Xã Chợ Mới (Thái Nguyên): Lan tỏa tinh thần tự lực, chủ động vươn lên thoát nghèo

Tạo nền tảng an cư, mở hướng phát triển sinh kế

Những năm qua, công tác giảm nghèo luôn được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tại xã Chợ Mới. Bên cạnh việc triển khai các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, địa phương chú trọng tạo điều kiện để người dân tiếp cận nguồn lực phát triển sản xuất, cải thiện đời sống, từng bước nâng cao thu nhập và chủ động vươn lên thoát nghèo.

Chính sách hỗ trợ của Nhà nước là nguồn lực quan trọng, nhưng sự chủ động, quyết tâm và tinh thần tự lực của mỗi gia đình mới là yếu tố có ý nghĩa lâu dài

Năm 2026, xã Chợ Mới triển khai dự án chăn nuôi trâu sinh sản với kinh phí ngân sách hỗ trợ 850 triệu đồng, có 28 hộ tham gia, trong đó có 19 hộ nghèo và 9 hộ cận nghèo. Cùng với hỗ trợ tư liệu sản xuất, địa phương phối hợp tổ chức một lớp đào tạo nghề trồng và khai thác rừng cho 35 học viên, giúp người dân bổ sung kiến thức, kỹ năng phục vụ lao động, sản xuất tại gia đình.

Cùng với phát triển sinh kế, công tác hỗ trợ nhà ở được xã quan tâm thực hiện nhằm giúp các hộ có hoàn cảnh khó khăn ổn định cuộc sống. Trong năm 2025, địa phương hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở cho 90 hộ, với tổng kinh phí ngân sách 4,46 tỷ đồng; ngoài ra, hai hộ nghèo được hỗ trợ thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội với tổng kinh phí 120 triệu đồng. Năm 2026, xã Chợ Mới đã phê duyệt danh sách nhu cầu hỗ trợ 35 nhà, với kinh phí dự kiến 2,4 tỷ đồng.

Có nơi ở ổn định giúp người dân giảm bớt nỗi lo về điều kiện sinh hoạt, yên tâm lao động và có thêm động lực xây dựng cuộc sống. Song song với đó, các chính sách bảo hiểm y tế, miễn học phí, hỗ trợ chi phí học tập, tiền ăn và những khoản trợ giúp khác được triển khai, góp phần giảm gánh nặng chi tiêu cho các gia đình, tạo điều kiện để trẻ em tiếp tục đến trường và người dân tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Đối với công tác bảo trợ xã hội, đến tháng 7/2026, toàn xã Chợ Mới có 679 đối tượng hưởng trợ cấp hằng tháng, với tổng kinh phí 450,4 triệu đồng mỗi tháng. Trong dịp Tết và thời kỳ giáp hạt đầu năm 2026, xã đã hỗ trợ tổng cộng 3.315 kg gạo cho các hộ thiếu đói, có nguy cơ thiếu đói. Đồng thời vận động các tổ chức, cá nhân hỗ trợ chăn ấm, quà tặng, góp phần chia sẻ khó khăn và động viên người dân vươn lên trong cuộc sống.

Từ mái ấm an cư đến động lực phát triển kinh tế

Tại thôn Bản Đén, bà Đồng Thị Lan, sinh năm 1970, hiện đang sống cùng người con thứ hai sinh năm 2001.Gia đình bà có ít đất sản xuất, cuộc sống còn nhiều khó khăn, nguồn thu nhập chủ yếu dựa vào  việc làm thuê, tích góp từng khoản nhỏ để trang trải sinh hoạt.

Trong bối cảnh điều kiện kinh tế còn hạn chế, việc có được một ngôi nhà kiên cố là mong mỏi lớn của gia đình. Năm 2025, gia đình bà Lan được Nhà nước hỗ trợ kinh phí xây dựng căn nhà. Sự hỗ trợ thiết thực này đã giúp hai mẹ con có nơi ở ổn định hơn, giảm bớt nỗi lo, từ đó yên tâm lao động.

Bà Đồng Thị Lan chủ động viết đơn đề nghị chính quyền địa phương xem xét đưa ra khỏi danh sách hộ nghèo năm 2026.

Không chỉ hỗ trợ về nhà ở, các chính sách giảm nghèo còn hướng đến tạo sinh kế, giúp người dân có thêm điều kiện phát triển kinh tế gia đình. Hộ bà La Thị Chí cũng là một trường hợp được thụ hưởng những chính sách thiết thực này. Năm 2025, gia đình bà được hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà ở; đến năm 2026, tiếp tục được hỗ trợ một con trâu để phát triển chăn nuôi.

