 đồng/kg. Do ảnh hưởng của mưa bão và thời tiết nên năm nay, diện tích vải ra hoa chỉ đạt khoảng 70%, thấp hơn so với năm trước. Theo bà Hoa, thời điểm này việc xử lý lộc non là cần thiết, nhằm giúp cây tập trung dinh dưỡng, giữ cây khỏe, tạo điều kiện cho các diện tích ra hoa phát triển ổn định, bảo đảm năng suất vụ vải sớm tới.

Theo UBND xã Phúc Hòa, ảnh hưởng của bão số 11 khiến khoảng 250 ha vải thiều trên địa bàn bị ngập úng, tập trung tại các thôn Phúc Lễ, Phúc Đình, Quất Du 2…, tác động trực tiếp đến sinh trưởng và phát triển của cây. Trước tình hình đó, xã xác định việc khôi phục các vùng vải bị thiệt hại là nhiệm vụ trọng tâm. Ngay sau khi nước rút, lãnh đạo xã trực tiếp kiểm tra thực địa, chỉ đạo Phòng Kinh tế và cán bộ chuyên môn bám sát từng vùng sản xuất, hướng dẫn nhà vườn triển khai các biện pháp kỹ thuật như khơi thông hệ thống tiêu thoát nước, chống úng kéo dài, bón phân kích rễ giúp cây hồi phục. Đồng thời, xã thường xuyên theo dõi diễn biến sinh trưởng của cây vải, kịp thời điều chỉnh giải pháp, đồng hành cùng nông dân trong quá trình khắc phục hậu quả thiên tai.

* Chủ động kỹ thuật – hướng tới vụ mới

Phúc Hòa là địa phương có diện tích vải sớm lớn nhất toàn tỉnh, với 858 ha, sản lượng bình quân khoảng 13.000 tấn mỗi năm, mang lại doanh thu hàng trăm tỷ đồng. Vải sớm không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn giữ vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế của xã, góp phần quan trọng vào ổn định sinh kế và nâng cao đời sống của người dân. Từ nhiều năm nay, thương hiệu vải sớm Phúc Hòa đã khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và xuất khẩu, có mặt tại nhiều thị trường như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, EU…

Cán bộ địa phương cùng người trồng vải xã Phúc Hòa (Bắc Ninh) kiểm tra sinh trưởng, theo dõi khả năng ra hoa của cây vải sớm sau bão số 11. Ảnh: Đồng Thúy-TTXVN

Tuy nhiên, bão số 11 xảy ra đúng thời điểm nhạy cảm trong chu kỳ sinh trưởng của cây vải đã gây ảnh hưởng lớn đến vùng sản xuất. Dù người trồng vải và chính quyền địa phương đã nỗ lực khắc phục, chăm sóc ngay sau thiên tai, song đến nay, một số diện tích vẫn chưa thể phục hồi hoàn toàn, nhất là những vườn bị ngập úng kéo dài, bộ rễ tổn thương, sinh trưởng chậm.

Thời điểm hiện tại, vải sớm Phúc Hòa đang bước vào giai đoạn then chốt, quyết định trực tiếp đến tỷ lệ ra hoa và năng suất vụ tới. Trong bối cảnh thời tiết diễn biến thất thường, mưa nhiều, độ ẩm cao, rét ít, nguy cơ phát sinh lộc và sâu bệnh hại gia tăng, việc chủ động áp dụng các giải pháp kỹ thuật được địa phương xác định là yếu tố quan trọng để giữ ổn định sản xuất, giảm thiểu rủi ro cho vụ vải sớm 2026.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Hòa Nguyễn Biên Thùy, xã đang tập trung chỉ đạo cơ quan chuyên môn theo dõi sát diễn biến sinh trưởng của cây vải, kịp thời hướng dẫn người dân xử lý lộc, điều tiết dinh dưỡng phù hợp, hạn chế nguy cơ ra lộc không đúng thời điểm. Mục tiêu là giữ cho cây sinh trưởng ổn định, bảo đảm tỷ lệ ra hoa, từ đó tạo nền tảng cho năng suất và chất lượng vụ vải sớm năm 2026.

Người trồng vải xã Phúc Hòa tích cực làm cỏ, chăm sóc vườn cây, giữ nhịp sản xuất vùng vải sớm sau bão. Ảnh: Đồng Thúy-TTXVN

Cùng với sự vào cuộc của chính quyền địa phương, ngành chuyên môn khuyến cáo người trồng vải theo dõi sát diễn biến thời tiết, chủ động xử lý lộc đông, lộc xuân phát sinh trong điều kiện độ ẩm cao; đồng thời cân đối phân bón, giữ đất tơi xốp để cây phục hồi hoàn toàn, hạn chế sâu bệnh phát sinh trong giai đoạn nhạy cảm. Khi xuất hiện lộc đông, nhà vườn cần xử lý kịp thời bằng các biện pháp tổng hợp như ngừng tưới nước, không bón phân, bấm bỏ lộc non nhằm tập trung dinh dưỡng cho mầm hoa. Trong thời gian rét, việc cắt tỉa mạnh không được khuyến khích; thay vào đó, cần giữ tán cây thông thoáng, tăng cường kiểm tra để phòng ngừa sớm các bệnh hại rễ và thân.
Song song với chăm sóc kỹ thuật, Phúc Hòa tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn nông dân tuân thủ quy trình VietGAP, GlobalGAP trên các vùng vải tập trung, coi đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm và giữ vững uy tín thương hiệu vải sớm Phúc Hòa trên thị trường. Các tổ hợp tác, hợp tác xã được khuyến khích tăng cường liên kết, chia sẻ kinh nghiệm, thống nhất lịch kỹ thuật nhằm hạn chế tình trạng ra lộc không đồng đều ảnh hưởng đến năng suất. Cùng với đó, địa phương chủ động chuẩn bị các điều kiện cho tiêu thụ vải sớm, duy trì kết nối với thương lái, doanh nghiệp thu mua, tạo thuận lợi cho khâu tiêu thụ khi vào vụ.

Một số cây vải sớm xuất hiện lộc non xen kẽ mầm hoa trong giai đoạn phân hóa mầm, đòi hỏi người trồng vải chủ động áp dụng các biện pháp kỹ thuật chăm sóc phù hợp. Ảnh: Đồng Thúy-TTXVN

Vượt qua những tổn thất do thiên tai, với tinh thần chủ động, kiên cường của người trồng vải và sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, vùng vải sớm Phúc Hòa đang củng cố niềm tin cho một vụ sản xuất 2026 ổn định, bền vững và hiệu quả./.

Đồng Thúy/vnanet.vn