Xây dựng đời sống văn hóa cơ sở - Nền tảng vững chắc giữ yên biên giới

Trước đây, tại nhiều xóm vùng biên, đời sống văn hóa còn nghèo, các hủ tục, tập quán lạc hậu vẫn tồn tại, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống và sự phát triển chung. Song, với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền và sự đồng thuận của người dân, diện mạo văn hóa ở cơ sở đã có nhiều chuyển biến rõ nét. Hiện nay, nhiều nhà văn hóa xóm được đầu tư xây dựng khang trang, trở thành nơi sinh hoạt cộng đồng, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Trưởng xóm Mã Lịp, xã Trường Hà Lý Văn Thái chia sẻ: Trước đây, bà con chủ yếu lo cuộc sống, ít quan tâm đến sinh hoạt văn hóa. Nay nhờ được tuyên truyền, vận động, người dân hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc xây dựng đời sống văn hóa. Các quy ước, hương ước của xóm được thực hiện nghiêm túc, tình làng nghĩa xóm ngày càng gắn bó. Đặc biệt, bà con nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, không tiếp tay cho các hành vi vi phạm qua biên giới.

Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được triển khai sâu rộng gắn với xây dựng nông thôn mới, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của người dân. Các gia đình đăng ký, phấn đấu đạt danh hiệu gia đình văn hóa, các xóm xây dựng và thực hiện hiệu quả quy ước, hương ước, từng bước hình thành nếp sống văn minh, lành mạnh. Môi trường cảnh quan nông thôn được cải thiện, việc giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường trở thành thói quen trong đời sống hằng ngày. Từ những chuyển biến đó, đời sống tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao, tạo nền tảng quan trọng củng cố khối đoàn kết cộng đồng và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Trong bối cảnh các xã vùng biên giữ vị trí đặc biệt về quốc phòng, an ninh, những kết quả trong xây dựng đời sống văn hóa càng phát huy ý nghĩa thiết thực. Văn hóa và an ninh có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ. Khi đời sống văn hóa được nâng lên, người dân có điều kiện tiếp cận thông tin, nâng cao nhận thức, từ đó chủ động tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh trật tự. Nhiều mô hình tự quản về an ninh trật tự được hình thành và phát huy hiệu quả, như: tổ tự quản đường biên, mốc giới, câu lạc bộ phòng, chống tội phạm, góp phần phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm.

Trong các buổi sinh hoạt xóm, nội dung tuyên truyền về pháp luật, chủ quyền biên giới được lồng ghép linh hoạt, giúp người dân hiểu rõ trách nhiệm của mình. Các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp được gìn giữ, phát huy, tạo “sức đề kháng” trước những tác động tiêu cực từ bên ngoài. Nhận thức của người dân về bảo vệ chủ quyền lãnh thổ ngày càng được nâng lên, thể hiện qua những hành động cụ thể, thiết thực trong đời sống hằng ngày.

Lực lượng chức năng xã Trường Hà phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật, bảo vệ an ninh trật tự khu vực biên giới.

Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Trường Hà Hoàng Văn Xuân cho biết: Xác định xây dựng đời sống văn hóa cơ sở là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính lâu dài, không chỉ là giải pháp nâng cao đời sống tinh thần cho người dân mà còn góp phần quan trọng giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới, phòng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, từng bước xóa bỏ các hủ tục lạc hậu. Tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, đồng thời phối hợp với các lực lượng như biên phòng, công an, đoàn thể triển khai đồng bộ các giải pháp. Nội dung xây dựng đời sống văn hóa được gắn với các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng gia đình văn hóa, xóm văn hóa, xây dựng nông thôn mới. Việc nâng cao chất lượng hoạt động của nhà văn hóa xóm được đặc biệt chú trọng, coi đây là trung tâm sinh hoạt cộng đồng, nơi tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến người dân. Khi đời sống văn hóa được nâng lên, ý thức chấp hành pháp luật của người dân cũng được củng cố, qua đó tích cực tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở.

Một điểm đáng ghi nhận trong xây dựng đời sống văn hóa cơ sở ở vùng biên là sự chủ động, sáng tạo của người dân. Nhiều mô hình hay, cách làm hiệu quả được duy trì và nhân rộng. Các câu lạc bộ văn nghệ, đội thể thao quần chúng hoạt động sôi nổi, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và gắn kết cộng đồng. Những làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống được phục dựng, bảo tồn, trở thành niềm tự hào của mỗi bản làng. Song song với đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyên truyền cũng được đẩy mạnh. Các nhóm mạng xã hội của xóm, bản trở thành kênh thông tin hữu hiệu, giúp người dân cập nhật kịp thời các chủ trương, chính sách, cảnh báo về an ninh trật tự. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Những giá trị văn hóa tốt đẹp trở thành “chất keo” gắn kết cộng đồng, tạo sức mạnh nội sinh để vượt qua khó khăn, thách thức. Vì vậy, xây dựng đời sống văn hóa cơ sở không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Khi mỗi người dân là một “cột mốc sống”, mỗi xóm bản là một “pháo đài văn hóa”, biên giới sẽ luôn bình yên, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.