Xây dựng 'xã, phường xã hội chủ nghĩa - Bài 3: Hành động thần tốc của những 'cánh chim đầu đàn'

Sau 4 ngày kể từ khi Thành ủy Hà Nội ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TU (ngày 8/7/2026) về thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa", những "cánh chim đầu đàn" được lựa chọn đã lập tức "cất cánh". Không dừng lại ở những khẩu hiệu vĩ mô, khát vọng về một cấp cơ sở hạnh phúc, văn minh đã được lượng hóa thành những bản kế hoạch hành động chi tiết, tiên phong và đầy táo bạo.

Sự chuyển động thần tốc ấy được minh chứng rõ nét qua việc Ban Chấp hành Đảng bộ xã Phúc Thịnh (một trong hai địa phương làm điểm cùng xã Thư Lâm) đã ban hành ngay Nghị quyết chuyên đề số 59-NQ/ĐU vào ngày 12/7/2026.

Đây được xem là bản thiết kế thực tế đầu tiên, hiện thực hóa khát vọng của Thành phố xuống từng ngõ xóm, từng bục khai báo hành chính và từng nếp nhà của người dân.

THỂ THAO VÀ VĂN HÓA I E-MAGAZINE I THÁNG 7/2026

Nhìn thẳng vào điểm nghẽn
để kiến tạo tương lai

Để xây dựng một mô hình chưa từng có tiền lệ, bộ máy lãnh đạo cơ sở đã chọn cách tiếp cận trực diện: Không tô hồng thành tích, nhìn thẳng vào những điểm nghẽn để tìm ra lời giải tổng thể.

Bức tranh hiện tại của Phúc Thịnh có những mảng sáng đáng tự hào nhờ sự kế thừa kết quả của huyện Đông Anh trước đây. Xã đã duy trì kinh tế tăng trưởng khá, chuyển dịch cơ cấu đúng hướng khi tăng tỷ trọng thương mại, dịch vụ, công nghiệp và giảm dần nông nghiệp.

Chiều 1/7/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đến thăm, kiểm tra hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp tại xã Phúc Thịnh, thành phố Hà Nội. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN

Đặc biệt, trên địa bàn xã không còn hộ nghèo đa chiều, tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính đúng hạn đạt tới 99,85% và quy hoạch đô thị đã bao phủ toàn địa bàn phù hợp với tầm nhìn 100 năm của Thủ đô.

Tuy nhiên, Nghị quyết số 59-NQ/ĐU cũng thẳng thắn chỉ ra những rào cản ngăn cách người dân đến với một cuộc sống chất lượng cao thực sự. Đó là tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình chưa đạt yêu cầu; môi trường còn nhiều bất cập, nhất là khâu xử lý nước thải sinh hoạt. Diện tích không gian xanh bình quân chỉ ở mức tối thiểu, chưa đáp ứng chuẩn đô thị hiện đại. Việc khám sức khỏe định kỳ chưa bao phủ toàn dân, tỷ lệ tham gia hoạt động văn hóa, thể thao còn thấp và toàn xã vẫn còn 57 hộ cận nghèo cần được xóa cận nghèo bền vững.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại buổi đến thăm, kiểm tra hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp tại xã Phúc Thịnh, thành phố Hà Nội. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN

Đảng ủy xã Phúc Thịnh nhận định, trước yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sống, những tồn tại này không thể giải quyết bằng các biện pháp hành chính riêng lẻ mà cần một giải pháp tổng thể, đồng bộ để đưa xã thực sự trở thành hình mẫu phát triển toàn diện, lấy hạnh phúc của người dân làm thước đo trung tâm.

THỂ THAO VÀ VĂN HÓA I E-MAGAZINE I THÁNG 7/2026

Đột phá quản trị:
Đo lường cán bộ bằng KPI

Linh hồn của mô hình "xã xã hội chủ nghĩa" chính là sự thay đổi lề lối vận hành của bộ máy nhà nước. Phúc Thịnh đã vạch ra lộ trình xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh với những chỉ tiêu rất hiện đại.

Theo Nghị quyết, xã sẽ tinh gọn các ban, ngành, đoàn thể và thí điểm mô hình "công chức đa năng" có thể xử lý liên thông nhiều lĩnh vực tại bộ phận một cửa. Việc phân công nhiệm vụ cho cán bộ, công chức phải đảm bảo nguyên tắc "6 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền).

