Xe điện 'đè nặng' lên ngân sách đường bộ: Lời cảnh báo từ thực tế Trung Quốc
Quá trình chuyển đổi sang xe điện của Trung Quốc đã trở thành một trong những thành tựu công nghiệp được ca ngợi nhất của đất nước này. Nhưng đằng sau sự tăng vọt về doanh số bán hàng là một vấn đề thầm lặng hơn: sự chuyển đổi nhanh chóng từ xe chạy bằng xăng dầu đang làm suy yếu một nguồn tài trợ quan trọng cho các con đường mà những chiếc xe này lưu thông.
Khi việc sử dụng xe điện tăng tốc, nguồn thu thuế nhiên liệu giảm sút đang khiến chính quyền Trung Quốc ở một số khu vực gặp khó trong tài trợ cho việc bảo trì đường sá. Ảnh: AFP.
Thách thức đang nổi lên khi các chính quyền địa phương phải vật lộn với việc duy trì một trong những mạng lưới đường bộ lớn nhất thế giới trong khi đối mặt với áp lực tài chính ngày càng tăng.
Xe năng lượng mới, bao gồm cả các mẫu xe điện chạy bằng pin và xe hybrid cắm điện, chiếm hơn 60% doanh số bán xe mới tại Trung Quốc tháng trước, theo dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Hành khách Trung Quốc.
Cột mốc này phản ánh nhiều năm hỗ trợ của chính phủ, những tiến bộ công nghệ và sự cạnh tranh gay gắt giữa các nhà sản xuất trong nước, giúp Trung Quốc khẳng định vị thế là thị trường xe điện lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi cũng đang bộc lộ những hạn chế của mô hình tài trợ được xây dựng dựa trên mức tiêu thụ xăng dầu.
Hầu hết các con đường ở Trung Quốc tạo ra rất ít thu nhập trực tiếp. Thay vào đó, việc bảo trì truyền thống được tài trợ thông qua thuế bán xăng dầu, với chính phủ trung ương thu thuế và phân bổ kinh phí cho chính quyền địa phương chịu trách nhiệm sửa chữa.
Hệ thống đó đã chứng tỏ hiệu quả trong nhiều thập kỷ. Một nghiên cứu năm 2021 của các nhà nghiên cứu tại Viện Quy hoạch và Nghiên cứu Giao thông Trung Quốc cho thấy thuế nhiên liệu đã trang trải hơn 80% chi phí bảo trì hàng năm cho các tuyến đường thông thường.
Tuy nhiên, tình hình hiện đang thay đổi. Khi ngày càng nhiều người lái xe từ bỏ xe chạy bằng xăng, doanh thu thuế nhiên liệu đang giảm. Đồng thời, nhu cầu bảo trì đường bộ đang tăng lên khi cơ sở hạ tầng giao thông của đất nước ngày càng cũ kỹ.
Xe điện có thể làm tăng thêm chi phí này. Bộ pin của chúng thường làm cho chúng nặng hơn so với các mẫu xe chạy xăng tương đương, gây áp lực lớn hơn lên mặt đường theo thời gian và làm tăng nhu cầu sửa chữa.
Kết quả là khoảng cách ngày càng lớn giữa số tiền dành cho bảo trì đường bộ và chi phí bảo dưỡng mạng lưới, gây thêm áp lực lên chính quyền địa phương vốn đã phải đối mặt với áp lực ngân sách rộng hơn.
Vấn đề này làm nổi bật một hậu quả không mong muốn của việc Trung Quốc nhanh chóng áp dụng xe điện.
Các chính sách được thiết kế để giảm phát thải và củng cố ngành công nghiệp ô tô của đất nước đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch, nhưng chúng cũng bắt đầu làm xói mòn nguồn thu thuế vốn từ lâu đã hỗ trợ cơ sở hạ tầng giao thông.
Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất đối mặt với vấn đề này. Các chính phủ ở những nơi khác cũng đang xem xét cách thay thế nguồn thu thuế nhiên liệu khi xe điện trở nên phổ biến hơn, với các đề xuất từ phí đường bộ dựa trên quãng đường di chuyển đến phí đăng ký xe được sửa đổi.
