Xây lắp An Giang khai thác trái phép 2,3 triệu m³ đất trong 9 năm

Ngày 2/10, Thanh tra Chính phủ cho biết đã công bố kết luận thanh tra về công tác phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất thuộc cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước tại An Giang.

Đáng chú ý nhất tại kết luận này là việc CTCP Xây lắp An Giang khai thác đất sét làm nguyên liệu sản xuất gạch, ngói khi chưa được cấp phép khai thác khoáng sản.

Theo kết luận, doanh nghiệp có 3 khu đất khai thác đất sét khi chưa được cấp phép. Qua thanh tra, cơ quan chức năng xác định hành vi khai thác trái phép tổng cộng 2.300.206,22 m³ đất trên diện tích 406.600 m², trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2023.

Thanh tra xác định vụ việc có dấu hiệu tội phạm quy định tại Điều 227 Bộ luật Hình sự năm 2015 về vi phạm quy định nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên.

Trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin vụ việc sang Bộ Công an để xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.

Cơ quan thanh tra đồng thời kiến nghị xác định chính xác khối lượng khoáng sản CTCP lắp An Giang khai thác trái phép, làm căn cứ xác định số lợi bất hợp pháp và buộc nộp lại ngân sách nhà nước theo quy định.

Hàng trăm cơ sở nhà, đất bỏ trống, sử dụng chưa hiệu quả

Bên cạnh vụ việc trên, kết luận thanh tra cho thấy việc quản lý, sử dụng quỹ nhà, đất công tại An Giang còn nhiều tồn tại.

Trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, toàn tỉnh có 6.986 cơ sở nhà, đất. Trong số này, 6.406 cơ sở được giữ lại tiếp tục sử dụng; 8 cơ sở thu hồi; 116 cơ sở điều chuyển; 3 cơ sở tạm giữ lại tiếp tục sử dụng; 1.386 cơ sở chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý và 67 cơ sở chuyển giao Trung tâm Phát triển quỹ đất.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, số cơ sở nhà, đất tiếp tục giữ lại sử dụng là 6.190 cơ sở, trong khi còn 796 cơ sở dôi dư, gồm 18 cơ sở cấp tỉnh, 491 cơ sở cấp xã và 287 cơ sở do Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý.

Cụ thể, tại Kiên Giang trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, Thanh tra Chính phủ phát hiện 6 cơ sở dôi dư chậm thu hồi, điều chuyển từ 1 - 5 năm. Ba cơ sở khác không hoàn thành đấu giá trong thời hạn 24 tháng, để bỏ trống 2,5 năm nhưng UBND tỉnh chưa ban hành quyết định thu hồi.

Riêng tại Kiên Giang trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, Thanh tra Chính phủ phát hiện 6 cơ sở dôi dư chậm thu hồi, điều chuyển từ 1 - 5 năm. Ba cơ sở khác không hoàn thành đấu giá trong thời hạn 24 tháng, để bỏ trống 2,5 năm nhưng UBND tỉnh chưa ban hành quyết định thu hồi.

Tại TP Phú Quốc, có 7 điểm trung bộ trống hơn 6 năm và một cơ sở bị lấn chiếm. Tại TP Rạch Giá, 22 cơ sở nhà, đất bỏ trống từ 6 - 11 năm và 5 cơ sở bị lấn chiếm trên 6 năm.

Đáng chú ý hơn, Thanh tra Chính phủ phát hiện 151 cơ sở nhà, đất được cho thuê, kinh doanh khi chưa có dự án hoặc dự án chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt, vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công.

Tại TP Rạch Giá còn có 40 cơ sở nhà, đất dôi dư sau khi Trung tâm Phát triển quỹ đất tiếp nhận từ tháng 9/2025 nhưng chưa có phương án sử dụng, xử lý; 22 cơ sở chưa được bàn giao. 

Hàng loạt vấn đề trong giao đất, đấu giá và phát triển nhà ở xã hội

Trong lĩnh vực đất đai và đầu tư, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra nhiều trường hợp chưa tuân thủ đầy đủ quy định.

Đáng chú ý, khu đất thực hiện dự án Khu dân cư Nam An Hòa được UBND tỉnh Kiên Giang quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng không xin ý kiến HĐND tỉnh. Dự án cũng không dành 20% quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội theo quy định. 

Tại Khu dân cư số 2, việc cho phép xây dựng nhà ở xã hội dạng liền kề thấp tầng cũng được thực hiện khi chưa xin ý kiến HĐND tỉnh.

Đối với khu đất tái định cư thuộc Dự án Lấn biển Tây Bắc, UBND tỉnh Kiên Giang cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất tái định cư sang đất nhà ở xã hội khi quy hoạch chung xây dựng, quy hoạch phân khu và quy hoạch đô thị chưa được điều chỉnh phù hợp.

Đặc biệt, UBND tỉnh An Giang trước sắp xếp đơn vị hành chính đã thực hiện đấu giá và phê duyệt kết quả đấu giá khu đất bãi bồi với tổng diện tích 109.151 m² khi chưa có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và chưa có chỉ tiêu khai thác.

Thanh tra Chính phủ cũng phát hiện 3 khu đất bãi bồi được cho thuê nhưng không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất.

Kiến nghị rà soát, xử lý hàng loạt dự án và tài sản công

Từ các tồn tại trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND tỉnh An Giang tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý hoặc kiến nghị xử lý đối với các tổ chức, đơn vị, tập thể, cá nhân có liên quan theo từng thời kỳ.

Đồng thời, tỉnh được yêu cầu rà soát, hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý toàn bộ cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý; xử lý dứt điểm các cơ sở bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả hoặc không đúng mục đích.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu rà soát việc chấp thuận chủ trương đầu tư, đấu giá quyền sử dụng đất; điều chỉnh hoặc chấm dứt chủ trương đầu tư đối với những dự án chậm tiến độ kéo dài, tránh thiệt hại cho ngân sách Nhà nước.

Đối với các cơ sở nhà, đất bỏ trống quá 12 tháng hoặc đất chậm đưa vào sử dụng từ 24 tháng so với tiến độ dự án, UBND tỉnh được yêu cầu thanh tra, kiểm tra, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và xử lý nghiêm vi phạm, đồng thời sớm đưa tài sản vào khai thác, sử dụng để tránh lãng phí.

Riêng vụ Công ty CP Xây lắp An Giang, Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin sang Bộ Công an để xem xét, xử lý đối với việc khai thác trái phép 2.300.206,22 m³ đất trên diện tích 406.600 m² trong giai đoạn 2014 - 2023, do vụ việc có dấu hiệu vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ đề nghị tiếp tục làm rõ việc quản lý, sử dụng sân vận động Phú Quốc; việc thành lập CTCP Du lịch Núi Đèn và quản lý tài sản Nhà nước tại doanh nghiệp và dự án Resort Núi Đèn; việc đấu giá khu đất bãi bồi 109.151 m² và việc cho thuê 3 khu đất bãi bồi không qua đấu giá. 

Thanh tra nhấn mạnh, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, cơ quan chức năng được yêu cầu chuyển cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định.