Xã 'đặt hàng' trợ lý AI: Khi chính quyền cấp cơ sở tự viết nên câu chuyện chuyển đổi số

Giữa lúc cả tỉnh Thanh Hóa đang cuồn cuộn khí thế làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai, ở một góc khác của xứ Thanh, chính quyền xã Hoằng Hóa lại đang âm thầm đối mặt với một "cơn lốc" công việc khác. Không chờ lệnh trên giục giã, những người đứng đầu nơi đây đã táo bạo tự tìm cho mình một lối đi riêng: biến trí tuệ nhân tạo (AI) thành trợ lý đắc lực qua một bản hợp đồng "may đo" độc quyền.

Khi 6 xã gộp làm một và áp lực ngập đầu

Sau những đợt sáp nhập quy mô lớn, xã Hoằng Hóa mới ra đời với những con số khiến bất kỳ nhà quản lý nào cũng phải giật mình: quản lý hơn 43.000 nhân khẩu, gộp từ 6 xã cũ lại thành một "siêu xã".

Bộ máy phình to, nhân sự gom về một mối nhưng trình độ của cán bộ, công chức lại không đồng đều. Người quen việc cũ, kẻ ngỡ ngàng với môi trường hành chính số. Khối lượng công việc đổ về từ cấp trên, dồn lên từ các xã cũ cứ dày lên từng ngày. Chỉ riêng văn bản giấy tờ qua lại mỗi ngày khoảng 100 văn bản đã ngốn ngợp thời gian, chưa tính đến hàng trăm thủ tục hành chính của người dân xếp hàng chờ giải quyết.

Chiếc áo chung quá chật và nỗi khổ "lật từng trang văn bản"

Bình thường, hệ thống quản lý văn bản chung của tỉnh (TDOffice) vẫn được vận hành. Nhưng ngặt một nỗi, chiếc "áo chung" ấy chỉ đáp ứng được việc quản lý vĩ mô từ tỉnh xuống huyện, còn khi vào đến guồng máy chi tiết của một xã cồng kềnh như Hoằng Hóa thì bộc lộ rõ sự bất cập.

Mỗi ngày, một đống thông báo kết luận từ Thường trực Đảng ủy, UBND xã đổ xuống với chi chít hàng chục đầu việc, hạn chót khác nhau. Cán bộ cơ sở như anh Hoàng Hữu Chinh mỗi chiều thứ Sáu lại phải ngồi "lần mò" từng trang, lướt từ trang 1 đến trang 10 trên hệ thống cũ để kiểm tra xem có văn bản nào sắp đến hạn hay vướng lịch ngày nghỉ. Nhập liệu thủ công bằng tay, dò dẫm bằng mắt, sơ sẩy một chút là trễ hạn. Áp lực đè nặng lên từng con người, khiến câu hỏi “làm sao để sống chung với núi việc mà người vẫn ít?” trở thành nỗi trăn trở tột cùng.

“Bắt tay” VNPT "may đo" trợ lý AI và cuộc lột xác từ cơ sở

Không chịu khuất phục trước khó khăn, lãnh đạo xã Hoằng Hóa mà trực tiếp là Phó Chủ tịch Lê Bỉnh Nam cùng anh em cán bộ đã quyết định chơi lớn: chủ động "đặt hàng" doanh nghiệp công nghệ.

Họ tìm đến VNPT Hoằng Hóa không phải để mua những phần mềm đóng gói sẵn ngoài thị trường, mà để yêu cầu một giải pháp "may đo" riêng cho chiếc áo đặc thù của Hoằng Hóa. Sau nhiều lần gặp gỡ, bàn thảo, "đứa con tinh thần" hình thành: một hệ thống phần mềm riêng biệt tích hợp 4 phân hệ cốt lõi, trong đó có phân hệ quản lý điều hành, chấm điểm KPI và đặc biệt là tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI).

Dưới sự dẫn dắt của ông Lê Đăng Nam, Giám đốc VNPT Hoằng Hóa, đội ngũ kỹ thuật không chỉ lo hạ tầng viễn thông đi trước một bước, lắp đặt kiosk lấy số thông minh ở bộ phận một cửa để chống ùn tắc, mà còn trực tiếp "cầm tay chỉ việc", mở các lớp đào tạo chuyên sâu cho 54 cán bộ, công chức xã.

“Con AI” do VNPT cung cấp vào cuộc như một "siêu trợ lý" thực thụ. Nó tự động đọc hiểu các văn bản kết luận dài dằng dặc, "mổ rã" thành từng nhiệm vụ cụ thể, phân định rõ phòng ban nào chịu trách nhiệm, việc gì làm trước, việc gì làm sau và khi nào hết hạn. Thậm chí, nó còn giúp cán bộ tự động sửa lỗi chính tả, chuẩn hóa thể thức văn bản theo đúng Thông tư, Nghị định. Những chuyên viên từng phải cắn bút thức đêm tổng hợp số liệu nay đã có thể thở phào khi mọi thứ được tự động hóa và nhắc việc chuẩn xác từng giờ.

Giải quyết: Hiệu quả thấy rõ và bệ phóng cho chính quyền số tương lai

Sau 1 tháng đưa vào chạy thử nghiệm, bức tranh tại UBND xã Hoằng Hóa đã đổi màu hoàn toàn.

Lãnh đạo xã chỉ cần mở điện thoại hoặc máy tính là nắm gọn trong lòng bàn tay tiến độ công việc của từng cán bộ, không còn cảnh "sai ở đâu, trễ ở đâu mà không biết". Bộ chỉ số KPI được hình thành sòng phẳng: 30% theo văn bản cấp trên, 70% do lãnh đạo xã giao việc thực tế. Cán bộ không còn ngần ngại công nghệ, thậm chí còn mong chờ được trang bị chung để phục vụ công việc hiệu quả hơn.

Câu chuyện của Hoằng Hóa đã chứng minh một chân lý mới: Chuyển đổi số thành công không nằm ở những khẩu hiệu lớn lao, mà bắt đầu từ chính nhu cầu bức thiết của cơ sở và khát vọng đổi mới dám nghĩ, dám làm.

Khi chính quyền biết chủ động "đặt hàng" công nghệ, AI sẽ không còn là khái niệm xa vời, mà trở thành nhịp thở hằng ngày mang lại sự minh bạch, nhanh gọn cho từng mảnh đất, nếp nhà.

P.V

Nguồn Tiền Phong: https://tienphong.vn/xa-dat-hang-tro-ly-ai-khi-chinh-quyen-cap-co-so-tu-viet-nen-cau-chuyen-chuyen-doi-so-post1895018.tpo