Vượt khó chuyển đổi số thực chất

Đưa số hóa về thôn xóm

Chúng tôi tới thôn Nậm Quăng, xã Việt Lâm một ngày đầu năm 2026. Tại trụ sở thôn, Trưởng thôn Đặng Văn Sẳn hồ hởi đón và mời thăm phòng làm việc chung của đội ngũ cán bộ thôn. Rất bất ngờ khi không gian làm việc ở thôn không khác gì phòng làm việc cấp xã với 1 bộ máy vi tính, máy in hiện đại; bàn, ghế được bố trí gọn gàng, khoa học; cán bộ thôn đều có thể sử dụng thành thạo máy vi tính để gửi và nhận văn bản trên nền tảng số.

Cán bộ Tổ công nghệ số cộng đồng xã hướng dẫn cán bộ thôn sử dụng máy vi tính, máy in.

Trưởng thôn Đặng Văn Sẳn chia sẻ: Đầu tháng 12/2025, thôn được xã cấp phát cho 1 bộ máy vi tính và máy in. Được hướng dẫn, tập huấn cách thức sử dụng trong công việc. Lần đầu tiên cấp thôn được trang bị thiết bị hiện đại, đồng bộ như vậy. Sau hơn 1 tháng, chúng tôi đã có thể sử dụng thành thạo máy vi tính để hướng dẫn bà con thực hiện các thủ tục hành chính, học khóa học “Bình dân học vụ số”, soạn thảo các báo cáo hàng tháng, quý theo yêu cầu của xã.

Đến nay, xã Việt Lâm đã đầu tư đầy đủ trang thiết bị cho Trung tâm phục vụ hành chính công xã; trang bị cho 14/14 thôn của xã mỗi thôn 1 bộ máy vi tính và máy in; tổ chức tập huấn kỹ năng sử dụng máy vi tính cho đội ngũ cán bộ thôn; thành lập và tập huấn kỹ năng số cho các tổ công nghệ số của xã và thôn; tổ chức Hội thi trực tuyến công dân số của xã; phân công cán bộ, công chức hỗ trợ bà con các thôn học lớp “Bình dân học vụ số” và thực hành chuyển đổi số…

Bí thư Đảng ủy xã Việt Lâm Hoàng Thị Thanh Huyền chia sẻ: Chủ trương của xã là chuyển đổi số thực chất, xuống đến thôn, xóm và từng người dân. Mục tiêu trong năm 2026 các thôn không phải sử dụng văn bản giấy; cán bộ thôn xử lý được văn bản trên không gian mạng, làm văn bản trên máy tính.

Qua đó sẽ cải cách, minh bạch trong thực hiện thủ tục hành chính, giảm chi phí. Để làm được điều đó phải có hạ tầng số. Vì thế xã đã cân đối các nguồn kinh phí hỗ trợ của tỉnh, trang bị cho các thôn một số thiết bị số và nâng cao năng lực số cho cán bộ xã, thôn.

Vượt khó, tạo đột phá chuyển đổi số

Xã Việt Lâm có 14 thôn, trong đó còn 5 thôn chưa có điện lưới quốc gia, địa hình chia cắt và còn nằm trong vùng lõm sóng di động.

Vượt qua những khó khăn về hạ tầng và điều kiện kinh tế - xã hội, xã Việt Lâm đã triển khai đồng bộ, bài bản các giải pháp khắc phục đưa Nghị quyết số 57 vào cuộc sống, tạo nền tảng cho xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số ở cơ sở như: Công tác tuyên truyền được triển khai đa dạng, dưới nhiều hình thức; Trang thông tin điện tử của xã, fanpage “Xã Việt Lâm” thu hút hàng nghìn lượt người theo dõi và vận động được gần 400 người dân tham gia và hoàn thành khóa học “Bình dân học vụ số”.

Xã Việt Lâm cấp phát máy vi tính, máy in cho các thôn.

Cùng với đó, xã khai thác hiệu quả các hạ tầng số sẵn có, đưa tỷ lệ phủ sóng 4G trên địa bàn xã đạt 64,2% số thôn, khu trung tâm đã có sóng 5G; tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh đạt khoảng 75 - 80%. Đây là điều kiện quan trọng để đẩy mạnh cung cấp và sử dụng dịch vụ số, nhất là trong giải quyết thủ tục hành chính và thanh toán không dùng tiền mặt.

Ở lĩnh vực xã hội số, 90% người dân đã có tài khoản định danh điện tử mức 2; 100% trạm y tế sử dụng phần mềm quản lý khám, chữa bệnh và hồ sơ sức khỏe điện tử; các trường học triển khai sổ liên lạc điện tử, học bạ điện tử, phần mềm quản lý dạy và học.

Tỷ lệ chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt đạt 85%, riêng đối tượng người có công đạt 90%, góp phần công khai, minh bạch, giảm thời gian, chi phí cho người dân. Tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử đạt khoảng 70 - 75%, tạo nền tảng thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và thương mại điện tử ở khu vực nông thôn.

Phó Chủ tịch UBND xã Việt Lâm Bùi Thị Nga cho biết: Trong năm 2026 xã sẽ phối hợp với các đơn vị viễn thông xóa vùng lõm sóng di động và thí điểm cấp tài khoản I-office cho lãnh đạo thôn để đồng bộ giữa thiết bị được trang cấp và các phần mềm ứng dụng, từ đó nhanh chóng đưa các chủ trương xuống thôn. Đồng thời đề xuất tỉnh cho chủ trương đầu tư hạ tầng lưới điện quốc gia, đáp ứng yêu cầu sử dụng điện và ứng dụng các thiết bị kỹ thuật công nghệ vào đời sống.

Chuyển đổi số ở Việt Lâm đang được triển khai đồng bộ, thực chất, đưa Nghị quyết số 57 vào cuộc sống. Những kết quả bước đầu về hạ tầng, kỹ năng và ứng dụng số là nền tảng để xã tiếp tục xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, thu hẹp khoảng cách số và tạo động lực phát triển bền vững ở vùng nông thôn, miền núi.

Bài, ảnh: Duy Tuấn