Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản khởi đầu ấn tượng

Xuất khẩu cà phê đạt gần 1 tỷ USD trong tháng 1/2025. Ảnh: Hoàng Anh.

Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và môi trường, trong tháng 1/2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam ước đạt 6,5 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, châu Á là thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn 45% tổng kim ngạch. Đây cũng là thị trường chứng kiến mức tăng trưởng cao nhất trong tháng đầu năm, lên đến hơn 41%.

Tính theo quốc gia, thị trường lớn nhất là Trung Quốc, chiếm 22,6% tổng kim ngạch, cũng giữ mức tăng trưởng cao nhất, lên đến hơn 66%.

Về ngành hàng, cà phê tiếp tục giữ vai trò xuất khẩu chủ lực khi tổng giá trị xuất khẩu đạt hơn 980 triệu USD chỉ trong tháng 1/2025. Kế đó là cao su, với kim ngạch xuất khẩu hơn 415 triệu USD. Cả hai ngành hàng đều tăng mạnh về giá trị xuất khẩu so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi đó, nhóm hàng rau quả dẫn đầu về tốc độ với mức tăng trưởng gấp đôi so với cùng kỳ, đạt 750 triệu USD. Đáng chú ý, ngoài thị trường lớn nhất là Trung Quốc, sự tăng trưởng khả quan tại thị trường Mỹ cũng đóng góp lớn cho tăng trưởng xuất khẩu rau quả.

Còn nhiều thách thức

Bộ Nông nghiệp và môi trường đặt mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt tổng kim ngạch 73 – 74 tỷ USD cho năm 2026. Trong đó, nông sản giữ vai trò chủ lực với khoảng 40 tỷ USD, lâm sản đạt 19 tỷ USD còn thủy sản đạt 12 tỷ USD.

Mục tiêu này được đánh giá là tương đối thách thức, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị diễn biến khó lường. Ngoài ra, rào cản thuế và phi thuế từ các thị trường lớn cũng gây áp lực rất lớn cho ngành nông, lâm, thủy sản.

Đơn cử, xuất khẩu thủy sản đang Mỹ đang phải chịu áp lực đa chiều khi ngoài mức thuế đối ứng, thủy sản đánh bắt còn đối diện với lệnh cấm hoàn toàn 12 nghề khai thác, trong khi một số doanh nghiệp tôm phải chịu thuế chống bán phá giá ở mức cao.

Ở đầu sản xuất, thách thức liên quan đến biến đổi khí hậu, thiên tai, ô nhiễm môi trường cũng đe dọa hoạt động canh tác, khai thác nông, lâm, thủy sản.

Về phía doanh nghiệp, thách thức lớn nhất đến từ vốn. Ông Võ Quan Huy, Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An, cho biết, ngân hàng khẳng định đang “dư tiền”, cần cho vay nhưng doanh nghiệp lại gặp rào cản trong việc tiếp cận vốn.

Không đảm bảo vốn là nguyên nhân sâu xa dẫn đến nhiều hiện tượng tiêu cực trong ngành nông nghiệp, có thể kể đến như doanh nghiệp bán tống, bán tháo để duy trì dòng tiền, giá thu mua nông sản bị ép xuống thấp, gây khó khăn cho nông dân.

Bên cạnh mong muốn tiếp cận vốn một cách thông thoáng, doanh nghiệp cũng kỳ vọng chính sách được ban hành theo hướng thiết thực, tạo điều kiện thuận lợi. Ông Nguyễn Đình Tùng, Phó chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết, năm vừa qua, một số chính sách được ban hành quá gấp rút, khiến doanh nghiệp lúng túng, khó khăn khi áp dụng.

Ông Tùng cho rằng, thị trường hiện nay đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt. Do đó, nếu chính sách ban hành gây bất lợi, doanh nghiệp hoàn toàn có thể đánh mất thị trường về tay đối thủ.

Hoàng Đông