Vững y tế cơ sở

Người dân khám sức khỏe tại Trạm Y tế xã Ba Sơn

Thời gian qua, hệ thống y tế cơ sở đang được tổ chức lại theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong đó trung tâm y tế (TTYT) khu vực giữ vai trò “đầu mối” về chuyên môn, trạm y tế xã là điểm tiếp cận gần dân nhất. Theo đó, dịch vụ y tế ở cơ sở không chỉ mở rộng về độ bao phủ mà còn từng bước nâng cao chất lượng, củng cố niềm tin của người dân.

Người dân tin tưởng

Trước đây, bà Phùng Thị Liên (76 tuổi, thôn Bản Xâm, xã Ba Sơn) hay đến bệnh viện tuyến trên khám bệnh, thời gian gần đây bà thường xuyên đến Trạm Y tế xã để khám và lấy thuốc. Bà Liên chia sẻ: Tôi bị huyết áp cao đã hơn chục năm nay. Từ khi chuyển về Trạm Y tế xã khám, lấy thuốc thì tôi không mất nhiều thời gian và công sức đến bệnh viện tuyến tỉnh hoặc tuyến khu vực khám, lấy thuốc nữa. Tại Trạm Y tế xã, các bác sĩ thăm khám, tư vấn nhiệt tình và còn hướng dẫn tôi chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi nên tôi rất yên tâm khi đến đây khám chữa bệnh (KCB).

Không riêng bà Liên, thời gian qua nhiều người dân trong tỉnh đã dần thay đổi thói quen từ vượt tuyến sang ưu tiên tuyến dưới.

Cùng với tuyến xã, hệ thống TTYT khu vực đã và đang ngày càng thu hút người bệnh nhờ triển khai nhiều kỹ thuật chuyên môn cao và điều trị thành công nhiều ca bệnh khó. Đơn cử tại TTYT khu vực Lộc Bình, việc làm chủ các kỹ thuật mới và đầu tư trang thiết bị hiện đại đã giúp đơn vị xử trí thành công nhiều ca bệnh khó, từ đó thu hút nhiều bệnh nhân đến KCB. Riêng năm 2025, trung tâm thu hút trên 50.000 lượt người đến khám và có hơn 12.000 lượt bệnh nhân điều trị nội trú. Trong 3 tháng đầu năm nay, đơn vị thu hút 12.622 lượt khám và có 2.680 lượt điều trị nội trú với tỷ lệ hài lòng của người bệnh đạt trên 90%.

Người dân khám sức khỏe tại Trạm Y tế xã Thái Bình

Bác sĩ Chu Văn Bắc, Trưởng Khoa Nội - Nhi, TTYT khu vực Lộc Bình cho biết: Khoa hiện tiếp nhận và điều trị chủ yếu các bệnh nội khoa, mãn tính và bệnh nhi. Những năm gần đây, với việc được đầu tư thiết bị hiện đại và cán bộ được đào tạo chuyên sâu, biết ứng dụng nhiều kỹ thuật mới nên đã xử trí được nhiều ca bệnh khó, tỷ lệ người bệnh điều trị tại khoa chuyển tuyến trên ngày càng giảm, riêng quý I/2026 giảm khoảng 20% so với cùng kỳ.

Theo số liệu thống kê từ Sở Y tế, từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh có trên 1,4 triệu lượt khám chữa bệnh công lập, trong đó có trên 1,14 triệu lượt khám chữa bệnh ở tuyến xã, khu vực, chiếm tỷ lệ trên 81%.

Đồng bộ giải pháp

Để đạt được sự chuyển biến đó, ngành y tế đã triển khai quyết liệt hệ thống giải pháp liên quan đến việc đầu tư hạ tầng và trang thiết bị, đẩy mạnh hỗ trợ chuyên môn và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tuyến y tế cơ sở.

Ông Hoàng Xuân Trường, Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết: Giai đoạn từ tháng 7/2025 đến nay, hệ thống y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh trải qua chuyển đổi lớn về mặt tổ chức. Dù đối mặt với những khó khăn, thách thức không nhỏ nhưng toàn ngành quyết tâm thực hiện tốt "mục tiêu kép": vừa ổn định tổ chức, vừa nâng cao chất lượng dịch vụ.

