Xây dựng niềm tin số xuyên biên giới
Tại Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026 diễn ra ở Quảng Ninh, vấn đề công nhận lẫn nhau các dịch vụ tin cậy xuyên biên giới và xác thực nguồn gốc nội dung số trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) đã được thảo luận, với định hướng bảo đảm giá trị pháp lý của giao dịch điện tử, xây dựng hạ tầng tin cậy số an toàn, có khả năng kết nối quốc tế.
Theo Thứ trưởng Bộ KH-CN Phạm Đức Long, chuyển đổi số và AI đang làm thay đổi phương thức quản lý, sản xuất, kinh doanh và giao dịch. Trong bối cảnh đó, các dịch vụ chứng thực chữ ký số, cấp dấu thời gian và chứng thực thông điệp dữ liệu cần được nhìn nhận là bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế số, bảo đảm tính xác thực, toàn vẹn và khả năng kiểm chứng giao dịch điện tử. Thế nhưng, thách thức hiện nay là chữ ký số chỉ mới được chấp nhận tại một số quốc gia.
Ngoài ra, mức độ công nhận chữ ký số và dịch vụ tin cậy giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ hiện vẫn còn hạn chế. Khảo sát năm 2026 của Hiệp hội Hạ tầng khóa công khai châu Á (APKIC) tại 36 quốc gia và vùng lãnh thổ cho thấy, 35 quốc gia và vùng lãnh thổ đã có khung pháp lý về chữ ký số hoặc dịch vụ tin cậy, nhưng chỉ 8 nơi có thỏa thuận công nhận lẫn nhau.
Ông Vijayakumar Manjunatha, Tổng Thư ký APKIC, đề xuất lộ trình hợp tác theo từng giai đoạn, bắt đầu từ xác minh hệ thống tin cậy của đối tác, đối chiếu tiêu chuẩn kỹ thuật và mức độ bảo đảm, sau đó tiến tới công nhận lẫn nhau trên cơ sở pháp lý phù hợp. Các quốc gia có thể lựa chọn những lĩnh vực có nhu cầu giao dịch lớn để thử nghiệm trước khi mở rộng.
Tại Việt Nam, yêu cầu đặt ra hiện nay là phải hoàn thiện hành lang pháp lý, làm rõ điều kiện công nhận dịch vụ tin cậy nước ngoài, tạo thuận lợi để dịch vụ tin cậy Việt Nam từng bước được chấp nhận tại các thị trường đối tác.
Cùng với đó là thúc đẩy liên thông kỹ thuật, nâng cao khả năng kết nối, kiểm chứng chữ ký số, chứng thư số và bằng chứng điện tử trong giao dịch xuyên biên giới; từng bước hài hòa tiêu chuẩn kỹ thuật và công nhận lẫn nhau trên cơ sở tôn trọng pháp luật mỗi quốc gia.
Sự phát triển mạnh mẽ của AI đang đặt ra yêu cầu mới trong xác thực nguồn gốc và kiểm chứng thông tin. Khi AI có thể tạo ra hình ảnh, âm thanh và video ngày càng giống thật, việc xây dựng cơ chế liên thông xác thực nguồn gốc được coi là vấn đề tiên quyết, bảo đảm an toàn thông tin trên không gian mạng.
Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/xay-dung-niem-tin-so-xuyen-bien-gioi-post882170.html


