Vượt rào cản, tạo động lực mới cho phát triển văn hóa

Với sự chỉ đạo quyết liệt và phối hợp đồng bộ của các cấp, ngành, việc thực hiện Nghị quyết 80 đang có những chuyển biến tích cực, từng bước đi vào cuộc sống.

Chuyển biến từ 30 nhiệm vụ trọng tâm

Các hoạt động văn hóa luôn được tỉnh Cà Mau quan tâm, phát huy. Ảnh: TTXVN phát

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, Ban Chỉ đạo tỉnh Cà Mau đã xây dựng Chương trình hành động số 22-CTr/TU ngày 2/3/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh; đồng thời ban hành Kế hoạch kèm Phụ lục 30 nhiệm vụ trọng tâm triển khai trong năm 2026. Việc cụ thể hóa Nghị quyết thành các danh mục công việc chi tiết đã giúp chuyển từ nhận thức, tuyên truyền sang phân công trách nhiệm và xác định mốc thời gian thực hiện cụ thể cho từng sở, ban, ngành.

Trong quá trình thực hiện, Ban Chỉ đạo tỉnh tập trung xây dựng văn hóa và con người Cà Mau phát triển toàn diện, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển bền vững. Tỉnh xác định 3 đột phá chiến lược gồm: Đào tạo, bồi dưỡng và đãi ngộ nhân tài trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng khoa học - công nghệ trong ngành văn hóa; đặt hàng sáng tạo các công trình, tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị cao.

Với chiến lược đó, Cà Mau hướng đến mục tiêu hoàn thành số hóa 100% di sản văn hóa cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt ngay trong năm 2026; đến năm 2030 bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách hằng năm cho phát triển văn hóa; 100% học sinh, sinh viên được tham gia các hoạt động giáo dục nghệ thuật, di sản; hoàn thiện 100% hệ thống thiết chế văn hóa, tối thiểu 90% thiết chế cơ sở hoạt động hiệu quả. Đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa phấn đấu đạt khoảng 7% GRDP của tỉnh.

Để hoàn thành các mục tiêu này, tỉnh đề ra các giải pháp cụ thể, trong đó chú trọng đổi mới nhận thức; quán triệt nhiệm vụ phát triển văn hóa ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội; xem kết quả thực hiện là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, người đứng đầu. Tỉnh tăng cường bảo tồn và phát huy bản sắc, khai thác các di sản đặc trưng của địa phương như Đờn ca tài tử Nam Bộ, cải lương, văn hóa sông nước, rừng - biển và di tích lịch sử cách mạng. Đặc biệt, tỉnh gắn phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng với bảo tồn di sản; kiên quyết chống khuynh hướng “thương mại hóa” văn hóa. Ứng dụng công nghệ số để xây dựng bản đồ số văn hóa, bảo tàng số, thư viện số và cơ sở dữ liệu dùng chung.

Những kết quả bước đầu

Theo ông Nguyễn Quốc Thanh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, qua rà soát, đến hết tháng 9/2026, có 11 nhiệm vụ đến hạn hoàn thành. Trong đó, 4 nhiệm vụ đã hoàn thành gồm: duy trì, phát huy hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở; tổ chức Liên hoan Đờn ca tài tử học đường, chương trình Cà Mau Art Tour 2026 và Liên hoan Tiếng hát tuổi cao niên.

Nổi bật, Cà Mau đã duy trì ổn định từ 50-60% thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở hoạt động thường xuyên trong năm 2026, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng lành mạnh cho người dân. Đối với nhiệm vụ bảo tồn nghệ thuật truyền thống, tỉnh đã tổ chức thành công Liên hoan Đờn ca tài tử học đường theo Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ giai đoạn 2026-2030, góp phần đưa di sản văn hóa đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Thực hiện chương trình quảng bá du lịch - văn hóa, tỉnh tổ chức chương trình Cà Mau Art Tour 2026 với chủ đề “Colors of the Southern Horizon - Sắc màu nơi địa đầu phương Nam”, tạo điểm nhấn thu hút đông đảo du khách và phát triển kinh tế sinh thái - văn hóa.

Bên cạnh đó, tỉnh tổ chức thành công Liên hoan Tiếng hát tuổi cao niên trên địa bàn. Các hoạt động trên không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân mà còn từng bước tăng cường sự phối hợp liên ngành, gắn kết phát triển văn hóa với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh.

Một số nhiệm vụ khác cũng đang được Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW đẩy nhanh tiến độ như: Cuộc thi Tiếng hát giáo viên ngành giáo dục; hình thành và nâng cấp đội bóng đá cấp xã trong năm 2026, cấp tỉnh vào năm 2027, hướng đến hình thành Câu lạc bộ Bóng đá tỉnh hoạt động theo mô hình chuyên nghiệp; tổ chức Hội thảo Văn hóa con người Cà Mau; hợp nhất 2 Giải Văn học Nghệ thuật Phan Ngọc Hiển và Cao Văn Lầu...

