Xây dựng hệ thống tổng đài tiếp nhận, điều phối cấp cứu thống nhất trên toàn quốc

Tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết, riêng với các ca đột quỵ, mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 222.000 trường hợp. Phần lớn người bệnh chưa được tiếp cận kịp thời với hệ thống cấp cứu. Chỉ có khoảng 23,2% bệnh nhân đến cơ sở y tế trong vòng 4, 5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng, là “thời gian vàng” để can thiệp hiệu quả. Bên cạnh đó, chỉ khoảng 20% người bệnh được vận chuyển đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.

Thực tế cuộc sống hàng ngày còn xảy ra rất nhiều trường hợp tình huống khẩn cấp khác như tai nạn giao thông, đuối nước, cháy nổ, tai nạn lao động, ngộ độc, thiên tai, thảm họa, các biến cố tim mạch cấp… Tất cả đều đòi hỏi hệ thống CCNV phải phản ứng nhanh hơn, tổ chức bài bản hơn, phối hợp hiệu quả hơn để giành lại cơ hội sống cho người bệnh ngay từ những phút đầu tiên.

“Đây chính là khoảng trống mà đề án cần nhận diện thật đúng và đề xuất giải pháp thật trúng, để hình thành một hệ thống CCNV hiện đại, khả thi, phù hợp với điều kiện Việt Nam”, lãnh đạo Bộ Y tế nêu rõ.

Thực tế hiện nay, tỷ lệ xe cứu thương trên đầu người ở nước ta vẫn ở mức thấp, khoảng 0,2 xe/100.000 dân. Con số này thấp hơn 10 lần so với Nhật Bản và thấp hơn 4 lần so với Singapore.

Hiện tỷ lệ xe cứu thương trên đầu người ở nước ta vẫn ở mức thấp, khoảng 0,2 xe/100.000 dân. (Ảnh: Sở Y tế TP HCM)

Thực tiễn cũng cho thấy, nhu cầu cấp cứu ngày càng lớn nhưng năng lực đáp ứng ở nhiều nơi còn phân tán, chưa đồng đều, thiếu kết nối giữa điều phối, vận chuyển, tiếp nhận và xử trí ban đầu.

Ngày 15/9/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 282/NQ-CP, giao Bộ Y tế xây dựng Đề án cấp quốc gia phát triển hệ thống CCNV giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, sẽ phấn đấu đạt ít nhất 1 xe cứu thương/100.000 dân. Đồng thời, không chỉ đào tạo cán bộ y tế, mà còn đào tạo kỹ năng sơ cứu cho cảnh sát phòng cháy, chữa cháy (PCCC), cảnh sát giao thông, tiếp viên hàng không, học sinh, người dân.

TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, Bộ Y tế đang phối hợp một số đơn vị triển khai thí điểm Đề án phát triển hệ thống CCNV tại 6 tỉnh, thành Hải Phòng, Bắc Ninh, Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Đà Nẵng, An Giang. Các địa phương này đã được hỗ trợ tổng cộng 85 xe cứu thương đạt chuẩn quốc tế. Mỗi xe có khoảng 380 loại trang thiết bị y tế hiện đại. Riêng về nhân lực, Bộ Y tế đã tổ chức các chương trình đào tạo sơ cấp cứu từ cơ bản, nâng cao đến chuyên biệt cho đội ngũ cán bộ 115 và trung tâm y tế các tỉnh.

“Nếu như trước đây, nhiều xe cứu thương thực chất chỉ là xe vận chuyển bệnh nhân thì đề án này đã hướng tới việc chuẩn hóa quy chuẩn xe cứu thương (từ kích thước, trang thiết bị, hệ thống liên hoàn như giường cấp cứu, máy sốc điện, oxy...) theo tiêu chuẩn quốc tế. Vì vậy, các cán bộ y tế được nâng cao kỹ năng, năng lực và tự tin hơn khi có phương tiện tốt để cứu chữa bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch”, TS Đức cho biết.

Về mạng lưới CCNV, TS Đức cho biết, Bộ Y tế cũng đang xem xét đề xuất kết hợp giữa lực lượng PCCC và y tế để tối ưu hóa thời gian tiếp cận hiện trường. Dự kiến khu vực đô thị sẽ bố trí đội cấp cứu trong bán kính 3km, khu vực nông thôn có bán kính 6km.

Bộ Y tế cũng đang phối hợp Bộ Công an xây dựng hệ thống tổng đài tiếp nhận và điều phối cấp cứu thống nhất trên toàn quốc. “Đặc biệt, với các cuộc gọi ngoại viện yêu cầu hỗ trợ, trong tương lai sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tư vấn và phân loại tình trạng bệnh nhân ngay khi gọi điện. Với điều phối giao thông, có thể kết nối với hệ thống camera AI của CSGT để ưu tiên đèn xanh cho xe cứu thương khi đang làm nhiệm vụ. Vấn đề này là đặc biệt quan trọng với bệnh nhân đột quỵ”, lãnh đạo Cục Quản lý khám, chữa bệnh cho biết.

Bên cạnh đó, thông qua dữ liệu y tế, ứng dụng AI sẽ hỗ trợ cán bộ trên xe cấp cứu truy cập nhanh hồ sơ sức khỏe điện tử của bệnh nhân, để biết tiền sử bệnh, hỗ trợ xử lý chính xác ngay trên đường đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế. Dự kiến đề án này sẽ tiếp tục triển khai thí điểm tại 8 tỉnh, thành khác trên cả nước trong thời gian tới, trong đó có Hà Nội.