Xem xét nâng điều kiện phát hành đối với trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ
Xem xét nâng điều kiện phát hành là một trong các giải pháp được đề cập nhằm giảm thiểu doanh nghiệp mới thành lập chưa có hoạt động hoặc thành lập nhưng không có hoạt động phát hành với quy mô gấp nhiều lần vốn chủ sở hữu.
![Ông Nguyễn Duy Thịnh, Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) phát biểu khai mạc.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_08_19_72_49940806/4d661d55401aa944f00b.jpg)
Ông Nguyễn Duy Thịnh, Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) phát biểu khai mạc.
Gần 832.200 tỷ đồng trái phiếu trên sàn thứ cấp, huy động mới năm qua gần 394.000 tỷ đồng
Chia sẻ tại Hội nghị tổng kết 1 năm vận hành Hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ (19/7/2023-19/7/2024), ông Nguyễn Duy Thịnh, Chủ tịch HNX cho biết, xây dựng và phát triển thị trường chứng khoán nói chung và thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) nói riêng là chủ trương lớn, nhất quán, đúng đắn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ. Trong đó, thị trường TPDN được đánh giá có vai trò quan trọng trong nền kinh tế, là kênh huy động vốn hiệu quả trong trung, dài hạn đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, đồng thời góp phần đa dạng hóa thị trường tài chính, bảo đảm hài hòa, cân đối cơ cấu thị trường vốn…
Dưới sự chỉ đạo sát sao và quyết liệt của Lãnh đạo Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cùng sự phối hợp tích cực, hiệu quả của VSDC, Vietcombank, các đơn vị thành viên, ngày 19/7/2023, hệ thống giao dịch tập trung TPDN riêng lẻ đã chính thức khai trương vận hành tại HNX sau 9 tháng chuẩn bị.
Theo ông Nguyễn Duy Thịnh, mặc dù chuẩn bị trong thời gian ngắn, song hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ đã khai trương, vận hành đúng quy định theo Nghị định 65/2022/NĐ-CP và chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Tài chính và sau một năm đi vào hoạt động, hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ được vận hành an toàn, thông suốt, quy mô thị trường giao dịch TPDN riêng lẻ đã có sự phát triển mạnh mẽ, cùng với đó là sự cải thiện tình hình phát hành TPDN riêng lẻ trên thị trường sơ cấp.
“Trên tinh thần luôn cầu thị, tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hơn nữa thị trường TPDN riêng lẻ, chúng tôi tin rằng, cùng với sự chỉ đạo và ủng hộ của lãnh đạo Bộ Tài chính, sự nỗ lực của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, HNX, VSDC, Vietcombank, các đơn vị thành viên, các tổ chức phát hành... thị trường TPDN riêng lẻ sẽ ngày càng phát triển ổn định, an toàn, bền vững hơn nữa, phát huy hiệu quả vai trò là một kênh huy động vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung”, Chủ tịch HNX chia sẻ.
Đại diện HNX, bà Vũ Thị Thúy Ngà, Phó tổng giám đốc HNX cho biết, tại thời điểm khai trương, thị trường có 19 mã TPDN riêng lẻ của 3 tổ chức phát hành đăng ký giao dịch với tổng giá trị đăng ký giao dịch 9.060 tỷ đồng. Sau một năm đã tiếp nhận hồ sơ và đưa vào giao dịch trên hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ là 1.146 mã trái phiếu của 301 doanh nghiệp với giá trị đăng ký giao dịch đạt gần 832.189,4 tỷ đồng. Hệ thống thành viên giao dịch TPDN riêng lẻ cũng phát triển nhanh chóng từ 8 thành viên tại ngày khai trương thị trường, đến nay, hệ thống đã có 48 thành viên.
Đặc biệt, thanh khoản TPDN riêng lẻ được cải thiện rõ rệt, giá trị giao dịch bình quân trong 1 tháng đầu tiên khai trương thị trường đạt 250,6 tỷ đồng/phiên. Sau 1 năm giá trị giao dịch TPDN riêng lẻ bình quân đạt 3.704,5 tỷ đồng/phiên, tập trung chủ yếu vào nhà đầu tư là các tổ chức tín dụng (38,3%), công ty chứng khoán (gần 32%).
Mặt khác, thị trường TPDN riêng lẻ thứ cấp phát triển cũng tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp huy động vốn trên thị trường sơ cấp, góp phần thúc đẩy thị trường sơ cấp TPDN riêng lẻ phát triển lành mạnh và bền vững hơn. Tại thị trường trong nước, từ ngày 19/7/2023 đến ngày 19/7/2024, có 167 đợt phát hành thành công với giá trị 393.892,6 tỷ đồng.
Cũng tại Hội nghị, số liệu từ báo cáo tham luận của ông Dương Ngọc Tuấn, Phó tổng giám đốc VSDC cho thấy, tính đến cuối tháng 9, số lượng tài khoản nhà đầu tư 190.826 tài khoản, trong đó có 190.034 tài khoản nhà đầu tư cá nhân. Giá trị thanh toán trên 3.000 tỷ đồng/ngày, trong đó, ngày 11/6/2024 có giá trị thanh toán lớn nhất là hơn 10.400 đồng. Trong năm đầu vận hành, VSDC đã thực hiện đăng ký lần đầu hơn 1,47 tỷ trái phiếu, tương đương với gần 900.000 tỷ đồng; thực hiện quyền 1.400 mã/đợt trái phiếu, tương đương gần 96.500 tỷ đồng.