Trụ sở Đảng ủy và Ủy ban nhân dân xã Phúc Thịnh

Đặc biệt, cán bộ sẽ được đánh giá dựa trên chỉ số thực thi (KPI/OKR) gắn với tỷ lệ hài lòng của người dân; kết quả này được công khai định kỳ hàng quý để làm căn cứ khen thưởng, điều chuyển. Xã cũng hướng tới số hóa 100% văn bản, hồ sơ công việc trên phần mềm quản trị dùng chung và áp dụng chữ ký số chuyên dùng.

Trụ sở Đảng ủy và Ủy ban nhân dân xã Phúc Thịnh trong ngày diễn ra Hội nghị triển khai mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa trên địa bàn thành phố Hà Nội ngày 16/7

Điểm sáng mang tính đột phá nhất về dân chủ cơ sở là việc thành lập "Hội đồng thảo luận cấp xã". Hội đồng này gồm đại diện các thôn, các tổ chức chính trị xã hội, có nhiệm kỳ 2 năm, được trao quyền trực tiếp tham gia phản biện các dự án đầu tư công, phương án quy hoạch và tham gia đánh giá cán bộ. Mọi dữ liệu về quy hoạch, thu chi ngân sách, danh sách thụ hưởng an sinh đều được công khai, minh bạch theo mã nguồn mở để nhân dân tra cứu.

THỂ THAO VÀ VĂN HÓA I E-MAGAZINE I THÁNG 7/2026

Tổ chức lại không gian:
Kinh tế tuần hoàn và đô thị thông minh

Không gian phát triển của "cánh chim đầu đàn" Phúc Thịnh được thiết kế lại một cách khoa học, hài hòa giữa sự sầm uất của đô thị và nét bình yên của làng quê. Xã định hướng phân định rõ 3 vùng chức năng: Vùng đô thị thông minh và logistics công nghệ cao; Vùng du lịch sinh thái đô thị, không gian xanh bền vững; Vùng giữ gìn văn hóa truyền thống trong các thôn, làng hiện có (mô hình nông thôn trong lõi đô thị).

Một buổi tập huấn về xử phạt vi phạm hành chính cho các trưởng thôn tổ xã Phúc Thịnh

Để phát huy tối đa lợi thế, Phúc Thịnh sẽ quản lý không gian theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng) dọc tuyến đường sắt đô thị số 2, 4, 6 và 9, ưu tiên nhà ở xã hội, thương mại dịch vụ xung quanh nhà ga và giảm phương tiện cá nhân. Kinh tế địa phương sẽ được thúc đẩy nhờ cụm Trung tâm thương mại - logistics - tài chính dọc trục đường Nhật Tân - Nội Bài và trục đường Võ Văn Kiệt; cùng với đó là cụm du lịch sinh thái - nghỉ dưỡng khai thác cảnh quan Đầm Vân Trì và ven sông Cà Lồ.

Mục tiêu đến năm 2030, tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn đạt từ 15%/năm trở lên; thu nhập bình quân phấn đấu đạt mức tối đa là lớn hơn hoặc bằng 1,5 lần trung bình của Thành phố.

THỂ THAO VÀ VĂN HÓA I E-MAGAZINE I THÁNG 7/2026

Lấy chất lượng sống
của người dân làm mục tiêu cao nhất

Một xã phường xã hội chủ nghĩa là nơi "không ai bị bỏ lại phía sau". Phúc Thịnh đã đề ra giải pháp quản lý hộ gia đình bằng "hồ sơ số an sinh", cập nhật liên tục thu nhập, sức khỏe và nhu cầu hỗ trợ để phân loại các nhóm dễ bị tổn thương. Đặc biệt, 100% dân số sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí 1 lần/năm và lập hồ sơ sức khỏe điện tử, hướng tới mục tiêu nâng tuổi thọ trung bình lên 79 tuổi (trong đó số năm sống khỏe từ 70 năm trở lên).

Môi trường sinh thái - thước đo của hạnh phúc - được bảo vệ bằng những chế tài và sự hỗ trợ thiết thực. Xã sẽ cấp miễn phí 2 thùng rác cho mỗi hộ dân để bắt buộc phân loại rác tại nguồn, phạt nghiêm hành vi đổ rác sai quy định; đồng thời cấm tuyệt đối việc đốt rác, rơm rạ.

