Xe tăng chiến đấu phương Tây suy giảm hiệu quả tác chiến trước mối đe dọa từ UAV tại Ukraine

Từng được kỳ vọng là yếu tố thay đổi cục diện trên chiến trường Ukraine, các dòng xe tăng chiến đấu chủ lực do phương Tây viện trợ đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng trước sự phát triển của máy bay không người lái (UAV). Thay vì dẫn đầu các mũi đột kích thiết giáp, các khí tài đắt đỏ này buộc phải thu hẹp phạm vi hoạt động nhằm bảo toàn khả năng sống sót.

Áp lực từ phương thức tác chiến UAV đối với xe tăng hiện đại

Vào năm 2023, quân đội Ukraine bắt đầu tiếp nhận số lượng lớn xe tăng hiện đại từ các quốc gia phương Tây. Các gói viện trợ bao gồm dòng Leopard 2 do Đức sản xuất, Challenger 2 của Anh và M1 Abrams của Mỹ. Tại thời điểm đó, giới phân tích quân sự nhận định đây là các khí tài có thể tạo ra bước ngoặt tác chiến, cho phép Kiev tổ chức những đợt tấn công thiết giáp quy mô lớn trên tiền tuyến.

Tuy nhiên, thực tế tác chiến hiện đại đã bộc lộ những hạn chế kỹ thuật rõ rệt. Lợi thế truyền thống của xe tăng nằm ở hệ thống giáp bảo vệ kiên cố ở mặt trước và hai bên hông, nhưng cấu trúc này không còn tối ưu trước các mối đe dọa từ UAV tập kích góc cao. Hàng loạt xe tăng Leopard 2 đã bị hỏa lực đối phương phá hủy hoặc bị lực lượng Nga thu giữ nguyên vẹn để đưa về các trung tâm kỹ thuật nghiên cứu, phân tích cấu tạo.

Xe tăng Abrams trang bị trong quân đội Ukraine

Chênh lệch kinh tế và sự thay đổi học thuyết sử dụng

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, bài toán hiệu quả chi phí đang đặt ra trở ngại lớn. Dữ liệu từ chuyên trang Military Watch cho biết một chiếc Leopard 2 có mức giá ước tính khoảng 10 triệu USD. Con số này tạo ra sự chênh lệch rất lớn khi so sánh với chi phí sản xuất cực thấp của các loại UAV tấn công cảm tử có khả năng vô hiệu hóa phương tiện bọc thép hạng nặng.

Tình thế trên buộc chiến thuật vận hành xe tăng phải thích ứng. Theo ghi nhận của The New York Times, các đơn vị xe tăng Leopard đóng tại vùng Kharkov hiện chủ yếu ẩn náu dưới hệ thống lưới ngụy trang tại các vị trí cây cối rậm rạp. Thay vì tham gia các cuộc giao tranh cơ động trực diện, nhiều xe tăng được điều động để thực hiện nhiệm vụ kéo và thu hồi các phương tiện quân sự bị hỏng từ tiền tuyến về hậu cứ.

Đáng chú ý, các kíp lái xe tăng thường tận dụng thời tiết xấu như sương mù, mưa lớn và tầm nhìn hạn chế để di chuyển, bởi đây là những điều kiện cản trở UAV trinh sát lẫn tấn công hoạt động. Trước sự chuyển dịch của phương thức tác chiến, nhiều nhân sự thuộc kíp lái xe tăng đã được chuyển hướng đào tạo sang vận hành hệ thống máy bay không người lái, phản ánh tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của công nghệ không người lái trên chiến trường.