Xử lý vi phạm trên không gian mạng

ĐBP - Cùng với sự phát triển của khoa học - công nghệ, mạng xã hội trở thành kênh thông tin quen thuộc, kết nối, chia sẻ và lan tỏa nhiều giá trị tích cực trong đời sống. Tuy nhiên, môi trường mạng tiềm ẩn không ít rủi ro khi một số đối tượng lợi dụng để tung tin sai sự thật, xuyên tạc, bôi nhọ tổ chức, cá nhân; kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Tháng 3/2026, fanpage “Checkin Điện Biên” với hơn 54.000 người theo dõi đăng bài viết về việc “bé trai bị người lạ đưa đi” trên địa bàn tỉnh, kèm video dài 8 giây được tạo dựng bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI). Qua công tác nắm tình hình, Phòng An ninh mạng (Công an tỉnh) phát hiện nội dung trên có dấu hiệu vi phạm. Ngày 27/3, cơ quan công an ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Q., trú tại phường Điện Biên Phủ, về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật trên mạng xã hội.

Cơ quan công an đã xử lý vi phạm hành chính quản trị viên fanpage “Fc. Mường Phăng”.

Trước đó, qua công tác nắm tình hình, lực lượng chức năng phát hiện hoạt động “báo chốt” trong các nhóm mạng xã hội trên địa bàn. Nhóm facebook “Fc. Mường Phăng” có hơn 11.500 thành viên, trong đó quản trị viên đã đăng 71 nội dung vi phạm từ năm 2019 đến tháng 3/2026, thông báo vị trí, thời gian lực lượng cảnh sát giao thông làm nhiệm vụ bằng các từ ngữ quy ước. Một nhóm messenger khác có 244 thành viên đăng tải thông tin, video về vị trí lực lượng làm nhiệm vụ. Trong các ngày 13 và 14/4/2026, Phòng An ninh mạng (Công an tỉnh) ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 2 trường hợp trong nhóm “Fc. Mường Phăng”, tổng số tiền 12,5 triệu đồng; đồng thời giáo dục, răn đe, yêu cầu 2 trường hợp khác cam kết chấm dứt hành vi vi phạm.

Không dừng ở những hội nhóm có đông thành viên, việc bình luận, chia sẻ thông tin trên tài khoản cá nhân cũng được lực lượng chức năng theo dõi, xác minh. Tháng 6/2026, K.T.N. sinh năm 1991, trú tại phường Điện Biên Phủ, bị xử phạt 6,25 triệu đồng do cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật trên facebook liên quan đến công tác sát hạch lái xe. Qua xác minh, cơ quan chức năng làm rõ quy trình sát hạch được thực hiện tự động bằng hệ thống thiết bị và phần mềm, sát hạch viên không can thiệp vào việc chấm điểm, trừ điểm hay kết quả của thí sinh. Tại cơ quan công an, K.T.N. thừa nhận nội dung bình luận là chưa đúng với thực tế quy trình sát hạch, đồng thời nhận thức việc cung cấp, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội có thể gây hiểu nhầm cho người đọc. K.T.N. cam kết không tái phạm, cẩn trọng hơn khi tiếp nhận, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội.

Những vụ việc trên cho thấy, vi phạm trên không gian mạng có thể xuất hiện từ bài đăng trên fanpage, trong nhóm kín cho đến bình luận trên tài khoản cá nhân... Nếu không được phát hiện, xác minh, xử lý kịp thời, thông tin sai lệch có thể nhanh chóng lan truyền, tác động đến nhận thức của nhiều người.

Trước tình hình đó, Phòng An ninh mạng (Công an tỉnh) chủ động nắm tình hình, tăng cường rà soát, theo dõi các nền tảng mạng xã hội; kịp thời phát hiện những nội dung có dấu hiệu vi phạm, phối hợp với các đơn vị liên quan xác minh, làm rõ và xử lý theo quy định. 9 tháng đầu năm 2026, Phòng An ninh mạng đã khởi tố 1 đối tượng; xử lý vi phạm hành chính 20 trường hợp; giáo dục, tuyên truyền, răn đe 141 trường hợp; ngăn chặn 7 trường hợp có dấu hiệu mua bán tài khoản ngân hàng thông qua mạng xã hội.

Bên cạnh chủ động phát hiện, xử lý vi phạm, lực lượng chức năng đẩy mạnh công tác phòng ngừa, trọng tâm là tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân khi tham gia môi trường mạng, như: Cách nhận diện thông tin giả mạo, sai sự thật; cảnh báo thủ đoạn lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, mua bán tài khoản ngân hàng và những hành vi có thể dẫn đến vi phạm pháp luật khi sử dụng mạng xã hội. Từ đầu năm đến nay, Công an tỉnh, công an các xã đã tổ chức, phối hợp tổ chức nhiều buổi tuyên truyền tại khu dân cư, cơ quan, trường học… thu hút hàng chục nghìn lượt người dân, học sinh tham gia.

Thầy Dương Tiến Công, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Mường Nhé chia sẻ: Nhà trường hiện có hơn 1.200 học sinh. Ở độ tuổi này, các em bắt đầu tiếp cận và sử dụng mạng xã hội thường xuyên hơn, trong khi kỹ năng nhận diện, kiểm chứng thông tin chưa đồng đều. Vì vậy, qua các buổi tuyên truyền, học sinh được trang bị thêm kỹ năng nhận biết thông tin thiếu căn cứ, biết kiểm tra nguồn trước khi chia sẻ và thận trọng hơn khi tương tác trên mạng xã hội. Khi gặp nội dung bất thường, các em chủ động trao đổi với thầy cô, thay vì tự ý bình luận hoặc chia sẻ.

Không gian mạng càng phát triển, tốc độ lan truyền thông tin càng nhanh thì yêu cầu kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải, chia sẻ càng trở nên cần thiết. Do đó, cùng với cơ quan chức năng, mỗi người dân cần nâng cao ý thức, chủ động kiểm chứng nguồn tin, không chia sẻ nội dung chưa được xác thực, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.