Xoa dịu nỗi đau da cam

Lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh trao kinh phí hỗ trợ các nạn nhân chất độc da cam trên địa bàn tỉnh

Những mảnh đời mang di chứng chiến tranh

Trong ký ức của ông Hoàng Xuân Bình (sinh năm 1950, thôn Dây Thép, xã Đồng Đăng), tuổi đôi mươi gắn liền với những năm tháng vừa gian khổ vừa hào hùng. Năm 1970, ông viết đơn tình nguyện nhập ngũ, theo những đoàn quân “xẻ dọc Trường Sơn” đi cứu nước. Ông đã đi qua Trường Sơn, Lào, Campuchia và các chiến trường Đông Nam Bộ... Những cánh rừng, con suối và những chặng hành quân gian khổ đã trở thành ký ức sâu đậm, vừa tự hào vừa in dấu không phai trong cuộc đời người lính. Năm 1977, ông xuất ngũ, trở về với cuộc sống đời thường. Những tưởng cuộc sống sẽ bình yên trôi qua sau chiến tranh nhưng di chứng của CĐDC vẫn lặng lẽ hiện diện.

Trò chuyện cùng chúng tôi, ông Bình chậm rãi kể: Tôi là nạn nhân CĐDC, có hai người con nhưng một người sức khỏe yếu, bệnh tật triền miên và đã qua đời năm 2024. Gia đình thuộc diện hộ nghèo, căn nhà nhỏ ngày càng xuống cấp. Trước hoàn cảnh đó, năm ngoái, Hội Chữ thập đỏ huyện Cao Lộc (cũ) đã hỗ trợ gia đình 25 triệu đồng để lợp lại mái nhà. Không chỉ có thế, gia đình tôi thường xuyên nhận được sự quan tâm, thăm hỏi, động viên của cấp ủy, chính quyền cùng các tổ chức, đoàn thể tại địa phương, giúp gia đình tôi vơi bớt nỗi đau, có thêm nghị lực để tiếp tục cố gắng trong cuộc sống.

Lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ tỉnh thăm hỏi, động viên và trao tặng xe lăn cho nạn nhân chất độc da cam trên địa bàn phường Kỳ Lừa

Tương tự, ông Phạm Trường Phô (sinh năm 1946, khối Hoàng Thanh, phường Tam Thanh) cũng lặng lẽ mang theo những nỗi đau kéo dài qua năm tháng. Năm 1965, ông nhập ngũ và tham gia vào binh chủng lái xe vận tải tại các chiến trường Tây Nguyên, Quảng Trị… Sau khi đất nước giải phóng, năm 1976, ông trở về quê hương. Di chứng của CĐDC trong người ông đã ảnh hưởng đến 2 người con (con gái cả sinh năm 1983, con trai thứ 2 sinh năm 1987). Từ khi sinh ra, cả 2 người con của ông không có được cơ thể lành lặn, thường xuyên phải đối mặt với bệnh tật và những cơn đau kéo dài. Suốt những năm tháng ấy, vợ chồng ông tảo tần chăm sóc, nuôi dưỡng các con trong thiếu thốn và nhọc nhằn. Nỗi đau thêm chồng chất khi năm 2022, người con thứ hai qua đời sau thời gian dài chống chọi với bệnh tật.

Ông Phô xúc động: Gia đình tôi đã trải qua những nỗi đau mà không lời nào diễn tả hay bù đắp được. Tuy vậy, những năm qua, chúng tôi luôn nhận được sự quan tâm, thăm hỏi, động viên kịp thời của cấp ủy, chính quyền và các tổ chức, đoàn thể các cấp. Những sẻ chia ấy đã giúp gia đình vơi đi phần nào nỗi đau, có thêm chỗ dựa tinh thần để gắng gượng bước tiếp.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, trong kháng chiến chống Mỹ, Lạng Sơn có hàng chục nghìn thanh niên tình nguyện lên đường nhập ngũ, tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu ở các chiến trường. Cùng với niềm tự hào ấy là những mất mát không gì bù đắp. Nhiều người sau khi hoàn thành nhiệm vụ trở về đã chịu ảnh hưởng của CĐDC khiến sức khỏe suy giảm trầm trọng và có nguy cơ di truyền sang thế hệ sau.

