VUSTA tìm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức

VUSTA cùng các hội ngành bàn giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, tăng liên kết có mục tiêu và huy động chuyên gia đóng góp vào các vấn đề lớn của đất nước.

Ngày 20/11, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội thảo “Giải pháp tăng cường hoạt động phối hợp giữa các Hội ngành toàn quốc và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam”.

Phát huy sức mạnh hệ thống trí thức khoa học và công nghệ

Phát biểu tại Hội thảo, PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA cho hay, thời gian qua, công tác phối hợp giữa Cơ quan Trung ương Liên hiệp Hội Việt Nam và các Hội ngành toàn quốc đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Nhiều hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội đối với các dự án luật, các chương trình, đề án lớn của Đảng và Nhà nước được triển khai bài bản, có chiều sâu; công tác phổ biến kiến thức, tôn vinh trí thức, thúc đẩy sáng tạo kỹ thuật và hợp tác quốc tế có sự tham gia ngày càng chủ động, trách nhiệm của các Hội ngành.

PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Mai Loan.

PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Mai Loan.

Sự đồng hành đó đã góp phần khẳng định vị thế, uy tín của Liên hiệp Hội Việt Nam với tư cách là tổ chức hội quần chúng của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, là thành viên tích cực của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng trân trọng, chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế và điểm nghẽn trong cơ chế phối hợp hiện nay. Đó là, sự kết nối và chia sẻ thông tin còn chưa thật sự đồng bộ, thường xuyên. Cơ chế phối hợp, phân công trách nhiệm và bảo đảm nguồn lực còn gặp nhiều vướng mắc. nội dung và phương thức hoạt động của một bộ phận tổ chức hội chưa theo kịp yêu cầu của chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những thời cơ và vận hội lớn, nhưng cũng đan xen không ít khó khăn, thách thức.

Hơn lúc nào hết, mối quan hệ giữa Liên hiệp Hội Việt Nam và các Hội ngành toàn quốc không thể chỉ dừng lại ở sự liên kết về mặt tổ chức hành chính, mà phải trở thành một hệ sinh thái trí tuệ thống nhất, tương hỗ và cộng hưởng sức mạnh.

Liên hiệp Hội Việt Nam cần phát huy tốt hơn nữa vai trò là “cầu nối”, là đầu mối điều phối, kiến tạo cơ chế và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các hội thành viên; ngược lại, mỗi Hội ngành toàn quốc phải thực sự là một “cánh tay nối dài” vững mạnh, chuyên sâu, đóng góp trực tiếp tri thức đỉnh cao vào các hoạt động chung của hệ thống.

Báo cáo đề dẫn tại hội thảo, ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký VUSTA cho biết Quy chế phối hợp ban hành kèm theo Quyết định số 350/QĐ-LHHVN ngày 10/4/2019 đã xác lập 8 nhóm nội dung phối hợp, từ tham gia xây dựng chủ trương, chính sách, thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ, tư vấn phản biện xã hội đến truyền thông, phổ biến kiến thức, tôn vinh trí thức và hợp tác quốc tế.

Sau hơn 7 năm triển khai, công tác phối hợp từng bước được tăng cường, song kết quả chưa đồng đều, chưa tương xứng với tiềm năng của toàn hệ thống. Khảo sát bước đầu tại 22/92 Hội ngành toàn quốc cho thấy, 14 đơn vị (63,6%) đánh giá hiệu quả phối hợp ở mức tốt và rất tốt; 8 đơn vị (36,4%) đánh giá ở mức trung bình và kém.

Trong giai đoạn 2026-2031, yêu cầu đặt ra là chuyển hoạt động phối hợp từ trao đổi thông tin, tham gia các hoạt động riêng lẻ sang liên kết có mục tiêu, chương trình, phân công trách nhiệm và sản phẩm cụ thể. Việc đổi mới cần gắn với thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW về xây dựng, phát huy vai trò đội ngũ trí thức và Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đổi mới hoạt động hội trí thức, nâng tầm tư vấn và phản biện xã hội

Tại hội thảo, một trong những vấn đề trọng tâm được các đại biểu trao đổi là đánh giá thực chất hiệu quả và nhận diện rõ các rào cản trong công tác phối hợp hiện nay.

