'Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi'
Hướng tới Ngày “Nhà giáo Việt Nam”, mang tâm niệm “tôn sư trọng đạo”, tôi viết mấy dòng cảm nghĩ về những lời dạy chí nghĩa, chí tình của Bác Hồ đối với các nhà giáo Việt Nam.
Theo cách hiểu thông thường của xã hội, Nhà giáo (bao gồm thầy giáo, cô giáo) có nhiệm vụ dạy chữ (từ cấp mầm non) và truyền đạt kiến thức khoa học xã hội và khoa học tự nhiên cho người học ở các cấp học, từ tiểu học đến trung học và đại học, biến tri thức mà họ tiếp nhận được thành lẽ sống và hành động có ích cho xã hội.
Chúng ta nhớ lại, ngay sau khi giành chính quyền (tháng 8.1945), trước tình trạng đất nước ta có tới 90% số người mù chữ, Bác Hồ và Chính phủ đã phát động phong trào “bình dân học vụ” nhằm huy động toàn xã hội tham gia “xóa nạn mù chữ” với nhận thức sâu sắc nhận định của Bác Hồ: “một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”.

Bác Hồ là người luôn chăm lo, trăn trở đến sự nghiệp giáo dục. Ảnh tư liệu
Ngày ấy, dù đất nước đang ở thế “thù trong giặc ngoài”, Bác Hồ vẫn coi trọng giáo dục, mà nhà giáo là chủ thể của sự nghiệp quan trọng ấy, “vì nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục… Không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế, văn hóa”. Bác Hồ nhấn mạnh, những người thầy giáo và thầy thuốc dưới chế độ ta có vai trò đặc biệt quan trọng. Thầy giáo chăm lo xây đắp tri thức cho xã hội, còn thầy thuốc có trách nhiệm chăm lo sức khỏe cho toàn dân.
Cả hai ngành phối hợp chặt chẽ sẽ tạo ra nền tảng an bình xã hội và nguồn tri thức phong phú cho toàn dân vươn lên “sánh vai cùng các cường quốc năm châu” - như lời Bác căn dặn học sinh trong năm học đầu tiên của nước Việt Nam độc lập. Có một sự kiện ngẫu nhiên, nhưng chúng ta càng thấm thía: dưới sự chỉ bảo của người cha, anh thanh niên Nguyễn Tất Thành trong buổi đầu đã mang chủ nghĩa nhân văn Việt Nam trên hành trình đi tìm đường cứu nước. Ngày ấy, Bác Hồ đã dạy học ở Trường Dục Thanh (tỉnh Phan Thiết cũ); còn thân phụ của Người là Nguyễn Sinh Sắc chọn nghề khám bệnh và bốc thuốc cho dân ở tỉnh Đồng Tháp.
Với ý thức một khi dân được khai mở tri thức và sức khỏe được tăng cường, là nền tảng phát triển đất nước. Khi miền Bắc vừa giải phóng khỏi ách thực dân xâm lược, toàn dân tham gia nhiệm vụ vừa hàn gắn vết thương chiến tranh, vừa đẩy mạnh phát triển kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội. Trong những năm tháng gian nan ấy, với tầm nhìn chiến lược, Bác Hồ nhấn mạnh: “Vì sự nghiệp mười năm phải trồng cây, vì sự nghiệp trăm năm phải trồng người”.
Ngược dòng thời gian, từ những thập niên 90 của thế kỷ 20, ta càng thấy tư tưởng ấy đã hình thành trong Người rất sớm. Từ nước Pháp, Bác sang Mátxcơva, rồi về Trung Quốc, lập ra tổ chức Hội Thanh niên cách mạng Việt Nam, khẩn trương tiến hành công việc chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam mà nhiệm vụ đầu tiên là mở các lớp đào tạo cán bộ, chủ yếu tại Quảng Châu. Cùng với đó là cử một số cán bộ ưu tú như Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh Khai và một số người khác sang học tại Trường Đại học Phương Đông ở Mátxcơva, Trường Đại học quân sự Hoàng Phố, Trường Huấn luyện cán bộ nông vận ở Quảng Châu.