Quyết liệt xử lý 7 nhiệm vụ chậm trễ

Mặc dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận, trong số 11 nhiệm vụ đến hạn có tới 7 nhiệm vụ đang triển khai nhưng chậm tiến độ, chưa hoàn thành. Đó là các nhiệm vụ: Xây dựng và triển khai Đề án sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập theo Nghị quyết số 105/NQ-CP; hoàn thiện, phê duyệt Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ giai đoạn 2026-2030; rà soát, xây dựng khái toán ngân sách thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW; hình thành và nâng cấp đội bóng đá cấp xã (2026) và cấp tỉnh (2027), hướng tới mô hình Câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp; tổ chức Hội thảo Văn hóa con người Cà Mau; hợp nhất 2 Giải Văn học Nghệ thuật Phan Ngọc Hiển và Cao Văn Lầu; tổ chức Cuộc thi Tiếng hát giáo viên ngành giáo dục.

Theo Ban Chỉ đạo tỉnh, nguyên nhân chậm tiến độ là do một số nhiệm vụ có tính chất phức tạp, liên quan nhiều ngành, lĩnh vực, yêu cầu nguồn lực tài chính, nhân lực lớn và mất nhiều thời gian rà soát, cập nhật cơ chế, chính sách trước khi trình phê duyệt. Công tác chủ động lập kế hoạch chi tiết của một số cơ quan chủ trì chưa tốt; việc phân công công việc thiếu cụ thể; công tác kiểm tra, đôn đốc chưa được thực hiện thường xuyên.

Tình trạng “dồn việc” cho công tác chuyên môn thường xuyên khiến một số đơn vị chưa dành sự quan tâm tương xứng cho các nhiệm vụ mới do Ban Chỉ đạo giao. Việc phối hợp giữa các sở, ngành trong giải quyết khó khăn, vướng mắc phát sinh còn chậm, thiếu quyết liệt.

Để hoàn thành toàn bộ các nhiệm vụ trong Kế hoạch số 01-KH/BCĐ, từ nay đến cuối năm 2026, Ban Chỉ đạo tỉnh Cà Mau đề ra các nhóm giải pháp trọng tâm. Trong đó, tỉnh yêu cầu xử lý dứt điểm các nhiệm vụ trễ hạn; các cơ quan chủ trì 7 nhiệm vụ chậm tiến độ khẩn trương rà soát, làm rõ nguyên nhân và xây dựng lại lộ trình chi tiết theo từng mốc thời gian cụ thể; tuyệt đối không để kéo dài sang các năm tiếp theo.

Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo chủ động rà soát toàn bộ 30 nhiệm vụ trong năm 2026, đôn đốc thực hiện các nhiệm vụ sắp đến hạn; tham mưu điều chỉnh hoặc bổ sung các nhiệm vụ mới phát sinh phù hợp với thực tiễn; gắn trách nhiệm người đứng đầu, đưa kết quả thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW vào tiêu chí đánh giá thi đua, xếp loại trách nhiệm của người đứng đầu các sở, ban, ngành và địa phương. Tỉnh cũng nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành; tăng cường công tác kiểm tra thực tế, duy trì chế độ thông tin, báo cáo thực chất, phản ánh đúng tiến độ và kết quả, tránh báo cáo hình thức, chung chung.

Chỉ đạo việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW trong thời gian tới, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải cho rằng, phát triển văn hóa là nhiệm vụ chiến lược lâu dài nhưng đòi hỏi những hành động cụ thể, quyết liệt. Việc chủ động nhìn nhận thẳng thắn các hạn chế và tập trung dồn lực tháo gỡ nút thắt tiến độ sẽ là chìa khóa giúp Cà Mau thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 80-NQ/TW, tạo động lực phát triển bền vững cho địa phương.

Lãnh đạo Tỉnh ủy Cà Mau nhấn mạnh, văn hóa không đứng ngoài sự phát triển; ngược lại, văn hóa phải trở thành nguồn lực, sức mạnh mềm và là một trong những động lực quan trọng phục vụ mục tiêu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới. Theo đó, Nghị quyết 80-NQ/TW cần được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị. Đối với tỉnh Cà Mau, thực hiện thắng lợi Nghị quyết không chỉ nhằm phát triển văn hóa, xây dựng con người mới mà còn góp phần củng cố nền tảng tinh thần xã hội, phát huy sức mạnh nội sinh, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững ở vùng đất địa đầu cực Nam của Tổ quốc.