Xây khu đô thị lấn biển không hình thành đơn vị hành chính mới

Đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cho biết, với hơn 3.000km bờ biển, chủ trương hướng biển, khai thác tiềm năng, lợi thế biển để tạo nguồn lực phát triển thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước.

Việc phát triển các khu đô thị lấn biển không đơn thuần nhằm tạo thêm quỹ đất cho phát triển đô thị mà còn góp phần mở rộng không gian phát triển quốc gia ra biển, khai thác hiệu quả hơn nguồn lực biển, hình thành các cực tăng trưởng mới.

Đại biểu Dương Khắc Mai 

Dự thảo đặt ra tương đối đầy đủ các nguyên tắc liên quan đến quy hoạch, quốc phòng, an ninh, chủ quyền, tài nguyên, môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, kết nối hạ tầng và bảo đảm quyền tiếp cận biển của người dân. Đây là cơ sở cần thiết để khai thác không gian biển phục vụ phát triển, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các tác động lâu dài của dự án.

Về điều kiện đối với nhà đầu tư chiến lược, đại biểu đề nghị cân nhắc quy định về tỷ lệ vốn chủ sở hữu, trong đó dự thảo quy định mức tối thiểu 15% đối với một số dự án và giảm xuống 10% đối với dự án có quy mô trên 200.000 tỷ đồng.

Cũng quan tâm tới điều kiện với nhà đầu tư chiến lược, đại biểu Vũ Văn Tiến (Hải Phòng) cho rằng, nếu chỉ sử dụng các ngưỡng vốn đầu tư tuyệt đối, cố định trong luật thì theo thời gian, các mức này có thể không còn phù hợp do tác động của lạm phát và sự thay đổi của mặt bằng giá.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung các tiêu chí phản ánh trực tiếp hơn quy mô và mức độ tác động của dự án, trong đó có thể xem xét diện tích lấn biển kết hợp với yêu cầu về năng lực tài chính.

Đại biểu Vũ Văn Tiến

Ông gợi mở có thể nghiên cứu các ngưỡng diện tích như 100 ha, 200 ha để phân loại dự án thay vì chỉ dựa trên tổng mức đầu tư.

Với các dự án có ý nghĩa đặc biệt về chiến lược phát triển, quốc phòng, an ninh hoặc có phạm vi tác động liên vùng, đại biểu đề nghị có cơ chế xem xét riêng và quy định cụ thể trong luật.

Một cực tăng trưởng mới

Phát biểu cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết điểm đặc thù đầu tiên của loại dự án này là hình thành một khu vực lấn biển chưa tồn tại trên thực tế để phát triển đô thị.

Đây không chỉ đơn thuần là lấn biển để tạo quỹ đất mà hướng tới hình thành một khu đô thị mới trên biển, xanh, hiện đại, thông minh, mang tầm quốc gia, tạo ra một cực tăng trưởng mới, đủ sức hấp dẫn và thu hút các nhà đầu tư có tiềm lực.

Đặc thù thứ hai là các dự án có quy mô rất lớn, thời gian thực hiện dài và nhu cầu nguyên vật liệu phục vụ san lấp, xây dựng cũng rất lớn. Vì vậy, cơ chế áp dụng không thể hoàn toàn giống với các dự án đô thị thông thường.

Để đáp ứng các yêu cầu, Bộ trưởng cho biết dự thảo đã thiết kế các nguyên tắc áp dụng với khu đô thị lấn biển.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình

Theo đó, dự án phải phù hợp với quy hoạch; bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia trên biển; không cản trở hoạt động hàng hải. Việc quyết định dự án phải dựa trên đánh giá đầy đủ về điều kiện tự nhiên, hải văn, hệ sinh thái, tác động đến khu vực ven biển và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

Các khu đô thị lấn biển phải được phát triển theo hướng hiện đại, xanh, thông minh; kết nối đồng bộ hạ tầng với đất liền; bảo đảm quyền tiếp cận biển của người dân; triển khai theo từng giai đoạn và gắn với trách nhiệm bảo vệ môi trường của nhà đầu tư. Bộ trưởng cũng cho biết, khu đô thị lấn biển không hình thành đơn vị hành chính mới và phải tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam cũng như Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982.

Về nhà đầu tư chiến lược, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo đã tiếp thu ý kiến đại biểu theo hướng quy định các điều kiện, tiêu chí và giao Thủ tướng quyết định để bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Theo đó, nhà đầu tư được chuyển nhượng không quá 50% phần dự án đã có đầy đủ hạ tầng. Quy định này vừa nhằm gắn trách nhiệm của nhà đầu tư với dự án, vừa tạo điều kiện để huy động nguồn lực, bảo đảm dự án được triển khai thông suốt.

Các dự án được thiết kế cơ chế áp dụng có quy mô rất lớn, từ 100.000-200.000 tỷ đồng. Vì vậy, phải thiết kế các quy định để vừa gắn trách nhiệm, vừa tạo điều kiện để nhà đầu tư huy động vốn.