Hiện toàn tỉnh có 653 nạn nhân CĐDC, trong đó có 389 nạn nhân trực tiếp và 264 nạn nhân gián tiếp là con đẻ đang được hưởng chế độ, chính sách của Đảng, Nhà nước. Mỗi gia đình là một hoàn cảnh, một nỗi đau riêng, có gia đình chỉ một người bị ảnh hưởng, con cháu vẫn khỏe mạnh nhưng cũng có gia đình mà di chứng kéo dài qua 2 hoặc 3 thế hệ và trở thành nỗi day dứt âm thầm chưa có điểm dừng.

Sẻ chia nỗi đau

Để bù đắp, những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách thiết thực nhằm hỗ trợ nạn nhân CĐDC, từng bước giúp họ vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống. Tại Lạng Sơn, cấp ủy, chính quyền các cấp đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị để chăm lo cho các nạn nhân.

Cụ thể hằng năm, cấp ủy, chính quyền các cấp phối hợp tổ chức nhiều hoạt động thiết thực cho nạn nhân CĐDC như: hỗ trợ làm nhà, sửa nhà; tặng xe lăn; trao học bổng cho con em nạn nhân; hỗ trợ vay vốn phát triển sản xuất; tổ chức điều dưỡng, phục hồi sức khỏe… Tính từ năm 2015 đến nay, tổng nguồn lực dành cho công tác hỗ trợ nạn nhân CĐDC trên địa bàn tỉnh đạt trên 8,5 tỷ đồng, thể hiện rõ nét trách nhiệm và sự chung tay của toàn xã hội trong việc xoa dịu nỗi đau da cam.

Đồng hành cùng các cấp, ngành trong công tác chăm lo cho nạn nhân CĐDC, Hội Chữ thập đỏ tỉnh đã và đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, huy động sự chung tay của toàn xã hội. Bà Vũ Thị Quyên, Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh cho biết: Để chung tay xoa dịu nỗi đau da cam, những năm qua, hội chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền về hậu quả của CĐDC/dioxin đối với con người và môi trường. Đồng thời, triển khai hiệu quả Chỉ thị số 43-CT/TW ngày 14/5/2015 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam.

Bên cạnh đó, Hội CTĐ tỉnh còn tích cực vận động các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm tham gia hỗ trợ nạn nhân. Từ năm 2015 đến nay, hội đã thực hiện nhiều hoạt động thiết thực như thăm hỏi, tặng quà, hỗ trợ xây dựng nhà nhân ái, gắn địa chỉ nhân đạo… Qua đó, hội đã kêu gọi được hơn 3,6 tỷ đồng hỗ trợ gần 4.800 lượt nạn nhân CĐDC, giúp họ vươn lên trong cuộc sống.

Bên cạnh đó, theo thống kê của Sở Nội vụ, các chế độ, chính sách đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và con đẻ bị ảnh hưởng do CĐDC trên địa bàn tỉnh luôn được thực hiện đầy đủ, kịp thời với tổng kinh phí chi trả bình quân hơn 1,8 tỷ đồng/tháng. Qua đó, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, góp phần sẻ chia gánh nặng, giúp các gia đình nạn nhân có thêm điểm tựa để vượt qua những khó khăn, mất mát kéo dài qua nhiều năm tháng.

Có thể thấy, những nghĩa cử nhân ái từ cộng đồng đang từng bước góp phần xoa dịu nỗi đau da cam, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho các nạn nhân. Tuy nhiên, hành trình này vẫn còn nhiều khó khăn, bởi di chứng chiến tranh vẫn tiếp tục kéo dài qua nhiều thế hệ, đòi hỏi sự chung tay bền bỉ, lâu dài của toàn xã hội.

Trong thời gian tới, cùng với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, các cấp, ngành và toàn xã hội cần tiếp tục chung tay chăm lo tốt hơn cho nạn nhân CĐDC. Mỗi sự hỗ trợ, sẻ chia, dù nhỏ, đều góp phần tiếp thêm động lực, giúp các nạn nhân vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống và vươn lên hòa nhập cộng đồng.