Xuất hiện nứt đất, rãnh sâu hơn 1m, sụt hạ cục bộ tại một xã ở Gia Lai

UBND xã Đức Cơ, Gia Lai vừa có báo cáo gửi UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường về việc nứt đất, sụt lún, sạt trượt tại tại thôn Chư Ty 4 trên địa bàn xã.

Nứt đất đang có biểu hiện tách khối, sụt hạ cục bộ

Theo đó, qua quan sát, tọa độ tham chiếu trên Google Maps: 13.7967810; 107.6901440, có dấu hiệu hạ thấp bề mặt, sụt lún và nứt đất ước khoảng 0,9 ha. Ở một số vị trí bề mặt đất, có biểu hiện hạ thấp khoảng 1m so với khu vực lân cận.

Tại khu vực kiểm tra ghi nhận nhiều khe, vết nứt đất; một số vết nứt có dấu hiệu liên kết thành rãnh/khe kéo dài theo địa hình. Một số vị trí, chiều rộng vết nứt quan sát được khoảng 30 - 60 cm, độ sâu quan sát khoảng 1 - 1,5 m; có biểu hiện tách khối đất, sụt hạ cục bộ.

Tại Thôn Chư Ty 4 xuất hiện những vết nứt thành rãnh sâu hơn 1m, sụt hạ cục bộ. (Ảnh: L.K).

Khu vực tiếp giáp suối có địa hình thấp hơn, nền đất biến dạng; khoảng cách theo phương đứng từ bề mặt khu vực kiểm tra đến mép nước suối được ghi nhận khoảng 15 - 20 m.

Các hình ảnh hiện trường kèm theo báo cáo cho thấy khe nứt chạy qua khu vực vườn cây, có vị trí mở rộng thành rãnh sâu. Khu vực địa hình thấp gần suối có biểu hiện sạt, trượt rõ.

Trong phạm vi có dấu hiệu sụt lún ghi nhận có cà phê và sầu riêng trồng xen. Trong đó, cà phê mới trồng khoảng 01 năm tuổi, cây điều khoảng 10 năm tuổi và vườn cà phê đang trong thời kỳ kinh doanh. Một số diện tích cây trồng nằm trong hoặc liền kề các khe nứt, khu vực sụt hạ.

Đến nay, chưa ghi nhận bằng hồ sơ chuyên môn mức độ ảnh hưởng cụ thể đối với đường giao thông, nhà ở và các công trình lân cận. Vì vậy, cần tiếp tục kiểm tra, xác định khoảng cách an toàn và theo dõi diễn biến, nhất là trong và sau các đợt mưa lớn.

Hình thành một khu vực biến dạng nền đất tương đối rõ

Từ những nội dung trên, qua đánh giá hiện trạng kết quả kiểm tra cho thấy, hiện tượng tại thôn Chư Ty 4 không chỉ là các vết nứt bề mặt đơn lẻ mà đã hình thành một khu vực biến dạng nền đất tương đối rõ.

Bao gồm: nứt đất, sụt hạ cục bộ và có dấu hiệu sạt, trượt về phía địa hình thấp (suối). Phạm vi ảnh hưởng sơ bộ tương đối lớn, nằm trong khu vực đang sản xuất nông nghiệp, có cây trồng lâu năm và hệ thống tưới.

Hiện tượng này không chỉ là các vết nứt bề mặt đơn lẻ mà đã hình thành một khu vực biến dạng nền đất tương đối rõ, gồm nứt đất, sụt hạ cục bộ và có dấu hiệu sạt, trượt về phía địa hình thấp (suối). (Ảnh: L.K).

Đến nay, chưa đủ cơ sở khoa học để kết luận nguyên nhân và cơ chế phát sinh. Cần xem xét đồng thời các nhóm yếu tố: đặc điểm địa chất - địa mạo; cấu tạo và trạng thái cơ lý của đất; độ dốc địa hình; xói lở chân mái suối; chế độ dòng chảy mặt; nước dưới đất và sự thay đổi độ bão hòa của đất trong mùa mưa; hoạt động sản xuất, tưới tiêu và các tác động nhân sinh khác nếu có.

UBND xã Đức Cơ cũng nhận định, trong điều kiện tiếp tục có mưa lớn, nước mặt và nước dưới đất biến động, không loại trừ khả năng các khe nứt tiếp tục mở rộng, liên kết; khối đất phía địa hình thấp tiếp tục sụt hạ hoặc sạt trượt.

Nguy cơ trước mắt tập trung đối với người đi lại, người lao động sản xuất trong vườn, cây trồng, hệ thống tưới và tài sản nằm trong hoặc sát khu vực biến dạng.

Do chưa xác định được mặt trượt, chiều sâu và phạm vi khối đất mất ổn định, vì vậy UBND xã xác định đây là khu vực cần cảnh báo, hạn chế tác động, khoanh vùng và theo dõi chặt chẽ.

Thông báo và khuyến cáo người dân, các hộ có đất không đi vào các vị trí khe nứt sâu, mép sạt trượt; chưa tổ chức đào, đắp, san lấp hoặc gia cố quy mô lớn khi chưa có kết luận và giải pháp kỹ thuật phù hợp của cơ quan chuyên môn.

Kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường vào cuộc

Việc xác định nguyên nhân chính thức phải dựa trên kết quả khảo sát, đo đạc và đánh giá chuyên ngành của cơ quan, đơn vị có năng lực. Do đó, UBND xã Đức Cơ kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, quan tâm cử cơ quan, đơn vị chuyên môn phối hợp UBND xã kiểm tra hiện trường trong thời gian sớm nhất; đánh giá mức độ nguy hiểm và hướng dẫn các biện pháp ứng phó trước mắt.

UBND xã Đức Cơ kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, quan tâm cử cơ quan, đơn vị chuyên môn phối hợp UBND xã kiểm tra hiện trường trong thời gian sớm nhất. (Ảnh: L.K).

Cùng với đó, hỗ trợ, hướng dẫn việc đo đạc, khảo sát địa chất - địa mạo, địa chất công trình, thủy văn - nước mặt, nước dưới đất và các nội dung chuyên ngành cần thiết để xác định nguyên nhân, cơ chế phát sinh, chiều sâu và phạm vi ảnh hưởng.

Hướng dẫn phân vùng nguy cơ; xác định các dấu hiệu, ngưỡng cần sơ tán hoặc hạn chế hoạt động sản xuất; đề xuất giải pháp kỹ thuật xử lý, khắc phục bảo đảm an toàn, hiệu quả và tránh tác động làm gia tăng mất ổn định.

Trường hợp cần khảo sát chuyên sâu hoặc xử lý vượt khả năng, nguồn lực của xã, đề nghị Sở tham mưu UBND tỉnh hoặc hướng dẫn UBND xã về cơ quan chuyên môn, nguồn lực và trình tự thực hiện.