Xóa bù chéo giá điện, không chuyển rủi ro đầu tư sang nhà nước và người dùng

Sáng 21/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15. Dự thảo đề xuất mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp, hoàn thiện quy định về giá điện và xây dựng lộ trình xóa bỏ bù chéo giữa các nhóm khách hàng.

Mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp

Liên quan đến hoạt động mua bán và vận hành hệ thống điện, dự thảo sửa đổi quy định về mua bán điện trực tiếp giữa khách hàng sử dụng điện lớn và đơn vị phát điện theo hướng mở rộng đối tượng tham gia.

Theo đó, đơn vị bán lẻ điện được bổ sung vào nhóm đối tượng tham gia cơ chế này, đồng thời giao Chính phủ quy định cụ thể về quy mô và điều kiện tham gia.

Xóa bù chéo giá điện, không chuyển rủi ro đầu tư sang nhà nước và người dùng.

Dự thảo cũng bổ sung các trường hợp ngừng, giảm mức cung cấp điện; làm rõ thời điểm bên bán điện có quyền ngừng cấp điện khi bên mua không thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng.

Đồng thời, các trường hợp ngừng, giảm mức cung cấp điện theo kế hoạch của bên bán, bên mua và các tổ chức, cá nhân liên quan sẽ được quy định rõ hơn. Chính phủ được giao quy định chi tiết trình tự ngừng, giảm cung cấp điện, phương pháp xác định và mức chi phí ngừng, cấp điện trở lại.

Đề xuất lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện

Về cơ chế giá, dự thảo bổ sung quy định áp dụng giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường đối với khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép.

Dự thảo cũng bổ sung thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Công Thương trong việc phê duyệt khung giá bán buôn điện, đồng thời quy định chuyển tiếp về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện đối với khách hàng là cơ sở lưu trú du lịch.

Đáng chú ý, dự thảo bám sát định hướng tại Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị về xây dựng lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng.

Thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành nguyên tắc giá điện phải phản ánh các chi phí hợp lý, hợp lệ, tạo điều kiện huy động nguồn lực đầu tư và từng bước phát triển thị trường điện cạnh tranh.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý quy định giá hợp đồng mua bán điện phải “bảo đảm thu hồi đầy đủ” chi phí, vốn đầu tư và lợi nhuận hợp lý có thể dẫn đến cách hiểu Nhà nước bảo đảm kết quả tài chính cho nhà đầu tư.

Do đó, Ủy ban đề nghị làm rõ giá điện được hình thành trên cơ sở chi phí hợp lý, hiệu quả đầu tư, mức độ rủi ro và điều kiện thị trường; đồng thời không chuyển toàn bộ rủi ro đầu tư, kinh doanh sang Nhà nước, bên mua hoặc người sử dụng điện.

Đối với cơ chế mua bán điện trực tiếp, cơ quan thẩm tra đề nghị xác định đầy đủ, công bằng các chi phí sử dụng lưới điện, điều độ, dự phòng và dịch vụ hệ thống, tránh chuyển chi phí từ nhóm khách hàng tham gia DPPA sang các khách hàng còn lại.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, đồng thời lưu ý chỉ sửa đổi những nội dung thực sự cần thiết, có cơ sở đầy đủ và thực hiện nghiêm các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng chống lợi ích nhóm trong quá trình sửa luật.