Từ thực tiễn lịch sử đó, Bác coi giáo dục là mặt trận tiên phong mà các thầy giáo, cô giáo là những chiến sĩ xung kích đã hăng hái thực hiện với tinh thần dũng cảm và sáng tạo. Khi đế quốc Mỹ đánh phá ác liệt miền Bắc, nhiều trường học phải sơ tán về nông thôn hoặc lên miền núi, khó khăn chồng chất khó khăn. Trong thư gửi các thầy giáo, cô giáo và học sinh lúc đó, Bác dành những lời tâm huyết và tình cảm thân thương: Dù gian khó đến đâu, các cháu cũng phải ra sức thi đua dạy tốt và học tốt.
Vậy là kể từ ngày lập nước, làm theo lời Bác dạy, chúng ta vui mừng khi trong xã hội đã xuất hiện hàng trăm Chiến sĩ thi đua và Anh hùng lao động, hàng ngàn nhà giáo được tôn vinh “Nhà giáo ưu tú”, “Nhà giáo nhân dân”. Vườn hoa chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam tỏa rộng sắc hương, trong đó có sự đóng góp quan trọng của ngành giáo dục.
Các tầng lớp nhân dân ta trân trọng, tự hào trước những tấm gương lao động tận tâm “tất cả vì học sinh thân yêu” của nhiều thầy giáo, cô giáo - những người ngày đêm thầm lặng chở khách qua sông - những chủ nhân tương lai của đất nước. Mạch nguồn đó đã làm nên sự khởi sắc mới của toàn ngành. Chúng ta tự hào về hàng chục, hàng trăm học sinh đoạt giải quốc tế trong nhiều môn thi, cảm ơn các thầy, các cô đã chăm chút đào tạo nhân tài, nhưng đi liền đó, không quên nhiệm vụ đào tạo đông đảo lớp người lao động có tri thức, có kỹ năng lao động, nuôi khát vọng đóng góp ngày càng nhiều cho sự phát triển đất nước.
Trân trọng những cống hiến lớn lao của các thầy giáo, cô giáo, xã hội vẫn mong mỏi các trường nâng cao hơn nữa chất lượng dạy chữ gắn với dạy người, nhanh chóng ngăn chặn và đẩy lùi các tệ nạn xã hội tiêu cực, như bạo lực học đường, gian lận trong thi cử, chủ nghĩa “chạy theo thành tích”… Trong thời “số hóa”, trước sự phát triển ào ạt của công nghệ AI, nếu để đất nước trì trệ và tụt hậu, là nỗi đau không của riêng ai.
Do vậy, dân tộc Việt Nam cùng hợp sức vươn lên sánh vai với các cường quốc tiên tiến. Ngành giáo dục nhận thức sâu sắc hơn vai trò của các trường học, mà trước hết là các thầy giáo, cô giáo coi kỷ nguyên vươn mình của dân tộc là thời cơ để cống hiến và sáng tạo.
Trọng trách cao cả của đội ngũ giáo viên là tìm cách thổi lửa ước mơ vào tư duy người học để thầy và trò cùng tham gia “giải mã” các bài toán về quốc kế dân sinh, về chống lãng phí tham nhũng... Chúng ta càng hiểu lời Bác Hồ dạy “Học đi đôi với hành”, “lý luận gắn liền với thực tiễn” là những vấn đề cụ thể đặt ra những yêu cầu rất cao trong cuộc sống hôm nay. Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới đang là động lực thôi thúc toàn ngành giáo dục hướng về phía trước.
Hơn bao giờ hết, các thầy giáo, cô giáo thấm thía trong tâm lời Bác dạy năm 1964: “Người thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - là người vẻ vang nhất”. Theo tư tưởng đó, những thầy giáo, cô giáo cùng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục siết chặt đội ngũ, nhắc nhở, động viên nhau “Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi”! (Thơ Tố Hữu).
Nguồn Văn hóa: https://baovanhoa.vn/xin-nguyen-cung-nguoi-vuon-toi-mai.html