“

Tôi cảm thấy rất phấn khởi và vinh dự khi Đảng ủy và nhân dân xã Phúc Thịnh được Thành phố tin tưởng giao trọng trách làm mô hình điểm về xã xã hội chủ nghĩa. Tại thôn Vân Nội, nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của chúng tôi là vận động nhân dân thực hiện tốt nếp sống văn minh, đẩy mạnh phát triển kinh tế và đặc biệt là nâng cao tinh thần đoàn kết. Hiện nay, chúng tôi đã triển khai thông tin đầy đủ các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên qua hệ thống loa truyền thanh và đang từng bước bắt tay vào hoàn thiện các tiêu chí về văn hóa, xã hội theo đúng quy chuẩn của một xã xã hội chủ nghĩa."

Ông Nguyễn Văn Tình Phó Bí thư chi bộ, kiêm Trưởng thôn Vân Nội, xã Phúc Thịnh

Đáng chú ý, Phúc Thịnh sẽ huy động nguồn lực để xây dựng nhà máy thu gom, xử lý nước thải tại thôn Sơn Du và lắp đặt các trạm quan trắc không khí mini công khai dữ liệu theo thời gian thực.

Văn hóa được xác định là bệ đỡ tinh thần. Xã sẽ thực hiện kiểm kê, số hóa di sản, xây dựng "bảo tàng số" và đẩy mạnh công nghiệp văn hóa gắn liền với việc trùng tu Địa đạo kháng chiến Nam Hồng. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dân, Phúc Thịnh sẽ triển khai hệ thống camera giám sát thông minh có kết nối AI (nhận diện biển số, cảnh báo cháy nổ, ùn tắc), tổ chức tuần tra nhân dân và thành lập đội phòng cháy chữa cháy cơ sở chuyên trách.

Ông Ngô Quốc Anh Trưởng thôn Cán Khê, xã Phúc Thịnh, xã Phúc Thịnh

“

Chúng tôi đặt nhiều kỳ vọng khi mô hình này được triển khai, mong muốn bà con sẽ được thụ hưởng thêm nhiều tiện ích, được đầu tư đồng bộ về hạ tầng cơ sở và đảm bảo tốt công tác an sinh xã hội. Tôi hoàn toàn tin tưởng vào sự thành công của mô hình vì lãnh đạo đã có sự khảo sát thực tế rất kỹ lưỡng về đời sống và tinh thần của địa phương trước khi chọn làm điểm. Dù vẫn còn những khó khăn về tiếp cận công nghệ hay quỹ đất hạn chế, nhưng với tinh thần xã hội hóa mạnh mẽ từ nhân dân, chúng tôi mong rằng các cấp sẽ thực hiện tối ưu hóa chương trình để bà con thực sự cảm thấy được quan tâm và chăm lo một cách chu đáo nhất"

Đặc biệt, để không người dân nào bỡ ngỡ trước làn sóng công nghệ, địa phương sẽ mở chiến dịch "Bình dân học vụ số" thông qua các lớp ngắn hạn cho người cao tuổi, lao động tự do. Người dân sẽ được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, thanh toán không tiền mặt và nhận diện thông tin giả. Đi kèm với đó là việc phủ sóng wifi miễn phí tại tất cả các điểm công cộng như trụ sở xã, nhà văn hóa, trạm y tế và công viên.

Nghị quyết số 59-NQ/ĐU của Phúc Thịnh, với hệ thống 9 nhóm tiêu chí và 54 tiêu chí cụ thể (từ năng lực cạnh tranh, không gian sống xanh đến tỷ lệ người dân có kỹ năng số), là một minh chứng sống động cho tinh thần dám nghĩ, dám làm của bộ máy cơ sở. Cùng với Thư Lâm, những "cánh chim đầu đàn" này đang khẩn trương biến những tư tưởng tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội thành nụ cười, thành chất lượng sống thực chất của nhân dân ngay từ hôm nay.

(Còn tiếp)

Thực hiện: Huy thông

Nguồn ảnh: THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

Báo: THỂ THAO VÀ VĂN HÓA