Vướng kiểm tra ATTP, hải quan đề xuất tạm áp dụng cơ chế kiểm dịch cũ

Đề xuất tạm áp dụng cơ chế kiểm dịch cũ, tránh ách tắc thực phẩm nhập khẩu

Cục Hải quan vừa có công văn hỏa tốc số 8881/CHQ-GSQL gửi Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đề nghị hướng dẫn cụ thể việc kiểm dịch, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với các lô hàng là sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu phục vụ tiêu dùng.

Theo Cục Hải quan, ngày 26/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm theo Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 2/2/2018. Tuy nhiên, Nghị định số 46 không có quy định chuyển tiếp về trình tự, thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP) đối với các lô hàng thực phẩm nói chung và các lô hàng là sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu làm thực phẩm nói riêng (là mặt hàng vừa thuộc đối tượng phải kiểm dịch và kiểm tra ATTP khi nhập khẩu). Theo đó, trong trang các lô hàng đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch nhưng chưa thực hiện được kiểm tra nhà nước về ATTP để hoàn thành thủ tục hải quan, dẫn đến ách tắc tại cửa khẩu. Không ít lô hàng phải chờ hướng dẫn, kéo dài thời gian thông quan, phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi cho doanh nghiệp.

Hải quan đề nghị “gỡ nút thắt” để thông quan hàng nhập khẩu (Ảnh minh họa: KT)

Trong thời gian chờ cơ quan có thẩm quyền ban hành hướng dẫn triển khai thực hiện trình tự, thủ tục kiểm tra nhà nước về ATTP theo Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, Cục Hải quan đề nghị Cục Chăn nuôi và Thú y xem xét, hướng dẫn việc kiểm tra, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các lô hàng sản phẩm động vật trên cạn, sản phẩm động vật thủy sản nhập khẩu làm thực phẩm theo hướng dẫn trước đây tại công văn số 358/TY-KD để giảm chi phí cho doanh nghiệp và kịp thời giải tỏa ùn tắc tại cửa khẩu.

Đề xuất loại trừ dụng cụ, bao bì tiếp xúc thực phẩm khỏi diện kiểm tra

Cũng trong ngày 4/2, Cục Hải quan tiếp tục có văn bản hỏa tốc gửi Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên quan đến việc kiểm tra ATTP đối với dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhập khẩu.

Cục Hải quan cho biết, theo quy định tại Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, các mặt hàng dụng cụ, bao bì tiếp xúc thực phẩm được phân công cho từng bộ quản lý, tuy nhiên đến nay các thông tư, quyết định hướng dẫn cụ thể vẫn chưa được ban hành.

Trong khi đó, theo các văn bản hiện hành, danh mục hàng hóa phải kiểm tra ATTP chủ yếu tập trung vào thực phẩm và một số sản phẩm đặc thù, chưa bao gồm nhiều mặt hàng như: hộp, bao, túi, màng bọc, chai, lọ, thùng chứa, đồ dùng nhà bếp bằng nhựa tổng hợp… Điều này dẫn đến cách hiểu không thống nhất giữa các cơ quan và địa phương.

Đáng chú ý, Cục Hải quan phân tích, các mặt hàng như bát, đĩa, xoong chảo, bình giữ nhiệt, vỏ lon kim loại, bao bì nhựa… chỉ là vật dụng chứa đựng, tiếp xúc với thực phẩm, không phải thực phẩm và không thuộc nhóm sản phẩm dùng trực tiếp cho người tiêu dùng, mức độ rủi ro thấp hơn so với thực phẩm nhập khẩu.

Từ đó, Cục Hải quan kiến nghị các bộ xem xét loại trừ nhóm hàng này khỏi diện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm khi nhập khẩu, hoặc sớm có hướng dẫn cụ thể để thống nhất thực hiện, tránh phát sinh thêm “giấy phép con”, gây ách tắc chuỗi logistics.

Trước đó, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) đã có văn bản hỏa tốc gửi Chi cục Hải quan các khu vực nhằm thực hiện công điện số 08 của Thủ tướng Chính phủ về việc tháo gỡ ngay các vướng mắc, khó khăn trong kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu, bảo đảm thông quan kịp thời, thông suốt, tuyệt đối không để ách tắc, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Theo đó, Cục Hải quan yêu cầu Chi cục trưởng Chi cục hải quan khu vực bố trí lãnh đạo, công chức trong đơn vị trực 24/7 để đảm bảo giải quyết thông quan nhanh đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong đợt cao điểm sát Tết Nguyên đán, ưu tiên giải quyết thông quan ngay đối với hàng hóa là thực phẩm nhập khẩu đã đảm bảo hồ sơ theo quy định và hướng dẫn có liên quan của các bộ chuyên ngành.

Cùng với đó, báo cáo ngay về Cục Hải quan các khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết thủ tục hải quan đối với mặt hàng thực phẩm nhập khẩu. Riêng đối với số liệu thực phẩm còn tồn đọng tại cảng chưa làm thủ tục, chưa thông quan, cần báo cáo về Cục Hải quan vào 8h và 13h30’ hàng ngày.

Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan (Cục Hải quan) được giao bố trí cán bộ trực, bảo đảm hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hoạt động thông suốt trong suốt thời gian cao điểm, tránh sự cố kỹ thuật làm gián đoạn quá trình thông quan.

Cẩm Tú/VOV.VN