Xã Phúc Thịnh: Gỡ nút thắt GPMB bằng sự đồng thuận của người dân

Hàng nghìn héc-ta cần giải phóng mặt bằng

Hiện xã Phúc Thịnh đang triển khai GPMB 96 dự án với tổng diện tích khoảng 1.203,8ha, gồm 2 dự án trọng điểm quốc gia, 2 dự án trọng điểm của thành phố, 84 dự án do UBND xã làm chủ đầu tư và 8 dự án ngoài ngân sách. Đây đều là những công trình có ý nghĩa chiến lược như đường Vành đai 3, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, các khu tái định cư, nhà ở xã hội, khu đô thị, cụm công nghiệp, tổ hợp y tế và nhiều dự án hạ tầng kỹ thuật quan trọng.

Dự án đường Vành đai 3 đang được triển khai đúng tiến độ. Ảnh: Thanh Hà

Khối lượng công việc rất lớn, trong khi GPMB là lĩnh vực nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền lợi, tài sản và sinh kế của người dân. Vì vậy, xã Phúc Thịnh xác định đây không chỉ là nhiệm vụ hành chính mà trước hết là công tác dân vận.

Thay vì tuyên truyền một chiều, lãnh đạo xã và các tổ công tác trực tiếp đến từng thôn, từng hộ dân để đối thoại, lắng nghe và giải đáp những vướng mắc về nguồn gốc đất, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Nhiều trường hợp phải gặp gỡ nhiều lần mới tạo được sự đồng thuận.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Minh: "Chúng tôi xác định GPMB là khâu mở đường cho phát triển nhưng phải thực hiện trên nguyên tắc quyết liệt, không nóng vội và bảo đảm 3 yêu cầu: Đúng pháp luật, đúng quyền lợi của người dân và đúng tiến độ dự án. Khi người dân được cung cấp đầy đủ thông tin, được đối thoại thẳng thắn và quyền lợi chính đáng được bảo đảm thì sự đồng thuận sẽ bền vững. Đó là điều kiện quan trọng để các dự án triển khai thuận lợi".

Đảm bảo sinh kế, ổn định cuộc sống sau thu hồi đất

Bên cạnh công tác tuyên truyền, xã Phúc Thịnh triển khai nhiều giải pháp linh hoạt nhằm tháo gỡ những băn khoăn của người dân. Địa phương kiên trì thực hiện nguyên tắc cơ bản hoàn thành bố trí tái định cư và chi trả đầy đủ tiền bồi thường trước khi vận động người dân bàn giao mặt bằng. Sau khi chuyển đến nơi ở mới, các hộ dân tiếp tục được hỗ trợ hoàn thiện thủ tục xây dựng, đấu nối điện, nước và các điều kiện thiết yếu để sớm ổn định cuộc sống.

Xã Phúc Thịnh tổ chức các phiên giao dịch việc làm tạo điều kiện chuyển đổi nghề nghiệp cho người dân. Ảnh: Thanh Hà

Quan trọng hơn, xã Phúc Thịnh xác định GPMB không chỉ là thu hồi đất mà còn phải bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân. Địa phương đang triển khai đề án chuyển đổi nghề, rà soát nhu cầu của từng lao động, nhất là những người bị thu hẹp hoặc không còn đất sản xuất.

Các ngành nghề đào tạo được định hướng theo nhu cầu phát triển của địa phương như thương mại - dịch vụ, xây dựng, logistics, công nghiệp chế biến và các nghề kỹ thuật. Đồng thời, xã kết nối doanh nghiệp tuyển dụng, tổ chức phiên giao dịch việc làm, hỗ trợ vay vốn ưu đãi và hướng dẫn người dân sử dụng hiệu quả tiền bồi thường để phát triển sinh kế mới.

Cách làm đồng bộ đã mang lại kết quả tích cực. Trong tổng số 670,85ha cần bàn giao, xã đã hoàn thành 519,45ha, đạt 77,43%. Trong đó, 301,35ha đã được phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ; 218,1ha là đất giao thông, thủy lợi và đất công không phải lập phương án bồi thường. Địa phương đang tiếp tục triển khai đối với 151,39ha còn lại.

Riêng Dự án đường Vành đai 3, xã đã phê duyệt phương án bồi thường cho 151,45/166,15ha, đạt 91,14%, với tổng kinh phí khoảng 766 tỷ đồng; đồng thời tổ chức bốc thăm tái định cư cho 572 hộ dân. Đối với 5 khu tái định cư, công tác GPMB cũng cơ bản hoàn tất với 16,22/16,40ha, chỉ còn 0,18ha đất ở của 50 hộ dân đang tiếp tục được tuyên truyền, vận động và giải quyết.

Một khu tái định cư khang trang được xây dựng cho người dân bị thu hồi đất tại xã Phúc Thịnh. Ảnh: Thanh Hà

Những kết quả đạt được cho thấy, khi chính quyền gần dân, thực hiện chính sách công khai, minh bạch và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân thì những "điểm nghẽn" trong GPMB hoàn toàn có thể được tháo gỡ.

Thời gian tới, xã Phúc Thịnh tiếp tục tập trung xử lý 151,39ha còn lại, ưu tiên các trường hợp liên quan đến đất ở, đất của tổ chức và những hồ sơ có nguồn gốc phức tạp. Cùng với đó, địa phương tiếp tục triển khai các chính sách tái định cư, đào tạo nghề, tạo việc làm, hỗ trợ vay vốn và phát triển sinh kế, góp phần bảo đảm tiến độ các dự án hạ tầng gắn với nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Thực tiễn tại xã Phúc Thịnh cho thấy, GPMB chỉ thành công khi công tác dân vận được thực hiện tốt, chính sách được triển khai công khai, minh bạch và quyền lợi chính đáng của người dân được bảo đảm. Đó cũng là nền tảng để các dự án trọng điểm được triển khai đúng tiến độ, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho địa phương.