Theo đó, xác định cơ sở vật chất là yếu tố quan trọng, ngành y tế đã tham mưu cấp có thẩm quyền quan tâm bố trí ngân sách cải tạo, sửa chữa nhiều hạng mục, công trình tại các TTYT khu vực: Bình Gia, Cao Lộc, Bắc Sơn...; xây dựng phương án bố trí điểm KCB của các trạm y tế xã, phường và điểm trạm một cách khoa học, hợp lý đảm bảo người dân được tạo điều kiện tối đa trong KCB ngay tại cơ sở.

Song song với đó, ngành y tế ban hành quy định tiêu chuẩn định mức máy móc, thiết bị y tế chuyên dùng làm căn cứ đầu tư đồng bộ trong toàn hệ thống. Đặc biệt, hạ tầng công nghệ thông tin được đầu tư mạnh với 100% cơ sở KCB triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt khoảng 80%, trên 96% dân số được quản lý bằng hồ sơ sức khỏe điện tử. Trong quý I/2026, việc ứng dụng công nghệ tiếp tục được mở rộng với tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt 82%, làm thủ tục KCB bằng căn cước đạt trên 72%. Hệ thống KCB từ xa giúp các TTYT khu vực được hỗ trợ chuyên môn kịp thời từ tuyến trên, đồng thời chuyển giao lại cho trạm y tế xã.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, thiết bị, nguồn nhân lực y tế tại cơ sở cũng được quan tâm. Hiện nay, toàn ngành đã củng cố đội ngũ với hơn 2.500 cán bộ, nhân viên y tế, đạt tỷ lệ 12,5 bác sĩ/vạn dân và đảm bảo 100% trạm y tế xã có bác sĩ làm việc. Thông qua Đề án 1816 "Cử cán bộ chuyên môn luân phiên từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh” và các chương trình đào tạo theo nhu cầu thực tế, đội ngũ y tế cơ sở đã từng bước được tiếp cận, làm chủ các phác đồ điều trị bệnh mãn tính, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến trên...

Bác sĩ Đặng Văn Hà, Giám đốc Trạm Y tế xã Thái Bình cho biết: Sau khi ổn định tổ chức bộ máy, chúng tôi tập trung vào quản lý tốt sức khỏe ban đầu của Nhân dân và triển khai hiệu quả công tác quản lý người bệnh mãn tính kết hợp KCB thông thường. Trạm cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin như: lập hồ sơ sức khỏe điện tử, tiếp nhận thủ tục KCB bằng thẻ căn cước. Ngoài khám tại trạm, cán bộ y tế xã phối hợp với nhân viên y tế thôn bản đến từng hộ dân để theo dõi sức khỏe, nhắc lịch khám, đặc biệt với người cao tuổi, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.

Cùng đó, thời gian qua, các TTYT khu vực còn tăng cường hỗ trợ chuyên môn cho cán bộ y tế tuyến xã bằng hình thức "cầm tay chỉ việc". Đồng thời, cử cán bộ trực tiếp giám sát, tháo gỡ khó khăn cho từng trạm y tế. Điều này giúp các kỹ thuật mới được chuyển giao nhanh chóng, tạo sự an tâm tuyệt đối cho người dân khi điều trị tại địa phương.

Việc đầu tư đồng bộ từ hạ tầng, trang thiết bị đến con người đã tạo chuyển biến rõ nét trong chất lượng khám chữa bệnh. Đây chính là nền tảng quan trọng để y tế cơ sở đủ năng lực đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân.

Trong thời gian tới, ngành y tế tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao năng lực y tế cơ sở, trong đó tập trung vào: đào tạo cán bộ theo nhu cầu thực tế; mở rộng danh mục kỹ thuật phù hợp tại tuyến khu vực; đẩy mạnh KCB từ xa; hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử; tăng tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt để thực hiện thắng lợi sự nghiệp chăm sóc sức khỏe toàn dân.