Các chuyên gia, nhà khoa học tham dự hội thảo. Ảnh: Mai Loan.

Các chuyên gia, nhà khoa học tham dự hội thảo. Ảnh: Mai Loan.

Cùng với đó, là việc đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động của các hội trí thức. Các đại biểu thảo luận các giải pháp cụ thể để chuyển dịch phương thức hoạt động từ hành chính hóa sang chuyên nghiệp hóa, hiện đại hóa; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong quản trị hội, kết nối dữ liệu chuyên gia, tổ chức các diễn đàn khoa học liên ngành nhằm giải quyết những bài toán lớn của đất nước như chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững và làm chủ công nghệ chiến lược.

Đối với việc hoàn thiện cơ chế phối hợp trong thực hiện các chức năng cốt lõi, các đại biểu đề xuất phương thức đặt hàng, giao nhiệm vụ và huy động chuyên gia của các Hội ngành tham gia vào hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội; công tác phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ; công tác tôn vinh trí thức và hợp tác quốc tế, bảo đảm tính kịp thời, khách quan và chiều sâu khoa học.

Một vấn đề trọng tâm nữa, là đề xuất các kiến nghị cụ thể về cơ chế, chính sách với Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Kiến nghị những giải pháp tháo gỡ khó khăn về điều kiện hoạt động, cơ chế tài chính, sử dụng tài sản công và tạo hành lang pháp lý thuận lợi để các hội trí thức phát huy tối đa tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm và năng lực sáng tạo trong bối cảnh mới.

GS.TS. Lê Văn Trình, Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn và Vệ sinh lao động Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

GS.TS. Lê Văn Trình, Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn và Vệ sinh lao động Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Góp ý về việc đổi mới phương thức hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, GS.TS. Lê Văn Trình, Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn và Vệ sinh lao động Việt Nam cho rằng, Liên hiệp Hội cần chủ động tham gia từ sớm trong quy trình lập pháp. Thay vì chỉ tổ chức lấy ý kiến khi dự thảo luật đã hoàn thiện ở giai đoạn cuối, Liên hiệp hội Việt Nam và các Hội ngành cần phối hợp ngay từ khâu đánh giá tác động chính sách và đề xuất xây dựng Luật.

Ngoài ra, cần mở rộng hoạt động giám định xã hội độc lập. Liên hiệp Hội Việt Nam cần làm đầu mối kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành giao nhiệm vụ giám định xã hội, đánh giá an toàn kỹ thuật, đánh giá tác động môi trường và sức khỏe nghề nghiệp đối với các dự án trọng điểm quốc gia cho liên danh các Hội ngành chuyên môn đảm nhiệm.

TS. Trần Văn Miều, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho rằng, Liên hiệp Hội Việt Nam cần đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đổi mới phương thức tập hợp, tuyên truyền, sinh hoạt thông qua các nền tảng mạng xã hội, không gian mạng và cải cách hành chính trong nội bộ tổ chức đoàn thể.

Tăng cường vai trò giám sát, phản biện xã hội và đối thoại nhằm phát huy hiệu quả cơ chế dân chủ ở cơ sở, tăng cường đối thoại trực tiếp để giải quyết kịp thời các vướng mắc từ thực tiễn.

PGS.TS Phạm Ngọc Linh cho hay, kết quả của Hội thảo sẽ là cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng để Ban Chủ nhiệm đề tài hoàn thiện báo cáo kiến nghị với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đồng thời giúp Đoàn Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam xây dựng chương trình hành động thiết thực nhằm nâng cao chất lượng công tác phối hợp trong nhiệm kỳ mới.

Mai Loan

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống: https://kienthuc.net.vn/vusta-tim-giai-phap-thao-go-diem-nghen-phat-huy-suc-manh-doi-ngu-tri-thuc-post1647430.html