Xử phạt vi phạm về thuế, hóa đơn phù hợp thực tiễn
Nghị định số 310/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn (có hiệu lực từ ngày 16-1-2026) có nhiều điểm mới. Trao đổi với phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa xung quanh vấn đề này, ông Nguyễn Ngọc Tú - Trưởng Thuế tỉnh cho biết:
Đây là một bước điều chỉnh quan trọng, thể hiện rõ định hướng hoàn thiện chính sách pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn, đồng thời vẫn đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.
Ông Nguyễn Ngọc Tú - Trưởng Thuế tỉnh.
So với các quy định trước đây, Nghị định số 310/2025 đã rà soát, sửa đổi nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến hành vi vi phạm về hóa đơn, nhất là trong bối cảnh hóa đơn điện tử được triển khai rộng rãi trên phạm vi cả nước. Các quy định mới không chỉ tập trung vào chế tài xử phạt mà còn chú trọng đến nguyên nhân, mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm, từ đó phân loại rõ hơn các trường hợp vi phạm để áp dụng hình thức xử lý phù hợp. Những vi phạm mang tính kỹ thuật, nhầm lẫn trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, nếu không làm phát sinh nghĩa vụ thuế phải nộp hoặc không gây thất thu ngân sách nhà nước sẽ được xem xét xử phạt ở mức độ phù hợp.
Bên cạnh đó, Nghị định số 310/2025 cũng góp phần khắc phục một số vướng mắc, bất cập phát sinh trong quá trình áp dụng Nghị định số 125/2020, giúp việc xử lý vi phạm được thống nhất hơn giữa các cơ quan thuế, hạn chế tình trạng hiểu và áp dụng khác nhau. Qua đó, tạo môi trường pháp lý ổn định, rõ ràng, giúp người nộp thuế yên tâm trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
- Theo quy định mới tại Nghị định số 310/2025, hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm được xử phạt theo số lượng hóa đơn vi phạm trong cùng một hành vi, thay vì xử phạt riêng lẻ từng hóa đơn như quy định trước đây. Điều này có ý nghĩa như thế nào đối với doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh, thưa ông?
- Đây là một trong những nội dung sửa đổi nhằm đảm bảo tính hợp lý, phù hợp với thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thực tế cho thấy, trong quá trình triển khai hóa đơn điện tử, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, việc lập hóa đơn không đúng thời điểm thường xảy ra do chưa nắm vững quy định của pháp luật, hạn chế về nhân sự kế toán hoặc thao tác chưa thành thạo trên hệ thống điện tử. Nếu xử phạt theo từng hóa đơn, mức phạt có thể sẽ rất cao, tạo áp lực lớn về tài chính và tâm lý cho người nộp thuế, trong khi tính chất vi phạm không nghiêm trọng.
Việc điều chỉnh xử phạt theo số lượng hóa đơn trong cùng một hành vi giúp giảm bớt gánh nặng không cần thiết, đồng thời vẫn đảm bảo yêu cầu răn đe và tuân thủ pháp luật. Quy định này cũng thể hiện tinh thần lấy người nộp thuế làm trung tâm và khuyến khích chủ động rà soát, khắc phục sai sót, hoàn thiện quy trình lập hóa đơn.
Đối với địa bàn tỉnh Khánh Hòa, nơi có nhiều hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, du lịch, thường lập hóa đơn với số lượng lớn, quy định mới sẽ góp phần ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo điều kiện để các cơ sở kinh doanh nhỏ yên tâm tuân thủ pháp luật, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý thuế trên địa bàn.
- Qua những thay đổi này, ông có thể chia sẻ rõ hơn quan điểm của ngành Thuế trong việc cân bằng giữa tăng cường kỷ cương pháp luật và hỗ trợ, đồng hành cùng người nộp thuế?
- Những sửa đổi tại Nghị định số 310/2025 cho thấy quan điểm nhất quán của ngành Thuế là tăng cường kỷ cương pháp luật nhưng gắn liền với hỗ trợ, đồng hành cùng người nộp thuế. Xử phạt vi phạm hành chính chỉ là một trong những công cụ quản lý, không phải là mục tiêu cuối cùng. Mục tiêu quan trọng hơn là nâng cao ý thức tuân thủ tự nguyện của người nộp thuế, giúp người nộp thuế hiểu và thực hiện đúng quy định pháp luật ngay từ đầu. Vì vậy, các quy định mới hướng tới phân biệt rõ giữa vi phạm vô ý và hành vi cố tình gian lận, trốn thuế để có biện pháp xử lý phù hợp, công bằng và minh bạch.
Ngành Thuế cũng đang từng bước chuyển mạnh sang mô hình quản lý thuế hiện đại, dựa trên phân tích rủi ro, ứng dụng công nghệ thông tin, giảm dần sự can thiệp trực tiếp nhưng tăng cường hiệu quả giám sát. Trong mô hình này, người nộp thuế được coi là đối tác đồng hành, được hỗ trợ, hướng dẫn kịp thời để hạn chế sai sót, vi phạm.
Thông qua việc hoàn thiện chính sách và cải cách thủ tục hành chính, ngành Thuế mong muốn xây dựng mối quan hệ hợp tác, tin cậy, góp phần tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Lãnh đạo Thuế tỉnh nắm tình hình tại các hộ kinh doanh.
- Thuế tỉnh sẽ triển khai những giải pháp gì để tuyên truyền, hướng dẫn người nộp thuế thực hiện hiệu quả các quy định mới, hạn chế vi phạm về hóa đơn trong thời gian tới, thưa ông?
- Để các quy định mới đi vào cuộc sống, Thuế tỉnh đã và sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế. Trong đó, ngành Thuế tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng; tăng cường phối hợp với Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa để phổ biến kịp thời các điểm mới của chính sách, tập trung vào những nội dung người nộp thuế thường gặp vướng mắc như thời điểm lập hóa đơn, cách xử lý sai sót về hóa đơn điện tử.
Cùng với đó, ngành Thuế sẽ đa dạng hóa các hình thức hỗ trợ, kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến thông qua đường dây nóng, hộp thư điện tử, Cổng thông tin điện tử ngành Thuế; tổ chức các hội nghị tập huấn, đối thoại chuyên đề theo từng nhóm đối tượng. Đồng thời, tăng cường hướng dẫn ngay từ khâu đầu, từ đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử đến quá trình lập, quản lý và lưu trữ hóa đơn; kịp thời nhắc nhở, cảnh báo các rủi ro vi phạm để người nộp thuế chủ động phòng tránh.
Thông qua các giải pháp này, ngành Thuế kỳ vọng sẽ giảm thiểu vi phạm, nâng cao hiệu quả quản lý hóa đơn, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và bền vững trên địa bàn tỉnh.
