Xe tăng robot Shturm pháo 125 mm nòng ngắn của Nga: Công nghệ đột phá trong tác chiến đô thị

Xe tăng không người lái Shturm tại diễn tập Trung tâm 2026 - Tsentr-2026. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga

Trong khuôn khổ diễn tập chiến lược Tsentr-2026 diễn ra đầu tháng 10/2026 tại thao trường Chebarkul thuộc vùng Chelyabinsk, Nga lần đầu tiên công khai sử dụng hệ thống xe tăng không người lái Shturm trong môi trường huấn luyện quy mô lớn. 

Tổng thống Vladimir Putin trực tiếp thị sát hệ thống này, đánh dấu bước tiến quan trọng của dự án do Uralvagonzavod phát triển từ khoảng năm 2018. 

Xe tăng không người lái Shturm (xe tăng robot Shturm) được thiết kế như một tổ hợp xung kích nặng, kết hợp xe chiến đấu điều khiển từ xa với xe chỉ huy có kíp lái, cả hai đều dựa trên khung gầm xe tăng T-72 hoặc T-90, cụ thể là biến thể T-72B3M.

Về cấu hình kỹ thuật, phiên bản chính của Shturm trang bị pháo D-414 cỡ 125 mm, với nòng được rút ngắn gần hai mét so với pháo 2A46 tiêu chuẩn. 

Thiết kế này không nhằm tăng tầm bắn mà để giảm phần nòng nhô ra ngoài thân xe, giúp tháp pháo xoay linh hoạt hơn trong không gian hẹp giữa các tòa nhà khi tác chiến đô thị. 

Xe tăng không người lái Shturm. Ảnh cắt từ video/defence-blog.com

Pháo đi kèm hệ thống nạp đạn tự động chứa 22 viên và súng máy đồng trục PKTM 7,62 mm. Phía trước xe được lắp lưỡi ủi bulldozer để phá chướng ngại vật, cùng lớp giáp tăng cường khả năng sống sót trước các vũ khí chống tăng vác vai. 

Khối lượng ước tính lên tới khoảng 50 tấn, tốc độ khi điều khiển từ xa đạt tối đa 40 km/h. Tầm điều khiển hiện tại khoảng 3 km từ xe chỉ huy, nơi ba toán ngồi điều khiển. 

Xe vẫn giữ khả năng hoạt động có người lái nếu cần thiết, tạo sự linh hoạt giữa chế độ không người và có người.

Ngoài phiên bản pháo chính, Shturm được phát triển theo hướng mô-đun với nhiều cấu hình vũ khí khác nhau. Có biến thể mang bệ phóng tên lửa nhiệt áp Shmel-M, phiên bản trang bị hai pháo tự động 30 mm kiểu 2A42 kết hợp súng máy và thậm chí biến thể mang 16 quả tên lửa nhiệt áp không điều khiển 220 mm có khả năng bao phủ diện tích lớn. 

Mục tiêu thiết kế là để Shturm đi đầu trong đội hình xung kích, phát hiện và tiêu diệt vị trí hỏa lực đối phương trong môi trường đô thị phức tạp, đồng thời giảm thiểu tổn thất nhân sự.

Trạm điều khiển xe tăng không người lái Shturm (xe tăng robot Shturm). Ảnh cắt từ video của Bộ Quốc phòng Nga

Ưu điểm rõ rệt nhất của Shturm nằm ở khả năng bảo vệ tính mạng binh sĩ. Việc điều khiển từ xa cho phép xe đi vào khu vực nguy hiểm cao mà không cần kíp lái trực tiếp chịu rủi ro từ RPG, mìn hoặc phục kích gần. 

Pháo nòng ngắn và lưỡi ủi tối ưu cho chiến đấu đường phố, nơi xe tăng truyền thống thường gặp khó khăn khi xoay trở. Khả năng tùy chọn có người hoặc không người lái giúp hệ thống thích ứng linh hoạt với tình huống chiến trường. 

Việc tận dụng khung gầm T-72 có sẵn cũng giúp giảm chi phí phát triển và tận dụng chuỗi sản xuất đã chín muồi.

Tuy nhiên, những hạn chế bộc lộ ngay trong lần diễn tập đầu tiên khá đáng chú ý. Liên kết điều khiển vô tuyến bị mất nhiều lần, buộc phải đưa người lái lên xe để hoàn thành phần trình diễn trước Tổng thống Putin và cuối cùng xe vẫn bị kẹt trong bùn. 

Tầm điều khiển chỉ khoảng 3 km là quá ngắn đối với chiến trường hiện đại, nơi nhiễu điện tử dày đặc có thể dễ dàng cắt đứt tín hiệu. 

Xe tăng không người lái Shturm (xe tăng robot Shturm) mắc kẹt. Ảnh: defence-blog.com

Bảo vệ phía trên tháp pháo và khoang động cơ còn yếu trước các cuộc tấn công từ UAV thả bom, một mối đe dọa phổ biến hiện nay. 

Hệ thống hiện vẫn mang tính nguyên mẫu, thiếu phòng thủ chủ động chống drone và phụ thuộc nặng vào xe chỉ huy đi kèm, khiến toàn bộ tổ hợp dễ bị phát hiện và tấn công đồng bộ.

Shturm phản ánh nỗ lực của Nga trong việc chuyển đổi xe tăng cũ thành nền tảng robot hóa nhằm thích ứng với thực tế chiến tranh đô thị và mối đe dọa từ vũ khí chống tăng cá nhân cùng UAV. 

Dù còn nhiều thách thức về độ tin cậy liên lạc và bảo vệ toàn diện, hệ thống này cho thấy hướng đi thực dụng: tận dụng nền tảng sẵn có để tạo ra lực lượng xung kích giảm thiểu tổn thất con người. 

Hiệu quả thực chiến sẽ phụ thuộc lớn vào việc hoàn thiện khả năng chống nhiễu, mở rộng tầm điều khiển và bổ sung lớp bảo vệ chống drone trong các phiên bản tiếp theo.

(Theo defence-blog.com, turdef.com, ua.news, amalantra.ru, 1.ru)