Xây dựng điểm tựa y tế giữa trùng khơi

Những vườn thuốc nam - biểu tượng của sức sống và tự lực nơi đảo xa

Phóng viên (PV): Có lẽ Thứ trưởng cũng đã nhìn thấy những vườn thuốc nam xanh tươi trên một số đảo. Thứ trưởng có thể cho biết Bộ Y tế có những định hướng gì về việc phát huy y học cổ truyền, tự chủ nguồn dược liệu tại chỗ cho quân dân Trường Sa?

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn: Tôi rất bất ngờ khi thấy trên hầu hết mỗi đảo đều có một vườn thuốc nam xanh tốt. Đó không chỉ là màu của dược liệu, mà còn là màu của sự sống, khát vọng, sự vươn lên tự lực, tự cường của cán bộ, chiến sĩ trên đảo.

Bộ Y tế đặc biệt khuyến khích việc kết hợp Đông - Tây y tại tuyến tiền tiêu. Việc tự chủ được một số dược liệu để chữa các bệnh thông thường (cảm mạo, tiêu hóa, sát khuẩn ngoài da...) không chỉ giảm tải áp lực tiếp tế thuốc men từ đất liền, mà còn là phương thức chăm sóc sức khỏe rất gần gũi, an lành và bền vững cho người dân trên đảo. Thời gian tới, Bộ Y tế sẽ chỉ đạo Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền có những nghiên cứu chuyên sâu, phối hợp với lực lượng quân y để chọn lọc, lai tạo các giống cây dược liệu chịu mặn, chịu hạn tốt hơn.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn và trẻ em trên đảo Song Tử Tây. Ảnh: LÊ MINH

Phối hợp quân dân y để cấp cứu nhanh nhất giữa biển khơi

PV: Thứ trưởng đánh giá như thế nào về sự phối hợp giữa quân và dân y trong việc chăm sóc sức khỏe cán bộ, chiến sĩ, nhân dân vùng biển, đảo? Thời gian tới, việc phối hợp quân dân y sẽ được triển khai như thế nào để có thể đưa y tế biển, đảo lên tầm cao mới?

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn: Y tế biển, đảo đang được thực hiện tốt với sự phối hợp giữa dân y và quân y. Để nâng cao hơn nữa hiệu quả của y tế biển, đảo, Bộ Y tế đã giao cho các đơn vị liên quan tiếp tục nghiên cứu và phối hợp chặt chẽ với lực lượng quân y nhằm giúp cán bộ, chiến sĩ, nhân dân trên đảo được tiếp cận kịp thời, nhanh nhất và có hướng xử lý chuẩn mực nhất trong các tình huống ảnh hưởng đến sức khỏe.

Chúng tôi cũng sẽ tiếp tục phối hợp tích cực với các bộ, ngành liên quan, đặc biệt là Bộ Quốc phòng và các cơ sở y tế của Bộ Quốc phòng để chuyển từ việc phối hợp mang tính "vụ việc, hỗ trợ" sang cơ chế chỉ huy hiệp đồng thống nhất trong cấp cứu thảm họa, dịch bệnh trên biển. Thể chế hóa quy trình cấp cứu đường không bằng hành lang pháp lý rõ ràng về chi phí, nhân lực và quy trình khởi động hệ thống.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn tới thăm Bệnh xá đảo Nam Yết. Ảnh: LÊ MINH

PV: Để hiện thực hóa Chương trình phát triển y tế biển, đảo đến năm 2030 (Đề án 2348), theo Thứ trưởng, đâu là những ưu tiên chính sách cần được khơi thông?

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn: Chúng ta cần khẳng định: "Bảo vệ sức khỏe quân dân tuyến đảo chính là bảo vệ chủ quyền quốc gia từ sớm, từ xa". Thời gian qua, Bộ Y tế và các ban, ngành liên quan đã xây dựng các chương trình, dự án để phát triển y tế biển, đảo và các chương trình này đang được từng bước hiện thực hóa, góp phần nâng cao năng lực y tế biển, đảo để cán bộ, chiến sĩ, nhân dân có thể tiếp cận nhanh nhất với sự hỗ trợ y tế khi có các sự cố sức khỏe xảy ra.

Tôi cho rằng, đối với y tế biển, đảo, cần có những quy định riêng, trong đó định mức về trang thiết bị, thuốc men, con người phải có những tiêu chuẩn khác rất nhiều so với đất liền. Chúng ta cũng thấy vai trò của cấp cứu ngoại viện khu vực biển, đảo rất quan trọng. Chúng ta đã làm rất tốt cấp cứu hàng không, khi đã thực hiện hàng trăm chuyến bay đưa người bệnh về đất liền cứu chữa kịp thời bằng trực thăng. Đây là nỗ lực rất lớn của Nhà nước trong chính sách hỗ trợ y tế biển, đảo.

Trong thời gian tới, chúng ta cần phát triển hơn nữa cả cấp cứu đường biển, để người dân nơi các hải đảo xa xôi đều được cấp cứu kịp thời khi có sự cố liên quan đến sức khỏe, tính mạng. Đồng thời, chúng ta cũng cần tăng cường hơn nữa kết hợp quân y và dân y trong hội chẩn từ xa, qua đó giúp can thiệp những ca bệnh phức tạp ngay tại biển, đảo với sự hỗ trợ của đất liền.

Giao lưu giữa các đơn vị y tế. Ảnh: LÊ MINH

Cần cơ chế đãi ngộ đặc thù

PV: Trong phát triển y tế biển, đảo, chúng ta không thể không nhắc đến vai trò quan trọng của con người, đó là các y, bác sĩ. Theo Thứ trưởng, cần hoàn thiện các chính sách về chế độ đãi ngộ như thế nào để những y, bác sĩ giỏi sẵn sàng đến những đảo xa công tác?

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn: Có thể nói, đội ngũ y, bác sĩ đã và đang làm việc tại các đảo, điểm đảo là những “người hùng”. Chúng tôi vô cùng cảm phục tinh thần tình nguyện của các y, bác sĩ nơi đây. Họ vừa là người thầy thuốc, cũng vừa là những chiến sĩ bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng. Thật sự xúc động khi gặp các bác sĩ, điều dưỡng, dù còn rất trẻ nhưng đã xung phong tình nguyện ra Trường Sa để cống hiến, phục vụ, trong đó không ít người tốt nghiệp bác sĩ nội trú.

Tôi cho rằng, sự cống hiến của những cán bộ y tế tại các điểm đảo đặc khu Trường Sa là nguồn nội lực mạnh mẽ nhất để hệ thống y tế biển, đảo phát triển bền vững. Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tham mưu Chính phủ hoàn thiện khung pháp lý về chế độ đãi ngộ đặc thù cho lực lượng y tế tham gia công tác ở hải đảo. Chúng tôi mong muốn không một người thầy thuốc nào cống hiến cho biển, đảo mà bị thiệt thòi về lộ trình phát triển nghề nghiệp.

PV: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!