Xây dựng nghề cá minh bạch, có trách nhiệm, hiệu quả và phát triển bền vững

Tham dự tại điểm cầu tỉnh Quảng Trị có đồng chí Hoàng Nam, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh cùng đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành liên quan. Cuộc họp được kết nối trực tuyến với các xã, phường có tàu cá và đặc khu Cồn Cỏ.

Đồng chí Hoàng Nam, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh và các đại biểu tham dự cuộc họp tại điểm cầu tỉnh Quảng Trị - Ảnh: H.Tr

Theo báo cáo, trong tháng 9/2026, toàn quốc phát hiện 1.964 vụ có dấu hiệu vi phạm khai thác IUU; trong đó, đã xử phạt vi phạm hành chính 339 vụ với tổng số tiền khoảng 7,9 tỉ đồng, 408 vụ đang xác minh và 1.217 vụ kết quả xác minh không vi phạm. Số vụ việc được xác định không vi phạm về mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) còn nhiều tại các địa phương, như: Gia Lai, Cà Mau, Lâm Đồng, Nghệ An, Khánh Hòa… Số vụ có dấu hiệu vi phạm đang được xác minh vẫn còn nhiều, đặc biệt tại một số địa phương, như: An Giang, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, Thanh Hóa…

Đối với tàu cá bị nước ngoài bắt giữ, từ đầu năm đến ngày 30/9, ghi nhận 13 trường hợp; đã xử phạt vi phạm hành chính và khởi tố hình sự 1 trường hợp; 3 trường hợp có vị trí bắt giữ thuộc vùng chồng lấn, chưa phân định; 9 trường hợp đang xác minh thông tin.

Đối với tỉnh Quảng Trị, thông qua hệ thống báo cáo điều hành chống khai thác IUU điện tử, kết quả đã chấm đạt 91,37 điểm, xếp trong nhóm tốt (trên 90 điểm), số điểm bị trừ là 8,63 điểm.

Dự báo trong các tháng cuối năm, số vụ tàu cá, ngư dân bị nước ngoài bắt giữ có thể tăng thêm. Vì vậy, các lực lượng chức năng tiếp tục giám sát chặt chẽ hoạt động của tàu cá; tăng cường lực lượng tuần tra, kiểm soát trên các vùng biển để kịp thời ngăn chặn, không để phát sinh tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Dù có bước chuyển quan trọng từ chống khai thác IUU theo chiến dịch sang từng bước xây dựng năng lực quản trị nghề cá dựa trên dữ liệu, quản lý rủi ro và thực thi pháp luật có khả năng kiểm chứng, tuy nhiên, yêu cầu đặt ra với Việt Nam là: Không để tàu không đủ điều kiện hoạt động; không để cảnh báo nghiêm trọng không được xử lý; không để vụ việc vi phạm vùng biển nước ngoài không có trạng thái; không để lô hàng không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo khác với dữ liệu, hồ sơ và thực tế.

Để chuẩn bị điều kiện tốt nhất làm việc với EC trong đợt thanh tra lần thứ 6 sắp tới, quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2026, đồng thời xây dựng nghề cá Việt Nam minh bạch, có trách nhiệm, hiệu quả và phát triển bền vững, các bộ, ngành và địa phương chuyển quyết tâm chính trị thành kết quả thực.

Trong đó tập trung cao độ thực hiện một số nhiệm vụ, như: Ngăn chặn, không để phát sinh tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài; quản lý chặt chẽ đội tàu; theo dõi, kiểm soát tàu cá qua hệ thống VMS; hoàn thiện cơ sở dữ liệu tích hợp dùng chung; khép kín chuỗi truy xuất nguồn gốc; nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật; tổ chức kiểm tra theo phương pháp “kiểm chứng ngược”; hoàn thiện các khuyến nghị của EC còn lại theo đúng lộ trình.

Mỗi nhiệm vụ phải bảo đảm rõ việc-rõ người-rõ trách nhiệm-rõ thời hạn-rõ sản phẩm-rõ bằng chứng kiểm chứng; không công nhận hoàn thành khi chưa có kết quả thực tế và hồ sơ chứng minh...