Xóa nỗi ám ảnh của người dân Vĩnh Tân

Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân (tỉnh Lâm Đồng) hiện là trụ cột năng lượng của khu vực Nam Trung Bộ. Với các nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1, Vĩnh Tân 2, Vĩnh Tân 4 và Vĩnh Tân 4 mở rộng đang vận hành thương mại, tổng công suất trên 4.200 MW, trung tâm cung cấp hàng chục tỉ KWh mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia. Tuy nhiên, đi cùng nhiệm vụ an ninh năng lượng là nỗi lo thường trực của cư dân địa phương về khói bụi, tro xỉ, đặc biệt vào thời điểm giao mùa cuối năm.

Tại thôn Vĩnh Phúc, xã Vĩnh Hảo, nơi nhiều hộ dân sống chỉ cách hàng rào Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 vài chục đến hơn 100 m, sự lo lắng vẫn hiện hữu. Chị Nguyễn Thị H., cư dân lâu năm tại đây, phản ánh: "Dù tình trạng bụi than đã giảm so với trước nhưng vào mùa gió chướng, bụi đen vẫn thỉnh thoảng bay vào khu dân cư. Vừa quét dọn xong một lúc, nhà cửa đã lại bám bụi. Tết nhất đến nơi, ai cũng muốn nhà cửa sạch sẽ nhưng cứ nơm nớp lo bụi quay lại. Bà con chỉ mong nhà máy kiểm soát nguồn thải thật chặt để yên tâm ăn Tết".

Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm (thứ 2, từ phải sang) nghe đại diện Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân trình bày việc bảo vệ môi trường

Thừa nhận thực tế này, ông Nguyễn Thanh Sang, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hảo, cho biết dù các chỉ số quan trắc môi trường được báo cáo đạt chuẩn, song tâm lý bất an của người dân chưa được giải tỏa hoàn toàn. Ông Sang nhấn mạnh: "Địa phương thường xuyên tiếp nhận phản ánh về bụi, mùi khét và tiếng ồn, nhất là giai đoạn giao mùa gió Đông Bắc - Tây Nam. Những buổi trưa có gió Đông thổi trực diện từ biển vào thường kéo theo bụi. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị tăng cường giám sát để tránh tái diễn tình trạng này".

Về phía doanh nghiệp, ông Vũ Thanh Hải, Giám đốc Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4, khẳng định đơn vị đang triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật kiểm soát ô nhiễm. Hệ thống xử lý khí thải, nước thải vận hành ổn định; thông số phát thải được quan trắc tự động 24/24 giờ và nằm trong giới hạn cho phép. Riêng năm 2025, Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 và Vĩnh Tân 4 mở rộng đạt sản lượng gần 8,92 tỉ KWh; tiêu thụ hơn 480.000 tấn tro xỉ (đạt trên 200% lượng phát sinh), giải quyết dứt điểm tình trạng tồn lưu tại bãi chứa. Song song đó, các nhà máy nhiệt điện tại Vĩnh Tân tiếp tục đầu tư mở rộng mái che kho than, tăng diện tích cây xanh và duy trì an sinh xã hội.

Tại buổi làm việc chiều 26-1, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm ghi nhận nỗ lực của các nhà máy trong việc vận hành an toàn, bảo đảm nguồn điện phục vụ kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, ông Y Thanh Hà Niê Kđăm yêu cầu hiệu quả sản xuất phải song hành với trách nhiệm môi trường, tuyệt đối không để phát tán bụi, tiếng ồn vượt ngưỡng ảnh hưởng khu dân cư. Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng đề nghị các đơn vị nỗ lực hoàn thành chỉ tiêu điện năm 2026, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính; đồng thời ưu tiên công nghệ tiên tiến, duy trì mục tiêu tiêu thụ 100% tro xỉ để cải thiện môi trường khu vực.

Bài và ảnh: Châu Tỉnh