Tuy nhiên, đối với Trung Quốc, tốc độ áp dụng xe điện và quy mô mạng lưới đường bộ của nước này khiến vấn đề trở nên đặc biệt cấp bách. Thành công của đất nước trong việc điện khí hóa giao thông đang ngày càng buộc các nhà hoạch định chính sách phải xem xét lại cách thức tài trợ cho cơ sở hạ tầng hỗ trợ quá trình chuyển đổi đó.
Tin nóng
Nhiều nhà vườn ở Vĩnh Long đang thực hiện tiêu chuẩn VietGAP và có 10 sản phẩm đạt OCOP 4 sao liên quan đến bưởi da xanh, có 233 mã số vùng trồng bưởi xuất khẩu với diện tích 1.224,87 ha.
Cho đến nay, Anh vẫn đang tiếp tục gánh chịu những hậu quả đối với nền kinh tế sau 'cuộc chia ly' nhiều trắc trở được gọi là Brexit, trong khi những lợi ích được cam kết còn mờ nhạt.
Tỉnh Gia Lai định hướng tổ chức không gian phát triển theo mô hình 3 trục hành lang động lực, 2 khu kinh tế, 3 trung tâm tăng trưởng và 4 phân vùng chức năng trong điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Đà tăng kịch trần của cổ phiếu VIC giúp tài sản của tỷ phú Phạm Nhật Vượng tăng thêm khoảng 2 tỷ USD, lên gần 34 tỷ USD và tiếp tục nới rộng vị thế người giàu nhất Đông Nam Á.
Vietnam Report vừa công bố Top 10 Ngân hàng thương mại Việt Nam uy tín năm 2026, ghi nhận những nhà băng có nền tảng tài chính vững mạnh, năng lực quản trị hiệu quả và uy tín thương hiệu nổi bật. Trong bối cảnh áp lực huy động vốn gia tăng, nợ xấu vẫn là bài toán lớn và Basel III dần được triển khai, cuộc cạnh tranh của ngành Ngân hàng đang chuyển từ chạy đua quy mô sang nâng cao chất lượng tăng trưởng.
Hà Nội vừa khởi công 5 dự án đường sắt đô thị mới do liên danh Vinhomes - VinSpeed làm tổng thầu EPC, dự kiến hoàn thành vào năm 2030.
Tin mới
Ngày 22-6, tại Trung tâm Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Đà Nẵng (DISSC), Liên đoàn Lãnh đạo và Doanh nhân Trẻ Thế giới tại Việt Nam (JCI Vietnam) chính thức ra mắt dự án CYE Junior Vietnam 2026 với chủ đề 'Nhà Kiến Tạo Trẻ'.
Nghị viện Châu Âu vừa chính thức thông qua Quy định về cây trồng được tạo ra bằng các Kỹ thuật Di truyền Mới (NGT), đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chính sách nông nghiệp của Liên minh Châu Âu (EU). Quy định mới không chỉ tạo hành lang pháp lý cho các công nghệ chọn tạo giống tiên tiến mà còn được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp, tăng cường an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển bền vững...
Đồng Nai chuyển hướng thu hút FDI theo chiều sâu, ưu tiên công nghệ cao, logistics và phát triển xanh, tận dụng hạ tầng Long Thành để bứt phá vị thế vùng kinh tế trọng điểm.
John Ternus được cho sẽ tập trung vào thiết kế sản phẩm, giúp ông tạo ấn tượng ngay khi nhậm chức CEO Apple.
Văn phòng ILO tại Việt Nam tổ chức chương trình tập huấn giúp nhà báo hiểu rõ hơn về chính sách lao động, việc làm thỏa đáng, an sinh xã hội trong bối cảnh tác động của chuyển đổi số và già hóa dân số.
Chiều 22/6, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã làm việc với các bộ Tài chính, Xây dựng, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường nghe báo cáo tình hình thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm theo Kết luận 18-KL/TW của Trung ương phải hoàn thành trong quý II/2026, gồm: Lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch bảo đảm đồng bộ, thống nhất với yêu cầu tăng trưởng 2 con số; Thể chế hóa đồng bộ cơ chế mua sắm công và Nhà nước đặt hàng doanh nghiệp tư nhân thực hiện các dự án, nhiệm vụ phát triển kinh tế; Đề xuất chương trình 'Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam' gắn với yêu cầu nâng cấp các ngành sản xuất.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tạo bước chuyển biến rõ nét trong việc cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hoàn thiện pháp luật theo các định hướng trọng tâm đã được thảo luận, cho ý kiến.