Việc hỗ trợ nhà ở kết hợp với hỗ trợ tư liệu sản xuất đã mở ra thêm cơ hội để gia đình bà Chí từng bước ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập. Đây cũng là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong công tác giảm nghèo, bởi bên cạnh việc bảo đảm các nhu cầu thiết yếu, hỗ trợ sinh kế còn tạo điều kiện để người dân chủ động tạo ra nguồn thu nhập, nâng cao khả năng tự bảo đảm cuộc sống trong dài hạn.

Những lá đơn thể hiện ý chí tự lực vươn lên

Đáng chú ý, trong câu chuyện của hai gia đình bà Lan và bà Chí là sau khi điều kiện sống từng bước được cải thiện, các hộ dân đã chủ động viết đơn đề nghị chính quyền địa phương xem xét đưa ra khỏi danh sách hộ nghèo năm 2026.

Những lá đơn giản dị nhưng mang ý nghĩa thiết thực, thể hiện tinh thần chủ động, ý thức trách nhiệm của người dân đối với cuộc sống của chính mình và gia đình. Từ chỗ còn nhiều khó khăn, các hộ đã từng bước đón nhận sự hỗ trợ, nỗ lực lao động, tích lũy và mong muốn tự vươn lên bằng chính sức lực của mình.

Việc người dân tự nguyện đề nghị ra khỏi danh sách hộ nghèo cũng góp phần lan tỏa thông điệp tích cực trong cộng đồng: chính sách hỗ trợ của Nhà nước là nguồn lực quan trọng, nhưng sự chủ động, quyết tâm và tinh thần tự lực của mỗi gia đình mới là yếu tố có ý nghĩa lâu dài đối với quá trình thoát nghèo.

Tuy nhiên, việc đưa một hộ ra khỏi danh sách hộ nghèo cần được thực hiện trên cơ sở rà soát, đánh giá và xác định mức sống theo đúng quy định hiện hành, bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch. Tinh thần tự nguyện của người dân cần được khuyến khích, đồng thời phải đi đôi với việc xác định đúng thực trạng kinh tế của từng hộ, tránh tình trạng thoát nghèo chưa thực chất hoặc tái nghèo khi gặp biến cố trong cuộc sống.

Ông Ngô Quốc Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND xã Chợ Mới cho biết: Trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục triển khai các chính sách an sinh xã hội gắn với hỗ trợ sinh kế, tạo điều kiện để hộ nghèo, hộ cận nghèo phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và từng bước ổn định cuộc sống.

Song song với đó, địa phương sẽ tiếp tục rà soát nhu cầu và nguyên nhân nghèo của từng hộ để có giải pháp hỗ trợ đúng đối tượng, đúng nhu cầu. Việc hỗ trợ không chỉ dừng lại ở cung cấp nguồn lực mà cần gắn với hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, đào tạo nghề và tạo việc làm, giúp người dân nâng cao năng lực lao động, sử dụng hiệu quả các nguồn hỗ trợ và chủ động tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế.

Ngoài ra, xã Chợ Mới còn chú trọng đẩy nhanh tiến độ giải ngân, chi trả các chính sách theo quy định; tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện nhằm bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục đích, công khai và hiệu quả. Huy động thêm các nguồn lực xã hội hóa, phát huy sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức, cá nhân trong hỗ trợ hộ có hoàn cảnh khó khăn.

Quan điểm xuyên suốt được đặt ra là kết hợp hỗ trợ thiết thực của Nhà nước với phát huy ý chí tự lực, tự cường của người dân. Theo đó, mỗi hộ nghèo cần được đánh giá đúng hoàn cảnh, xác định rõ nguyên nhân nghèo và lựa chọn giải pháp phù hợp, từ hỗ trợ nhà ở, phát triển sinh kế đến nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và tạo việc làm ổn định.

Từ thực tế tại địa phương có thể thấy, giảm nghèo không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà còn là quá trình khơi dậy ý chí vươn lên, nâng cao năng lực tự chủ và tạo nền tảng để người dân duy trì thành quả thoát nghèo. Khi chính sách được triển khai đúng đối tượng, phù hợp nhu cầu và gắn với sự nỗ lực của người dân, hiệu quả mang lại sẽ thiết thực và bền vững.