Nhìn chung, tuy số lượng hồ sơ đăng ký lần đầu và thực hiện quyền trái phiếu riêng lẻ thời gian đầu triển khai lớn, nhưng VSDC đã xử lý các hồ sơ này theo đúng thời gian quy định. Số lượng thành viên và tài khoản nhà đầu tư tham gia hệ thống trái phiếu riêng lẻ của VSDC tăng mạnh đã góp phần gia tăng số lượng, giá trị giao dịch và giá trị thanh toán trái phiếu riêng lẻ.
Với vai trò là ngân hàng thanh toán, đại diện Ngân hàng chỉ định thanh toán, ông Vũ Quang Đông, Phó giám đốc Khối phụ trách khối vốn thị trường Vietcombank chia sẻ, trong hơn một năm qua, hệ thống thanh toán giao dịch TPDN riêng lẻ của Vietcombank đã góp phần vào thành công chung của thị trường thứ cấp TPDN riêng lẻ với các thanh toán được thực hiện tức thời từng giao dịch, quản lý số dư tiền mua/bán trái phiếu tới từng nhà đầu tư.
"Xem xét nâng điều kiện phát hành; thúc đẩy tiêu chuẩn hóa điều kiện, điều khoản mẫu đối với TPDN riêng lẻ"
![Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_08_19_72_49940806/987bb448e90700595916.jpg)
Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.
Đánh giá cao những kết quả đạt được qua một năm chính thức vận hành hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho rằng, đây là kết quả từ sự kết hợp chặt chẽ giữa chủ trương đúng đắn của Chính phủ, sự chỉ đạo sát sao của Bộ Tài chính, sự nỗ lực triển khai của HNX, VSDC, sự tham gia tích cực của Vietcombank trong vai trò ngân hàng thanh toán, cũng như sự hưởng ứng tham gia của các thành viên thị trường. Đây cũng là thành tích chung của nhiều tập thể, đơn vị, cá nhân, vì mục tiêu xây dựng, phát triển thị trường TPDN riêng lẻ ổn định, an toàn, minh bạch và bền vững.
Bà Chân Phương cho rằng, cơ quan quản lý và các đơn vị, cũng như các thành viên thị trường, tổ chức phát hành cần tiếp tục nghiên cứu để đưa ra các giải pháp để khắc phục những tồn tại, đưa thị trường TPDN nói chung và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ nói riêng phát triển chất lượng, hiệu quả, minh bạch, bền vững hơn nữa; đóng góp rõ nét hơn trong vai trò là kênh huy động vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế.
“Tôi tin tưởng thị trường TPDN riêng lẻ đã, đang và sẽ trở thành một trong các kênh huy động vốn của doanh nghiệp bên cạnh kênh tín dụng ngân hàng, kênh phát hành chứng khoán ra công chúng và các kênh huy động vốn khác”, bà Phương nhấn mạnh.
Với mong muốn chung tay cùng các cơ quan, tổ chức, thành viên thị trường trong xây dựng thị trường TPDN riêng lẻ ngày càng phát triển bền vững, đóng góp cho sự phát triển của các doanh nghiệp nói riêng và thị trường tài chính nói chung, tại Hội nghị, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nướcđề nghị các đơn vị nghiên cứu, triển khai một số giải pháp.
Cụ thể, tiếp tục nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường thông qua nâng cao chất lượng tổ chức phát hành. Có giải pháp cơ bản để kiểm soát chất lượng của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ thông qua đẩy mạnh áp dụng định mức tín nhiệm đối với tổ chức phát hành; xem xét nâng điều kiện phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để giảm thiểu việc nhiều doanh nghiệp mới thành lập chưa có hoạt động hoặc đã thành lập nhưng không có hoạt động có thể phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ với quy mô gấp nhiều lần vốn chủ sở hữu.
Thứ hai, tiếp tục nâng cao chất lượng nhà đầu tư theo hướng thu hút nhà đầu tư chuyên nghiệp trong lĩnh vực tài chính, các nhà đầu tư tài chính, nhà đầu tư tổ chức nước ngoài.
Thứ ba, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan xây dựng chính sách, các tổ chức giám sát, các thành viên thị trường trong đề ra các giải pháp, sáng kiến thúc đẩy sự phát triển bền vững, lành mạnh của thị trường, giải quyết những khó khăn, tồn tại, vướng mắc trong quá trình hoạt động của thị trường.
Thứ tư, xem xét thúc đẩy tiêu chuẩn hóa, nghiên cứu xây dựng và ứng dụng bộ tiêu chuẩn điều kiện, điều khoản mẫu cho trái phiếu doanh nghiệp tham khảo kinh nghiệm, thông lệ quốc tế để giải quyết thực trạng các trái phiếu có nhiều điều kiện, điều khoản khác như hiện nay.
Thứ năm, nghiên cứu khuyến khích phát triển hệ sinh thái cho thị trường thông qua phát triển và nâng cao chất lượng các tổ chức cung cấp dịch vụ, tổ chức trung gian thị trường như tổ chức tư vấn, tổ chức bảo lãnh, tổ chức nâng cao tín nhiệm…
Cuối cùng, tăng cường công tác truyền thông về hoạt động, vận hành và quy định trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để doanh nghiệp, các nhà đầu tư nâng cao hiểu biết về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm trong tuân thủ pháp luật, thực hiện các nghĩa vụ theo quy định.