Xuất khẩu dầu mỏ Venezuela đình trệ, giá xăng dầu tại Việt Nam ra sao?

Với việc giá xăng dầu hạ nhiệt như hiện nay giúp Việt Nam kiểm soát lạm phát, giảm chi phí cho sản xuất kinh doanh và góp phần tăng trưởng kinh tế.

Triển vọng dư cung kéo dài

Giá dầu thô đã ghi nhận mức giảm nhẹ vào phiên giao dịch sáng thứ Hai (5-1-2026) sau khi quân đội Mỹ thực hiện chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, đồng thời Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh cấm vận dầu mỏ với Venezuela chính thức có hiệu lực đầy đủ. Cụ thể, giá dầu Brent giảm xuống còn 60,62 USD/thùng và WTI xuống mức 57,12 USD/thùng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ "điều hành" Venezuela và đưa các doanh nghiệp Mỹ vào khôi phục hạ tầng dầu mỏ tại nước này. Động thái này gia tăng kỳ vọng về nguồn cung nhưng cũng làm trầm trọng thêm nỗi lo ngại về tình trạng thặng dư toàn cầu. Do đó, sự kiện chấn động vào cuối tuần qua dường như không ảnh hưởng nhiều đến giá dầu thế giới.

Theo Cơ quan Năng lượng Mỹ (EIA), Venezuela là thành viên sáng lập OPEC và đang nắm giữ trữ lượng dầu thô xác thực lớn nhất thế giới với 303 tỉ thùng, chiếm khoảng 17% tổng trữ lượng toàn cầu. Dù từng đạt đỉnh sản lượng 3,5 triệu thùng/ngày vào cuối những năm 1990, nhưng do thiếu đầu tư, bảo dưỡng và bị cấm vận, quốc gia Nam Mỹ này hiện chỉ còn sản xuất khoảng 800.000 thùng/ngày.

Hiện tại, Chevron là ông lớn dầu mỏ duy nhất của Mỹ còn hoạt động tại đây với sản lượng xuất khẩu khoảng 140.000 thùng/ngày tính đến cuối quý IV-2025.

Ông Daan Struyven, Trưởng bộ phận nghiên cứu dầu mỏ tại Goldman Sachs, nhận định tác động của việc lật đổ ông Maduro đối với giá dầu trong ngắn hạn vẫn chưa rõ ràng. Nếu một chính phủ do Mỹ ủng hộ được thiết lập và các lệnh trừng phạt được gỡ bỏ, sản lượng có thể tăng nhẹ. Tuy nhiên, sự chuyển giao quyền lực cũng có thể gây ra gián đoạn cung ứng tạm thời. Về lâu dài, dòng vốn đầu tư từ Mỹ giúp thúc đẩy sản lượng của Venezuela sẽ gây áp lực giảm giá dầu.

Giá dầu thô toàn cầu vẫn không nhiều biến động. Ảnh: PM

TS Hồ Quốc Tuấn, ĐH Bristol (Anh), cho biết Venezuela có trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, nhiều hơn Ả Rập Saudi, chiếm gần 1/5 trữ lượng dầu của thế giới. Mặc dù sở hữu trữ lượng rất lớn, sản lượng dầu thô của Venezuela vẫn thấp hơn nhiều so với công suất tiềm năng do thiếu đầu tư và các lệnh trừng phạt.

Việc thu hút các công ty nước ngoài ồ ạt quay trở lại Venezuela sẽ là một thách thức rất lớn. Chevron là công ty dầu lớn duy nhất của Mỹ còn hiện diện tại đây và cũng là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của nước này. Các công ty dầu khí hàng đầu khác sẽ buộc phải đánh giá mức độ ổn định thực tế tại một quốc gia nơi ngành công nghiệp dầu khí đã rơi vào tình trạng xuống cấp.

Một trở ngại khác đối với nỗ lực đưa thêm dầu thô của Venezuela ra thị trường là thế giới hiện không có nhu cầu tăng thêm đối với dầu thô. Giá dầu tại Mỹ đang ì ạch dưới mức 60 USD/thùng, mức giá không khuyến khích đầu tư đối với hầu hết các nhà sản xuất Mỹ. Nguồn cung toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong năm nay.

Điểm sáng

Chuyên gia tài chính Trần Đình Phương cho biết, đặc tính của dầu mỏ Venezuela là loại dầu chua và nặng, khiến việc tinh chế thành các loại nhiên liệu như dầu diesel trở nên khó khăn hơn. Tệ hơn nữa, tình trạng thiếu hụt đầu tư vào các mỏ dầu trong nhiều năm đã khiến quốc gia Nam Mỹ này rơi xuống vị trí thứ 20 về sản lượng dầu thô toàn cầu.

