Xe tăng T-90M: Khi Nga đưa T-72 bước vào chiến tranh thế kỷ XXI
T-90M cho thấy cách Nga kéo dài vòng đời nền tảng T-72 bằng hàng loạt nâng cấp, trong khi chiến trường Ukraine buộc xe tăng phải đối mặt với một mối đe dọa mà các nhà thiết kế thời Chiến tranh Lạnh không đặt lên hàng đầu: UAV.
Nếu T-90 là bước phát triển sâu từ xe tăng chủ lực T-72, thì T-90M đánh dấu một nỗ lực đưa nền tảng này thích nghi với chiến tranh hiện đại.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở hỏa lực hay giáp bảo vệ, mà ở cách chiếc xe tăng phải thay đổi để tồn tại trong môi trường chiến trường ngày càng dày đặc máy bay không người lái.
Xe tăng chủ lực T-90M vẫn sử dụng pháo nòng trơn 125 mm và hệ thống nạp đạn tự động, tiếp tục duy trì đặc điểm cơ bản của trường phái xe tăng Liên Xô.
Tuy nhiên, nhiều thành phần đã được cải tiến. Xe được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực mới, thiết bị quan sát hiện đại hơn, giáp phản ứng nổ Relikt và tháp pháo được thiết kế lại.
Khả năng cơ động cũng được tăng cường với động cơ công suất khoảng 1.130 mã lực. Những thay đổi này nhằm nâng cao khả năng phát hiện mục tiêu, khai hỏa và bảo vệ kíp xe trong điều kiện chiến đấu hiện đại.
Nhưng chiến trường Ukraine đã tạo ra một bài toán mà chỉ nâng cấp pháo, động cơ hay giáp trước không thể giải quyết. Đó là UAV FPV.
Những máy bay không người lái nhỏ, giá thành thấp có thể tiếp cận xe tăng từ nhiều hướng, đặc biệt là phía trên và phía sau. Điều này tạo ra một điểm yếu mới đối với những thiết kế vốn được tối ưu hóa chủ yếu để chống lại đạn pháo, tên lửa chống tăng và xe tăng đối phương.
Nga vì vậy đã tăng cường các giải pháp bảo vệ cho nhiều loại xe tăng đang hoạt động, trong đó có T-90M.
Các cấu hình thực địa có thể bao gồm kết cấu che chắn phía trên, lưới bảo vệ và những biện pháp bổ sung quanh tháp pháo nhằm giảm nguy cơ bị UAV tấn công.
Đây là sự thay đổi đáng chú ý trong lịch sử phát triển xe tăng Nga. Từ T-72, T-90 đến T-90M, nền tảng cơ bản vẫn được duy trì nhưng phương tiện liên tục được điều chỉnh theo những mối đe dọa mới.
T-90M vì vậy không chỉ là một phiên bản nâng cấp của T-90. Nó phản ánh một thực tế của chiến tranh hiện đại: xe tăng không còn chỉ phải đối đầu với xe tăng hay tên lửa chống tăng.
Chúng còn phải sống sót trước những phương tiện bay nhỏ, rẻ và có thể xuất hiện gần như bất kỳ lúc nào trên chiến trường.
Từ một thiết kế ra đời trong thời đại xe tăng đối đầu với xe tăng, nền tảng T-72 nay phải thích nghi với một chiến trường mà UAV đã trở thành yếu tố quan trọng. Đó chính là hành trình từ T-72 đến T-90M và cũng là một trong những thay đổi lớn nhất của xe tăng Nga trong thế kỷ XXI.
