Wi-Fi nhà bạn yếu hơn hàng xóm, nguyên nhân bất ngờ

Trong nhiều trường hợp, người dùng có thể cảm thấy khó hiểu khi Wi-Fi trong nhà yếu, dù đang sử dụng gói Internet tốc độ cao. Điện thoại bắt sóng lúc mạnh lúc yếu, video liên tục phải tải lại hay tốc độ mạng giảm mạnh vào buổi tối không nhất thiết bắt nguồn từ nhà cung cấp dịch vụ. Một trong những thủ phạm ít được chú ý chính là hệ thống Wi-Fi của những ngôi nhà xung quanh.

Nhiều router hoạt động cùng lúc trong khu vực hẹp có thể khiến mạng Wi-Fi bị nhiễu và giảm hiệu suất kết nối.

Về bản chất, router chuyển dữ liệu Internet thành tín hiệu vô tuyến và phát chúng trong một phạm vi nhất định. Các thiết bị Wi-Fi phổ biến hiện nay chủ yếu hoạt động trên hai dải tần 2,4 GHz và 5 GHz. Khi nhiều router cùng hoạt động trong một khu vực nhỏ, đặc biệt tại chung cư, nhà phố hoặc những nơi có mật độ dân cư cao, các tín hiệu có thể cùng sử dụng những kênh gần nhau và gây ra tình trạng nhiễu. Người dùng vì thế có thể gặp hiện tượng mạng chậm dù đường truyền Internet vẫn hoàn toàn bình thường.

Dải tần 2,4 GHz là khu vực dễ xảy ra nhiễu nhất. Đây là lựa chọn phổ biến nhờ khả năng truyền tín hiệu xa và xuyên qua vật cản tốt, nhưng không gian kênh lại hạn chế. Các mạng Wi-Fi ở gần nhau có thể sử dụng những kênh chồng lấn, khiến thiết bị phải chờ đợi lâu hơn trước khi truyền dữ liệu. Tình trạng này đặc biệt dễ nhận thấy vào giờ cao điểm, khi nhiều gia đình cùng xem phim trực tuyến, chơi game hoặc sử dụng các thiết bị nhà thông minh. Dải 5 GHz có nhiều kênh hơn và thường cho tốc độ cao hơn, phù hợp với các tác vụ cần băng thông lớn. Tuy nhiên, 5 GHz cũng không phải "lá chắn" tuyệt đối trước nhiễu sóng nếu khu vực xung quanh có quá nhiều mạng cùng hoạt động.

Điều đáng chú ý là sóng Wi-Fi không dừng lại tại ranh giới căn nhà. Tín hiệu từ router có thể lan sang các phòng của nhà bên cạnh và ngược lại. Vì vậy, việc một hàng xóm đặt router ngay sát bức tường chung, trong khi gia đình bạn cũng đặt bộ phát ở vị trí tương tự, có thể khiến hai nguồn phát cùng tác động lên một khu vực. Không phải router nhà hàng xóm trực tiếp "lấy mất" tốc độ Internet của bạn, mà việc các mạng không dây cạnh tranh quyền sử dụng môi trường truyền dẫn có thể khiến hiệu suất kết nối giảm. Đây cũng là lý do hiện tượng Wi-Fi bị nhiễu phổ biến hơn tại các khu dân cư đông đúc so với nhà ở có khoảng cách xa nhau.

Đặt router ở vị trí trung tâm, cao và thoáng giúp cải thiện vùng phủ sóng Wi-Fi trong nhà

Người dùng có thể cải thiện Wi-Fi mà chưa cần đổi gói cước. Trước tiên, router nên được đặt ở vị trí tương đối trung tâm, cao và thông thoáng thay vì nằm trong tủ, dưới sàn hoặc sát những bức tường chung với nhà bên cạnh. Nếu đang sử dụng 2,4 GHz, người dùng có thể kiểm tra mức độ đông đúc của từng kênh bằng ứng dụng phân tích Wi-Fi rồi chuyển sang kênh ít nhiễu hơn. Với cấu hình 2,4 GHz truyền thống, các kênh 1, 6 và 11 thường được lựa chọn để hạn chế hiện tượng chồng lấn. Trong khi đó, nếu thiết bị hỗ trợ, chuyển những tác vụ cần tốc độ cao sang 5 GHz có thể mang lại trải nghiệm tốt hơn, dù phạm vi phủ sóng của dải tần này thường ngắn hơn.

Ngoài việc đổi kênh Wi-Fi, người dùng cũng có thể cân nhắc sử dụng hệ thống Wi-Fi mesh nếu ngôi nhà rộng hoặc có nhiều điểm chết. Giải pháp này giúp đưa tín hiệu đến các khu vực xa router chính mà không nhất thiết phải tăng công suất phát quá mức. Với những căn hộ nhỏ, việc tối ưu vị trí và lựa chọn kênh phù hợp đôi khi đã tạo ra khác biệt đáng kể. Quan trọng hơn, trước khi kết luận nhà mạng cung cấp Internet không đủ tốc độ, người dùng nên kiểm tra cả chất lượng tín hiệu không dây trong nhà. Một gói cước tốc độ cao nhưng router đặt sai vị trí hoặc phải hoạt động giữa hàng chục mạng lân cận vẫn có thể đem lại trải nghiệm kém. Trong môi trường đô thị ngày càng dày đặc thiết bị kết nối, hiểu cách tối ưu Wi-Fi có thể hiệu quả hơn việc liên tục bỏ thêm tiền cho một gói Internet đắt hơn.