Phía Mỹ tin rằng họ có thể khai thác hiệu quả hơn nguồn cung "vàng đen" khổng lồ này nhưng đây không phải là nhiệm vụ dễ dàng. Việc đưa các cơ sở sản xuất dầu mỏ vốn đã xuống cấp của Venezuela hoạt động trở lại bình thường có thể tiêu tốn hàng trăm tỉ USD. Do đó, nguồn cung mới từ Venezuela sẽ không thể tham gia thị trường ngay lập tức để làm thay đổi cán cân cung cầu hiện tại.

"Sự kiện Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro dù là một cú sốc địa chính trị cực lớn, nhưng dưới góc độ kinh tế và kỹ thuật, khó có thể kỳ vọng đây sẽ là ngòi nổ thúc đẩy giá dầu tăng trưởng hay tạo ra một bước ngoặt xoay chuyển thị trường trong ngắn hạn. Bên cạnh đó, khi nhu cầu tiêu thụ xăng dầu toàn cầu đang tiến dần tới điểm bão hòa, việc có thêm một nguồn cung tiềm năng từ Venezuela chỉ càng làm tăng thêm tâm lý lo ngại về tình trạng dư thừa kéo dài", ông Phương nói.

Ô tô điện cũng góp phần hạ nhiệt giá xăng dầu. Ảnh: PM

Theo giới phân tích, một trong những nguyên nhân chính khiến thị trường dầu mỏ ảm đạm là do nhu cầu toàn cầu đang trì trệ, đặc biệt là tại Trung Quốc khi xe điện hiện chiếm tới 60% doanh số và con số này sẽ còn tiếp tục tăng cao.

Trong khi đó, OPEC đang dần dỡ bỏ các biện pháp cắt giảm sản lượng từ thời đại dịch, cùng lúc với việc hàng loạt mỏ dầu mới tại Brazil, Ghana và Na Uy bắt đầu đi vào khai thác khiến thị trường rơi vào tình trạng dư cung năm thứ 5 liên tiếp. Bước sang năm 2026, thị trường được dự báo thặng dư nguồn cung.

Tuy nhiên, giá dầu WTI khó có thể giảm sâu hơn mức 55 USD/thùng vì đây được coi là "ngưỡng đau đớn" của ngành, nơi số lượng giàn khoan và chi phí vốn của các công ty sẽ sụt giảm mạnh. Dù không còn nhiều dư địa giảm giá nhưng cũng không có lý do thực tế nào để giá tăng lên. Các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine, một kịch bản khả thi cho năm 2026, nếu thành công sẽ gây áp lực giảm giá dầu mạnh hơn nữa.

Theo ông Giovanni Staunovo, chuyên gia phân tích Ngân hàng UBS, bất kỳ sự phục hồi sản xuất nào tại Venezuela cũng đòi hỏi một lượng vốn đầu tư khổng lồ để khắc phục cơ sở hạ tầng dầu mỏ đã rệu rã kéo dài.

Hơn nữa, việc đổ tiền vào khai thác dầu lúc này dường như không mấy hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Giá dầu thế giới trong năm 2025 vừa qua vẫn chịu sức ép lớn từ tình trạng dư thừa nguồn cung toàn cầu, bất chấp những biến động địa chính trị từ cuộc chiến thuế quan của ông Trump và cuộc xung đột tại Ukraine.

Về phía Trung Quốc, quốc gia đã nhập khẩu khoảng 60-65% tổng lượng dầu xuất khẩu của Venezuela trong năm 2025, việc mất đi nguồn cung trung bình khoảng nửa triệu thùng mỗi ngày dù là tổn thất nhưng sẽ không gây tác động lâu dài. Trung Quốc nhập khẩu dầu từ hầu hết các nhà sản xuất trên thế giới và hiện đang có lượng dự trữ khổng lồ trong các kho chứa.

"Nếu dầu Venezuela biến mất khỏi thị trường thì kết quả chỉ là lượng dầu đưa vào kho dự trữ của Trung Quốc ít đi một chút. Điều này khó có thể gây chấn động thị trường vốn đang đối mặt với tình trạng dư thừa nguồn cung như hiện nay", chuyên gia phân tích Ngân hàng UBS nhận định.

PHƯƠNG MINH