Xây dựng con người Đất Tổ trong giai đoạn phát triển mới
Phú Thọ - vùng đất cội nguồn của dân tộc Việt Nam từ lâu được xem là nơi kết tinh những giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt của quốc gia. Không chỉ lưu giữ những di sản quý báu gắn với thời đại Hùng Vương, vùng đất này còn là không gian hội tụ nhiều dòng chảy văn hóa đặc sắc, tạo nên bản sắc riêng của con người Đất Tổ giàu lòng yêu nước, đoàn kết, nghĩa tình và khát vọng vươn lên.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, việc xây dựng con người Đất Tổ theo chuẩn mực giá trị Việt Nam “yêu nước, đoàn kết, tự cường, trách nhiệm” trở thành nhiệm vụ quan trọng, gắn với việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Các hoạt động văn hóa, văn nghệ giàu bản sắc được tổ chức góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân.
Từ lâu, Phú Thọ được biết đến là vùng đất khởi nguồn của dân tộc, nơi gắn với truyền thuyết dựng nước của các Vua Hùng và những giá trị văn hóa đặc sắc như tín ngưỡng Thờ cúng Hùng Vương, nghệ thuật Hát Xoan Phú Thọ - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Không gian văn hóa Phú Thọ là nơi giao thoa của ba dòng chảy văn hóa lớn: Văn hóa cội nguồn gắn với thời đại Hùng Vương; văn hóa lễ hội, làng nghề truyền thống của vùng Vĩnh Phúc và nền “Văn hóa Hòa Bình” nổi tiếng thế giới.
Sự hội tụ của các dòng chảy văn hóa đã tạo nên nền tảng tinh thần đặc biệt, góp phần hình thành những phẩm chất tiêu biểu của con người Đất Tổ. Đó là lòng yêu nước sâu sắc được hun đúc từ truyền thống “uống nước nhớ nguồn”; là tinh thần đoàn kết cộng đồng trong đời sống làng xã; là ý chí tự cường, bền bỉ của cư dân vùng trung du và miền núi; cùng với trách nhiệm giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa cha ông.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có 33 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 25% dân số. Mỗi dân tộc có những phong tục, tập quán, tri thức bản địa và loại hình nghệ thuật dân gian riêng, góp phần tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng và giàu bản sắc. Chính sự đa dạng ấy đã nuôi dưỡng những giá trị nhân văn bền vững, tạo nền tảng để xây dựng con người Phú Thọ phát triển toàn diện trong thời kỳ mới.
Theo đồng chí Nguyễn Thị Linh Ngọc - Phó Giám đốc Sở VH,TT&DL, những năm qua, việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước luôn được các cấp ủy, chính quyền tỉnh Phú Thọ quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị; sự chung tay của các sở, ban, ngành, đoàn thể, địa phương; sự nhiệt tình tham gia của các tầng lớp nhân dân. Các phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa được triển khai sâu rộng, góp phần hình thành môi trường xã hội lành mạnh.
Bà Nguyễn Thị Hồng, người dân phường Việt Trì chia sẻ: Chúng tôi luôn tự hào khi được sống nơi vùng đất cội nguồn của dân tộc. Những lễ hội, di tích và hoạt động văn hóa, văn nghệ không chỉ giúp người dân hiểu hơn về lịch sử mà còn tạo sự gắn kết cộng đồng. Mỗi người dân đều ý thức giữ gìn nếp sống văn minh, đoàn kết và trách nhiệm với quê hương.
Việc tổ chức các lễ hội truyền thống khơi dậy niềm tự hào về nét đẹp văn hóa dân tộc người dân Đất Tổ.
Việc xây dựng con người Đất Tổ gắn với phát triển văn hóa là định hướng xuyên suốt của tỉnh trong giai đoạn mới. Song song với bảo tồn di sản, Phú Thọ chú trọng phát triển các thiết chế văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân. Hệ thống nhà văn hóa, trung tâm văn hóa - thể thao cơ sở ngày càng được đầu tư đồng bộ, trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi lan tỏa các giá trị văn hóa và chuẩn mực đạo đức xã hội.
Trong quá trình phát triển, Phú Thọ xác định văn hóa và con người chính là nguồn lực nội sinh quan trọng. Việc gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch bền vững không chỉ giúp quảng bá hình ảnh vùng đất cội nguồn mà còn tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó nội dung trọng tâm tập trung vào việc hình thành con người Việt Nam toàn diện về đức - trí - thể - mỹ, lấy xây dựng nhân cách làm điểm tựa cốt lõi cho mọi hoạt động văn hóa, giáo dục và khoa học.
Các nhiệm vụ trọng yếu gồm: Ưu tiên đạo đức và văn hóa trong trường học ngay từ bậc mầm non. Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - xã hội để rèn luyện thế hệ trẻ hướng tới các giá trị chân - thiện - mỹ và thế giới quan khoa học. Triển khai đồng bộ các hệ giá trị văn hóa, quốc gia, gia đình và chuẩn mực con người yêu nước, tự cường, trách nhiệm, sáng tạo... Mục tiêu cuối cùng là kết hợp nhuần nhuyễn giữa truyền thống và hiện đại, tạo nên phẩm cách quốc gia vững vàng trong kỷ nguyên mới.
Phú Thọ tiếp tục xác định xây dựng con người là trung tâm của chiến lược phát triển. Trong Đề án truyền thông hình ảnh, tỉnh tập trung xây dựng hình ảnh người dân Phú Thọ trân trọng, nghĩa tình, mến khách, cần cù, thông minh, sáng tạo, đồng lòng cùng chính quyền góp phần tạo dựng, lan tỏa hình ảnh “người dân văn minh - thân thiện, hội tụ tinh hoa văn hóa và bứt phá sáng tạo trong kinh tế, đầu tư”...
Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đang mở ra cơ hội lớn để tiếp tục phát huy giá trị văn hóa cội nguồn, xây dựng con người Đất Tổ trong thời kỳ hội nhập. Từ truyền thống lịch sử ngàn đời đến những bước chuyển mình mạnh mẽ hôm nay, Phú Thọ đang từng bước khẳng định vị thế của một vùng đất giàu bản sắc và khát vọng phát triển. Việc xây dựng con người Đất Tổ không chỉ góp phần gìn giữ giá trị văn hóa cội nguồn mà còn tạo nguồn lực tinh thần mạnh mẽ, giúp địa phương cùng cả nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới.
