Xây dựng đời sống văn hóa ở Chuyên Mỹ: Nhiều chuyển biến tích cực

Phong trào văn hóa đi vào chiều sâu

Chuyên Mỹ từ lâu nổi tiếng với các làng nghề thủ công mỹ nghệ như khảm trai, sơn mài, may mặc, da giày… Đây không chỉ là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ gia đình mà còn là “hồn cốt” văn hóa của địa phương. Việc xây dựng đời sống văn hóa vì thế luôn gắn liền với việc bảo tồn và phát huy các giá trị làng nghề.

Nghệ nhân khảm ốc Nguyễn Thanh Tuấn: “Chúng tôi không chỉ làm nghề để mưu sinh mà còn coi đó là trách nhiệm giữ nghề cho thế hệ sau". Ảnh: TQ

Theo chia sẻ của Nghệ nhân khảm ốc Nguyễn Thanh Tuấn, thôn Ngọ: “Những năm gần đây, xã quan tâm hơn đến việc tổ chức hội làng, triển lãm sản phẩm, nên người dân cũng có ý thức giữ gìn văn hóa tốt hơn”.

Các hoạt động như lễ hội truyền thống, hội thi tay nghề, hay trưng bày sản phẩm làng nghề đã trở thành những sự kiện thường niên, thu hút đông đảo người dân tham gia. Qua đó, không chỉ góp phần quảng bá sản phẩm mà còn tạo sự gắn kết cộng đồng.

Một trong những điểm nổi bật trong xây dựng đời sống văn hóa ở Chuyên Mỹ là phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Tỷ lệ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa” ngày càng tăng, nhiều thôn đạt danh hiệu “Làng văn hóa” nhiều năm liên tiếp.

Mô hình “tuyến đường sáng – xanh – sạch – đẹp” ở thôn Chính Vân. Ảnh: TQ

Chị Nguyễn Thị Thảo, người dân thôn Chính Vân, chia sẻ: “Gia đình tôi luôn chấp hành tốt quy định của thôn, giữ gìn vệ sinh môi trường, sống hòa thuận. Được công nhận gia đình văn hóa không chỉ là danh hiệu mà còn là niềm tự hào”.

Bên cạnh đó, các quy ước, hương ước của thôn được sửa đổi, bổ sung phù hợp với đời sống hiện đại, góp phần thay đổi nhận thức và hành vi của người dân theo hướng tích cực hơn.

Ông Hoàng Quang Tuyên, Bí thư thôn Thượng cho biết: Đời sống văn hóa tại khu dân cư đã có nhiều chuyển biến rõ rệt theo hướng ngày càng văn minh, tiến bộ.

Ông Hoàng Quang Tuyên, Bí thư thôn Thượng: "Đời sống văn hóa tại khu dân cư đã có nhiều chuyển biến rõ rệt”. Ảnh: TQ

“Chúng tôi xác định muốn xây dựng đời sống văn hóa thì trước hết phải làm cho người dân hiểu và tự nguyện tham gia. Mỗi cuộc họp thôn, chúng tôi đều lồng ghép tuyên truyền về nếp sống văn minh, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự”, Bí thư thôn Thượng cho biết thêm.

Còn theo Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Nguyễn Thị Thùy Hương: Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” không dừng lại ở các chỉ tiêu hành chính mà đã thực sự thẩm thấu vào đời sống, trở thành nhu cầu tự thân của nhân dân.

Người dân tập thể dục, trẻ em vui chơi tại nhà văn hóa thôn Thượng: Ảnh: TQ

Năm 2025, toàn xã có hơn 95% hộ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”, 100% thôn đạt danh hiệu “Thôn văn hóa”. Kết quả này phản ánh rõ sự đồng thuận giữa chính quyền và nhân dân, đồng thời cho thấy hiệu quả của việc chú trọng chất lượng trong bình xét danh hiệu, tránh chạy theo thành tích.

Đổi mới cách làm, nâng cao hiệu quả phong trào

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ, để đưa phong trào xây dựng đời sống văn hóa đi vào chiều sâu, địa phương đã xác định rõ những định hướng trọng tâm mang tính chiến lược, trong đó tập trung vào bốn trụ cột then chốt, vừa kế thừa giá trị truyền thống, vừa phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Nguyễn Thị Thùy Hương: "Sự kết hợp đồng bộ giữa đổi mới tư duy, phát huy nội lực cộng đồng tạo nên chuyển biến rõ nét trong xây dựng đời sống văn hóa tại Chuyên Mỹ". Ảnh: TQ

Trước hết là đổi mới phương thức tuyên truyền. Bên cạnh đó, xã đặc biệt chú trọng phát huy cơ chế tự quản tại cơ sở. Hương ước, quy ước của các thôn được xác định là công cụ quan trọng để điều chỉnh hành vi, xây dựng nếp sống cộng đồng. Người dân không chỉ tham gia xây dựng mà còn trực tiếp giám sát việc thực hiện, tạo nên sự đồng thuận và nâng cao tính tự giác. Chính cơ chế này đã góp phần hình thành ý thức thượng tôn kỷ cương ngay từ cơ sở.

Một trụ cột quan trọng khác là hiện đại hóa các thiết chế văn hóa. Xã đã tập trung huy động nguồn lực đầu tư, nâng cấp hệ thống nhà văn hóa, sân thể thao, tủ sách… theo hướng đồng bộ, khang trang. Khi có không gian sinh hoạt cộng đồng phù hợp, các hoạt động văn hóa – thể thao được tổ chức thường xuyên, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Song song với đó, công tác thi đua, khen thưởng cũng được đổi mới theo hướng công khai, minh bạch. Điều này tạo động lực để các cá nhân, gia đình và cộng đồng dân cư tích cực phấn đấu. Đồng thời, những hạn chế, tồn tại cũng được kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, góp phần nâng cao chất lượng phong trào.

Theo bà Nguyễn Thị Thùy Hương, chính sự kết hợp đồng bộ giữa đổi mới tư duy, phát huy nội lực cộng đồng, đầu tư hạ tầng và nâng cao tính minh bạch đã tạo nên chuyển biến rõ nét trong xây dựng đời sống văn hóa tại Chuyên Mỹ.